Στις υπό κατασκευή σήραγγες του Σελιναρίου δεν υπήρξε τίποτα απρόβλεπτο και η επαναχάραξη θα ήταν «τρέλα», λέει ο γεωλόγος Χαράλαμπος Φασουλάς στην εκπομπή «Λευτεριά στα Θέματα» στο ΘΕΜΑ Κρήτης. Μιλά ακόμη για τον Αλμυρό που χάνεται στη θάλασσα, τη Μεσαρά που βουλιάζει και τα μικρά φράγματα.
Στις υπό κατασκευή σήραγγες του Σελιναρίου το έδαφος «κάθισε», οι εργασίες σταμάτησαν και το αφήγημα των «απρόβλεπτων γεωλογικών συνθηκών» πήρε ήδη θέση. Ο Χαράλαμπος Φασουλάς, έφορος Γεωλογικών Συλλογών του Μουσείου Φυσικής Ιστορίας Κρήτης, μιλώντας στον Λευτέρη Τζουανάκη, το γκρεμίζει με την ψυχραιμία του επιστήμονα: το έδαφος της Κρήτης δεν κρύβει εκπλήξεις. Κρύβει όσα δεν θέλουμε να δούμε.
«Θα μου έκανε έκπληξη να μη συναντήσει έγκοιλα» – Τρέλα η επαναχάραξη
Σε αυτούς τους ασβεστόλιθους, εξηγεί, οι ρωγμές γεμάτες κοκκινόχωμα και οι σπηλαιώσεις είναι αναμενόμενες. Οι δοκιμαστικές γεωτρήσεις, αν έγιναν σωστά, θα έπρεπε να τις έχουν εντοπίσει. Και υπάρχει προηγούμενο: το χάσμα που συνάντησε ο μετροπόντικας στη σήραγγα του Αποσελέμη και ξεπεράστηκε. Για όσους ζητούν νέα χάραξη, η απάντηση είναι κοφτή: «Είναι τρέλα αυτό το πράγμα, γιατί τεχνικά υπάρχουν λύσεις». Διευκρινίζει πάντως ότι δεν γνωρίζει τη γεωλογική μελέτη του έργου.
Αλμυρός: 150 εκατ. κυβικά εκτός σχεδίου
Ο Αλμυρός τροφοδοτείται υπόγεια από τον Ψηλορείτη, όμως κοντά στη θάλασσα το νερό του αναμειγνύεται με θαλασσινό. Γλυκό νερό βγάζει μόνο όταν η ροή γίνει τόσο ορμητική που μπλοκάρει την είσοδο του αλμυρού: στις χρονιές που έχει χιονίσει, όταν από τον Φεβρουάριο τα χιόνια λιώνουν μαζί με τις βροχές. Σε μια μέση υδρολογική χρονιά, από τα τέλη Φλεβάρη ως τις αρχές Μάρτη, για περίπου έναν μήνα, μπορεί να δώσει έως 150 εκατ. κυβικά πόσιμου νερού, όταν όλη η Κρήτη καταναλώνει γύρω στα 850 εκατ. τον χρόνο. Πέρσι και πρόπερσι, χωρίς χιόνια και επαρκείς βροχές, δεν έβγαλε καθόλου γλυκό νερό. Το τεχνικό στοίχημα είναι πού θα αποθηκευτεί τόσο νερό σε τόσο λίγο χρόνο.
Αφαλάτωση μόνο ως «έσχατη λύση»
Κι όμως, απ’ όσο γνωρίζει, τα σχέδια διαχείρισης των υδάτων δεν το λογαριάζουν. Ομάδα ειδικών της Αποκεντρωμένης Διοίκησης είχε ιεραρχήσει συγκεκριμένες λύσεις, που δεν έφτασαν ποτέ σε απόφαση και χρηματοδότηση. Η αφαλάτωση, για τον ίδιο, είναι «η έσχατη λύση».
Μεσαρά: ο χώρος του νερού χάνεται για πάντα
Η καθίζηση της Μεσαράς, που ανέδειξε πρόσφατα ο Βίκτωρας Κουμαντάκης με βάση δορυφορικές μετρήσεις, είναι γνωστή εδώ και δεκαετίες: τσιμεντένια βάθρα παλιών γεωτρήσεων εξείχαν έως ένα μέτρο από το έδαφος. Αιτία, η υπεράντληση. Ο υδροφορέας είναι σαν σφουγγάρι που, όταν αδειάσει, συμπιέζεται και δεν ξαναφουσκώνει. Το μεγάλο αγκάθι είναι οι παράνομες γεωτρήσεις, ένα πρόβλημα που «δεν έχει αντιμετωπιστεί εδώ και δεκαετίες».
Ο επενδυτής να φέρνει το δικό του νερό
Για τα μεγάλα ξενοδοχειακά συγκροτήματα, ζητά κάθε επενδυτής «να εξασφαλίσει μόνος του το νερό που χρειάζεται». Οι επενδύσεις κρίνονται μία μία, αλλά τη συνολική ζήτηση δεν την αθροίζει κανείς.
Πλημμύρες: η λύση είναι στο βουνό
Για τις ξαφνικές πλημμύρες, μόνη αποτελεσματική απάντηση βλέπει τα μικρά ορεινά φράγματα ανάσχεσης, φθηνά και γρήγορα, όπως εκείνα που δοκίμασε ο Μανώλης Γλέζος στην Απείρανθο της Νάξου. Για το Οροπέδιο Λασιθίου, όμως, η διάγνωση είναι άλλη: ο αντιπλημμυρικός ρόλος της σήραγγας του Αποσελέμη «δεν λειτούργησε».
Γιατί το νερό που λείπει μπορεί να ξανάρθει. Ο χώρος που χάθηκε, όχι.
🎧 Ακούστε ολόκληρη τη συνέντευξη στη συνέχεια.
