Την ώρα που ο Υπουργός Υποδομών και Μεταφορών, Χρίστος Δήμας, επισκέπτεται την Κρήτη για να εγκαινιάσει τα πρώτα χιλιόμετρα του νέου ΒΟΑΚ – και για την ακρίβεια τα 6 από τα προγραμματισμένα 10 χλμ., σοβαρά ερωτήματα παραμένουν αναπάντητα για την εκτεταμένη καθίζηση στη σήραγγα Σεληναρίου, στο υπό κατασκευή τμήμα Χερσόνησος – Νεάπολη.
Μια καθίζηση που, σύμφωνα με δημοσιεύματα, εκτείνεται σε μήκος τουλάχιστον 50 μέτρων, έχει οδηγήσει στη διακοπή των κατασκευαστικών εργασιών και ενδέχεται να απαιτήσει ακόμη και επαναχάραξη της σήραγγας.
Και όμως, κατά τη χθεσινή παρουσία του στην Κρήτη, ο αρμόδιος Υπουργός, περιορίστηκε να αναφέρει ότι το φαινόμενο βρίσκεται υπό διερεύνηση.
Για τα εγκαίνια υπήρξε συγκεκριμένο πρόγραμμα. Για τα αίτια της καθίζησης, τις ευθύνες, τις καθυστερήσεις και το ενδεχόμενο πρόσθετο κόστος, όχι.
Με πρωτοβουλία της Βουλευτή Λασιθίου του ΠΑΣΟΚ – Κινήματος Αλλαγής, Κατερίνας Σπυριδάκη, κατατέθηκε Ερώτηση προς τον Υπουργό Υποδομών και Μεταφορών, την οποία συνυπογράφει ο Βουλευτής Δράμας και Τομεάρχης Υποδομών και Μεταφορών του ΠΑΣΟΚ – Κινήματος Αλλαγής, Τάσος Νικολαΐδης.
Η κοινοβουλευτική παρέμβαση θέτει στο επίκεντρο την επάρκεια των μελετών, την εποπτεία των εργασιών, την τήρηση των συμβατικών υποχρεώσεων του ιδιωτικού φορέα και, κυρίως, την προστασία του δημοσίου συμφέροντος από ενδεχόμενες νέες οικονομικές επιβαρύνσεις.
Γνωστά από τον Σεπτέμβριο του 2025 τα γεωλογικά προβλήματα – Τι έκανε το Υπουργείο επί έναν χρόνο;
Το πλέον ανησυχητικό στοιχείο της υπόθεσης δεν είναι μόνο η έκταση της καθίζησης, αλλά οι πληροφορίες ότι τα γεωλογικά προβλήματα είχαν εντοπιστεί πολύ πριν από την πρόσφατη εξέλιξη.
Όπως αναλυτικά περιγράφεται στο κείμενο της Ερώτησης, σύμφωνα με δηλώσεις του Διευθυντή Εταιρικής Επικοινωνίας της κατασκευάστριας εταιρείας AKTOR, οι δυσμενείς γεωλογικές συνθήκες είχαν διαπιστωθεί ήδη από τον Σεπτέμβριο του 2025, περισσότερο από έναν χρόνο πριν από τις πρόσφατες έντονες βροχοπτώσεις που φέρεται να επιδείνωσαν την κατάσταση.
Το γεγονός αυτό δημιουργεί ένα κρίσιμο ερώτημα: Πρόκειται πράγματι για ένα απρόβλεπτο γεγονός ή για την επιδείνωση ενός προβλήματος που ήταν ήδη γνωστό;
Όπως χαρακτηριστικά αναφέρεται στην κοινοβουλευτική Ερώτηση: «Διότι, εφόσον οι δυσμενείς γεωλογικές συνθήκες είχαν εντοπιστεί από τον Σεπτέμβριο του 2025, οφείλουμε να γνωρίζουμε πότε ακριβώς ενημερώθηκαν οι αρμόδιες υπηρεσίες του Υπουργείου Υποδομών και Μεταφορών, ποιες τεχνικές αξιολογήσεις πραγματοποιήθηκαν, ποια μέτρα αποφασίστηκαν και για ποιον λόγο δεν κατέστη δυνατό να αποτραπεί η σημερινή εξέλιξη.»
Οι δύο Βουλευτές ζητούν να αποσαφηνιστεί εάν πραγματοποιήθηκαν εγκαίρως συμπληρωματικές γεωτεχνικές έρευνες, εάν επικαιροποιήθηκαν οι μελέτες και εάν εφαρμόστηκαν τα αναγκαία μέτρα υποστήριξης της σήραγγας.
Γιατί, όταν ένα πρόβλημα είναι γνωστό επί έναν χρόνο, η Πολιτεία οφείλει να εξηγήσει τι έκανε για να το αντιμετωπίσει.
Οι ευθύνες των μελετών και το ΣΔΙΤ – Δεν μπορεί ο ιδιώτης να αναλαμβάνει το έργο και το Δημόσιο να αναλαμβάνει κάθε κίνδυνο
Ιδιαίτερα σοβαρό ζήτημα ανακύπτει από τις αναφορές της κατασκευάστριας εταιρείας σχετικά με την επάρκεια των αρχικών γεωλογικών μελετών.
Σύμφωνα με τις σχετικές δηλώσεις, η εταιρεία υποστηρίζει ότι δεν είχε αναλάβει την εκπόνηση της αρχικής γεωλογικής μελέτης και της μελέτης χάραξης, αφήνοντας να εννοηθεί ότι ενδεχόμενες αστοχίες του αρχικού σχεδιασμού θα πρέπει να αναζητηθούν στις μελέτες αυτές.
Ωστόσο, όπως αναδεικνύεται στην Ερώτηση, η διακήρυξη του 2018 για το συγκεκριμένο έργο ΣΔΙΤ προβλέπει ότι ο Ιδιωτικός Φορέας Σύμπραξης αναλαμβάνει την εκπόνηση του συνόλου των απαιτούμενων μελετών για την κατασκευή του έργου, με βάση τις ήδη υφιστάμενες μελέτες.
Επιπλέον, σε επίσημη απάντησή του προς τη Βουλή στις 24 Οκτωβρίου 2024, το ίδιο το Υπουργείο είχε αναφέρει ότι είχαν ολοκληρωθεί οι απαραίτητες γεωτεχνικές έρευνες στο μήκος του έργου και ότι ο ιδιωτικός φορέας είχε εκπονήσει μεγάλο μέρος των οριστικών μελετών, συμπεριλαμβανομένης της αξιολόγησης των γεωτεχνικών ερευνών.
Επομένως, το ερώτημα δεν περιορίζεται στην ποιότητα των αρχικών μελετών. Αφορά και το εάν ο ιδιωτικός φορέας εκπλήρωσε τις δικές του υποχρεώσεις ελέγχου, επαλήθευσης και επικαιροποίησης του σχεδιασμού, καθώς και το εάν το Υπουργείο άσκησε αποτελεσματικά την εποπτεία του έργου.
Όπως επισημαίνεται στην Ερώτηση: «Το κρίσιμο ζήτημα, επομένως, είναι εάν οι υποχρεώσεις αυτές εκπληρώθηκαν επαρκώς και εάν οι μελέτες και τα μέτρα υποστήριξης επικαιροποιήθηκαν εγκαίρως όταν διαπιστώθηκαν οι δυσμενείς γεωλογικές συνθήκες.»
Η επίκληση προβλημάτων στις αρχικές μελέτες δεν μπορεί να απαλλάσσει αυτομάτως κανέναν από τις συμβατικές του υποχρεώσεις.
Ποιος θα πληρώσει το πρόσθετο κόστος; Οι φορολογούμενοι δεν μπορούν να αποτελούν τον μόνιμο εγγυητή κάθε αστοχίας
Ακόμη μεγαλύτερη ανησυχία προκαλούν οι αναφορές της κατασκευάστριας εταιρείας ότι το ενδεχόμενο πρόσθετο κόστος για την αντιμετώπιση του προβλήματος, είτε μέσω αλλαγής της κατασκευαστικής μεθόδου είτε ακόμη και μέσω επαναχάραξης, θα πρέπει να επιβαρύνει το Ελληνικό Δημόσιο.
Η Κατερίνα Σπυριδάκη και ο Τάσος Νικολαΐδης ζητούν να αποσαφηνιστεί εάν έχει ήδη υποβληθεί σχετικό αίτημα αποζημίωσης από τον ανάδοχο, ποιο είναι το εκτιμώμενο κόστος αποκατάστασης και, κυρίως, ποιες συγκεκριμένες συμβατικές προβλέψεις καθορίζουν ποιος αναλαμβάνει τον οικονομικό κίνδυνο.
Η Ερώτηση θέτει το ζήτημα με σαφήνεια: «Εγείρεται, επομένως, το εύλογο ερώτημα ποια είναι η ουσία μιας σύμβασης ΣΔΙΤ, εάν ο ιδιωτικός φορέας, έχοντας αναλάβει τη μελέτη και την κατασκευή, επικαλείται ελλείψεις των αρχικών μελετών για να μεταφέρει στο Δημόσιο το κόστος αντιμετώπισης ενός σοβαρού τεχνικού προβλήματος, πριν διευκρινιστεί αν ο ίδιος τήρησε πλήρως τις μελετητικές και κατασκευαστικές του υποχρεώσεις.»
Δεν είναι δυνατόν τα οφέλη ενός έργου να κατανέμονται βάσει της σύμβασης, αλλά κάθε φορά που εμφανίζεται ένα σοβαρό πρόβλημα να τίθεται ζήτημα μεταφοράς του κόστους στους φορολογουμένους, χωρίς προηγουμένως να έχουν αποσαφηνιστεί οι ευθύνες.
71 εκατ. ευρώ χαμένη χρηματοδότηση, 97 εκατ. ευρώ αποζημιώσεις – Και τώρα νέος άγνωστος λογαριασμός;
Η νέα εξέλιξη στη σήραγγα Σεληναρίου δεν αποτελεί ένα απομονωμένο πρόβλημα στην πορεία υλοποίησης του τμήματος Χερσόνησος – Νεάπολη.
Όπως υπενθυμίζεται στην Ερώτηση, με προηγούμενες κοινοβουλευτικές παρεμβάσεις έχουν ήδη αναδειχθεί η απώλεια χρηματοδότησης ύψους 71 εκατομμυρίων ευρώ από το Ταμείο Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας, καθώς και αποζημιώσεις προς τον ανάδοχο ύψους 97 εκατομμυρίων ευρώ.
Και τώρα, με τις εξελίξεις στο Σεληνάρι, δημιουργείται ο κίνδυνος μιας ακόμη οικονομικής επιβάρυνσης, το ύψος της οποίας παραμένει άγνωστο.
Την ίδια στιγμή, παραμένει αβέβαιο πότε θα επανεκκινήσουν οι εργασίες στη σήραγγα και ποιο θα είναι το νέο χρονοδιάγραμμα ολοκλήρωσης του έργου.
Όπως τονίζεται χαρακτηριστικά: «Δεν είναι δυνατόν κάθε νέα δυσκολία στην υλοποίηση ενός τόσο σημαντικού έργου να συνοδεύεται από πρόσθετες καθυστερήσεις, νέες οικονομικές απαιτήσεις και διαρκή αβεβαιότητα, χωρίς να υπάρχει σαφής ενημέρωση για τις ευθύνες, τις συμβατικές υποχρεώσεις και τις συνέπειες για το δημόσιο συμφέρον.»
Πόσες ακόμη καθυστερήσεις και πόσες ακόμη οικονομικές επιβαρύνσεις μπορεί να αντέξει ένα έργο που η Κρήτη περιμένει εδώ και δεκαετίες;
Εγκαίνια με εκκρεμότητες – Η επικοινωνιακή εικόνα δεν μπορεί να υποκαθιστά την ουσιαστική ενημέρωση
Η νέα κοινοβουλευτική παρέμβαση αποκτά ακόμη μεγαλύτερη σημασία μετά την επίσκεψη του Υπουργού Υποδομών και Μεταφορών στην Κρήτη για την παρουσίαση της παράδοσης των πρώτων 10 χιλιομέτρων του νέου αυτοκινητοδρόμου.
Μάλιστα, μόλις τα πρώτα 6 χιλιόμετρα παραδίδονται χωρίς περιορισμούς στην κυκλοφορία, ενώ στα υπόλοιπα 4 θα ισχύουν προσωρινές κυκλοφοριακές ρυθμίσεις μέχρι την ολοκλήρωση των υπολειπόμενων εργασιών.
Η παράδοση κάθε νέου τμήματος του ΒΟΑΚ είναι ασφαλώς σημαντική για την Κρήτη. Δεν μπορεί, όμως, να χρησιμοποιείται ως επικοινωνιακό αντίβαρο στα σοβαρά προβλήματα που παραμένουν ανοιχτά.
Οι πολίτες δικαιούνται να γνωρίζουν όχι μόνο πόσα χιλιόμετρα παραδίδονται, αλλά και τι συμβαίνει στα τμήματα που αντιμετωπίζουν σοβαρές κατασκευαστικές δυσκολίες.
Η ασφάλεια ενός μεγάλου έργου υποδομής, η επάρκεια των μελετών και η προστασία του δημόσιου χρήματος δεν είναι ζητήματα που μπορούν να παραπέμπονται διαρκώς σε μελλοντικές ενημερώσεις.
Με τη νέα Ερώτηση, οι δύο Βουλευτές ζητούν συγκεκριμένες απαντήσεις για τον χρόνο εντοπισμού των γεωλογικών προβλημάτων, τις μελέτες και τα μέτρα που εφαρμόστηκαν, τα αίτια της καθίζησης, τις πιθανές τεχνικές λύσεις, τις συμβατικές ευθύνες και το ενδεχόμενο πρόσθετο κόστος.
Παράλληλα, ζητούν επικαιροποιημένο χρονοδιάγραμμα ολοκλήρωσης του τμήματος Χερσόνησος – Νεάπολη, πλήρη οικονομική αποτύπωση των πρόσθετων απαιτήσεων και αποζημιώσεων, καθώς και ανεξάρτητη τεχνική αξιολόγηση των αιτίων της καθίζησης, ώστε να διερευνηθούν τυχόν ευθύνες και να προστατευθεί το δημόσιο συμφέρον.
«Εχθές ο Υπουργός Υποδομών και Μεταφορών βρέθηκε στην Κρήτη για να εγκαινιάσει χιλιόμετρα του ΒΟΑΚ. Όμως, για τη σήραγγα Σεληναρίου, όπου σημειώθηκε καθίζηση τουλάχιστον 50 μέτρων, οι απαντήσεις εξακολουθούν να απουσιάζουν.
Και αναρωτιέμαι: πώς είναι δυνατόν να οργανώνονται εγκαίνια και πανηγυρικές παρουσιάσεις, όταν λίγα χιλιόμετρα παρακάτω ένα τόσο σοβαρό τεχνικό πρόβλημα έχει οδηγήσει στη διακοπή των εργασιών και παραμένει ανοιχτό ακόμη και το ενδεχόμενο επαναχάραξης της σήραγγας;
Ακόμη πιο ανησυχητικό είναι ότι, σύμφωνα με δηλώσεις της ίδιας της κατασκευάστριας εταιρείας, τα γεωλογικά προβλήματα ήταν γνωστά ήδη από τον Σεπτέμβριο του 2025.
Έναν ολόκληρο χρόνο πριν.
Τι γνώριζε το Υπουργείο; Πότε ενημερώθηκε; Ποιες παρεμβάσεις έγιναν; Γιατί δεν αποτράπηκε η σημερινή εξέλιξη;
Και κυρίως, ποιος θα πληρώσει τώρα τα σπασμένα;
Γιατί εδώ δεν μιλάμε για ένα έργο χωρίς προηγούμενο οικονομικό ιστορικό. Μιλάμε για το τμήμα Χερσόνησος – Νεάπολη, όπου έχουν ήδη αναδειχθεί η απώλεια 71 εκατομμυρίων ευρώ από το Ταμείο Ανάκαμψης και αποζημιώσεις προς τον ανάδοχο ύψους 97 εκατομμυρίων ευρώ.
Και σήμερα ακούμε ότι ενδεχομένως θα πρέπει το Ελληνικό Δημόσιο να αναλάβει και το πρόσθετο κόστος για την αντιμετώπιση της καθίζησης.
Αλήθεια, ποια είναι η λογική μιας Σύμπραξης Δημόσιου και Ιδιωτικού Τομέα, εάν κάθε φορά που προκύπτει ένα σοβαρό πρόβλημα ο λογαριασμός κινδυνεύει να καταλήξει στους φορολογουμένους;
Δεν προδικάζουμε τεχνικές ή συμβατικές ευθύνες. Απαιτούμε, όμως, να διερευνηθούν με διαφάνεια, πριν ληφθεί οποιαδήποτε απόφαση που μπορεί να επιβαρύνει εκ νέου το Δημόσιο.
Και θέλω να είμαι ξεκάθαρη. Το Λασίθι δεν είναι αντίθετο στην πρόοδο του ΒΟΑΚ. Είναι ο τόπος που έχει κάθε λόγο να απαιτεί την ολοκλήρωσή του. Γιατί γνωρίζουμε καλύτερα από τον καθένα τι σημαίνουν οι καθυστερήσεις, οι επικίνδυνες μετακινήσεις και η διαρκής αναμονή για έναν σύγχρονο και ασφαλή αυτοκινητόδρομο.
Αλλά η πρόοδος ενός έργου δεν μετριέται μόνο με κορδέλες και εγκαίνια. Μετριέται με την ασφάλεια, την ποιότητα της κατασκευής, την τήρηση των χρονοδιαγραμμάτων και τον σεβασμό στο δημόσιο χρήμα.
Γι’ αυτό, μαζί με τον Τομεάρχη Υποδομών και Μεταφορών του ΠΑΣΟΚ, Τάσο Νικολαΐδη, καταθέσαμε συγκεκριμένα ερωτήματα για τα αίτια, τις μελέτες, τις ευθύνες, το πρόσθετο κόστος και το χρονοδιάγραμμα ολοκλήρωσης.
Γιατί ο ΒΟΑΚ δεν είναι έργο επικοινωνιακής διαχείρισης. Είναι έργο ζωής για την Κρήτη. Και η ασφάλεια των πολιτών, η διαφάνεια και η προστασία του δημοσίου συμφέροντος δεν μπορούν να μπαίνουν σε δεύτερη μοίρα για χάρη καμίας κυβερνητικής φιέστας», δήλωσε κλείνοντας η Βουλευτής Λασιθίου του ΠΑΣΟΚ, Κατερίνα Σπυριδάκη.
