Έλλειμμα φυσικού αερίου έως και 14 δισεκατομμυρίων κυβικών μέτρων ενδέχεται να αντιμετωπίσει η Ευρωπαϊκή Ένωση τον φετινό χειμώνα, με κίνδυνο υψηλότερων λογαριασμών και μέτρων περιορισμού της κατανάλωσης.
Το μέγεθος αντιστοιχεί περίπου στο 7% της ζήτησης της Ένωσης και στην κατανάλωση 10 έως 12 εκατομμυρίων ευρωπαϊκών νοικοκυριών, σύμφωνα με έκθεση του αμερικανικού Ινστιτούτου για την Ενεργειακή Οικονομία και τη Χρηματοοικονομική Ανάλυση (IEEFA), που ειδικεύεται στον ενεργειακό τομέα και κοινοποιήθηκε στο Politico. Τα συμπεράσματα υποστηρίζονται και από έκθεση του Ευρωπαϊκού Δικτύου Διαχειριστών Συστημάτων Μεταφοράς Αερίου (ENTSOG), η οποία παρουσιάστηκε την Πέμπτη σε εθνικούς αξιωματούχους ενέργειας.
Ο πόλεμος στο Ιράν εξακολουθεί να διαταράσσει τον παγκόσμιο ενεργειακό εφοδιασμό. Παράλληλα, τα αποθέματα αερίου της ΕΕ βρίσκονται λίγο πάνω από το 70% της χωρητικότητας, στο χαμηλότερο επίπεδο για την αντίστοιχη εποχή από τότε που άρχισαν να τηρούνται στοιχεία, το 2011. Οι υψηλές τιμές το καλοκαίρι έκαναν συμφερότερη την πώληση του αερίου από την αποθήκευσή του για τον χειμώνα. Το καύσιμο χρησιμοποιείται ευρέως για θέρμανση, βιομηχανία και ηλεκτροπαραγωγή.
Το IEEFA αναφέρει ότι οι τιμές βρίσκονται κοντά στο υψηλότερο επίπεδο τετραετίας και ότι η προσφορά περιορίζεται εξαιτίας του πολέμου ΗΠΑ και Ισραήλ στη Μέση Ανατολή. Αν ο επερχόμενος χειμώνας είναι εξίσου ψυχρός με τον προηγούμενο, οι διαθέσιμες επιλογές εφοδιασμού θα είναι περιορισμένες. Αυτό δεν σημαίνει κατ’ ανάγκη ότι η ΕΕ θα εξαντλήσει το αέριο. Θα μπορούσε, ωστόσο, να έχει επτά δισεκατομμύρια κυβικά μέτρα λιγότερα αποθηκευμένα για να καλύψει τις ανάγκες της. Εάν δεν βρεθούν νέες προμήθειες, οι χώρες ίσως χρειαστεί να αγοράσουν ακριβότερο αέριο από τις διεθνείς αγορές ή να ζητήσουν από τους καταναλωτές να περιορίσουν τη χρήση τους.
Η Άνα Χάλερ-Μακαρέβιτς, επικεφαλής αναλύτρια του IEEFA για την ευρωπαϊκή αγορά ενέργειας, δήλωσε ότι τα χαμηλά αποθέματα αφήνουν μικρότερο περιθώριο ασφαλείας απέναντι σε διαταραχές και αυξάνουν την ευπάθεια σε απότομες ανατιμήσεις. Αν οι χώρες αντλήσουν μεγάλες ποσότητες φέτος, θα πρέπει την επόμενη χρονιά να αγοράσουν περισσότερο αέριο για να αναπληρώσουν τις αποθήκες, διαιωνίζοντας, όπως είπε, τον κύκλο χαμηλών αποθεμάτων και υψηλών τιμών.
Στις προβλέψεις του για τον χειμώνα 2026-2027, ο ENTSOG προειδοποιεί ότι, σε ψυχρές συνθήκες και με περιορισμένες ή ακόμη και «βέλτιστες» εισαγωγές LNG, τα αποθέματα μπορεί να πέσουν έως και στο 11%. Αυτό είναι το επίπεδο βασικών στρατηγικών αποθεμάτων, τα οποία δεν μπορούν να αξιοποιηθούν εύκολα. Για να τελειώσει ο χειμώνας με αποθέματα στο 30% και να μειωθεί η έκθεση σε νέα κύματα ψύχους, θα χρειαστεί είτε περιορισμός της κατανάλωσης είτε παρακράτηση από τους καταναλωτές ποσοτήτων που αντιστοιχούν στο 7% της ζήτησης.
Πρόσθετη πίεση αναμένεται από την απαγόρευση της ΕΕ για μακροπρόθεσμες συμβάσεις προμήθειας ρωσικού LNG, η οποία προβλέπεται να τεθεί σε ισχύ τον Ιανουάριο. Σύμφωνα με το IEEFA, θα μειώσει τις ευρωπαϊκές εισαγωγές κατά ακόμη επτά δισεκατομμύρια κυβικά μέτρα. Ιστορικά, το ρωσικό αέριο κάλυπτε τις διακυμάνσεις της ζήτησης τον χειμώνα· πλέον, αναφέρει η έκθεση, η Ευρώπη στηρίζεται στα αποθέματά της.
Η χειμερινή ζήτηση φυσικού αερίου έχει αυξηθεί σταδιακά τα τελευταία δύο χρόνια, ενώ οι εισαγωγές της ΕΕ παρέμειναν ουσιαστικά σταθερές. Έτσι, η εξάρτηση από τις αποθήκες ενισχύεται: οι καθαρές απολήψεις τον Ιανουάριο του τρέχοντος έτους έφτασαν τα 22,6 δισεκατομμύρια κυβικά μέτρα, έναντι 18,8 δισ. τον Ιανουάριο του 2025 και 17,8 δισ. τον Ιανουάριο του 2024.
Μια εναλλακτική είναι η αγορά πρόσθετου υγροποιημένου φυσικού αερίου, το οποίο μεταφέρεται διά θαλάσσης και το οποίο η ΕΕ προμηθεύεται όλο και περισσότερο από τις ΗΠΑ. Με τις σημερινές τιμές, οι ποσότητες που θα κάλυπταν το κενό θα κόστιζαν επιπλέον τρία δισεκατομμύρια ευρώ, 12% περισσότερο από την ίδια ποσότητα πέρυσι, σύμφωνα με την έκθεση. Την ίδια ώρα, η αμερικανική παραγωγή LNG βρίσκεται κοντά στο ανώτατο όριο δυναμικότητάς της. Η Χάλερ-Μακαρέβιτς είπε στο Politico ότι πρόσθετες ευρωπαϊκές αγορές θα πίεζαν ακόμη περισσότερο την προσφορά.
Ορισμένοι αναλυτές θεωρούν πιθανότερη μια νέα άνοδο των τιμών. Το δυσμενές σενάριο του ENTSOG περιλαμβάνει παγκόσμιο έλλειμμα που θα μειώσει κατά 20% τις διαθέσιμες εισαγωγές LNG στην Ευρώπη. Ο Λοράν Ρουζέκας, ανώτερος αναλυτής αγοράς φυσικού αερίου στην S&P Global Energy, εκτιμά ότι οι αποθήκες δεν μπορούν να αδειάσουν πέρα από ένα σημείο, καθώς η γρήγορη άντληση στην αρχή του χειμώνα θα ανεβάσει τις τιμές και θα προσελκύσει φορτία LNG από την Ασία. Πρόσθεσε ότι υπάρχουν περιορισμένα περιθώρια για περαιτέρω μείωση της ευρωπαϊκής ζήτησης: ο πόλεμος στην Ουκρανία είχε ήδη οδηγήσει σε απώλεια του 20% της βιομηχανικής κατανάλωσης αερίου στην ΕΕ και η ζήτηση αυτή δεν έχει επανέλθει.
Το περιεχομενο δημιουργηθηκε με την βοηθεια ΑΙ – powered by PIKIS AGENTS THE AI EXPERTS – www.pikistech.gr
