Σε αλλαγές στη διαχείριση των κόκκινων δανείων, στη λειτουργία των εταιρειών διαχείρισης απαιτήσεων (servicers) και στην προστασία των οφειλετών στοχεύει το νέο θεσμικό πλαίσιο που έθεσε σε δημόσια διαβούλευση το Υπουργείο Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών.
Το νομοσχέδιο επιχειρεί να ενισχύσει τη διαφάνεια στις συναλλαγές, να θεσπίσει σαφέστερες διαδικασίες για τη διμερή ρύθμιση οφειλών και να ενισχύσει την εποπτεία της αγοράς. Παράλληλα, εισάγει συγκεκριμένες προθεσμίες για τις διαπραγματεύσεις μεταξύ δανειοληπτών και πιστωτών, καθώς και νέες υποχρεώσεις ενημέρωσης για τις εταιρείες διαχείρισης.
Κεντρική αλλαγή αποτελεί η καθιέρωση ειδικής διαδικασίας διμερούς ρύθμισης οφειλών, με καταγραφή των βασικών σταδίων της διαπραγμάτευσης σε ηλεκτρονική πλατφόρμα.
Νέος ρόλος για τους servicers στις μεταβιβάσεις δανείων
Με τις νέες διατάξεις, οι εταιρείες διαχείρισης απαιτήσεων αποκτούν υποχρεωτικό ρόλο διαμεσολαβητή στις πωλήσεις και μεταβιβάσεις απαιτήσεων στη δευτερογενή αγορά. Οι σχετικές συναλλαγές θα πραγματοποιούνται μέσω του servicer που διαχειρίζεται το συγκεκριμένο χαρτοφυλάκιο για λογαριασμό του αγοραστή.
Παράλληλα, ενισχύονται οι υποχρεώσεις των εταιρειών ως προς την ενημέρωση της Τράπεζας της Ελλάδος. Η μη υποβολή των απαιτούμενων στοιχείων, καθώς και η παροχή ελλιπών ή ανακριβών πληροφοριών, προβλέπεται να επιφέρει κυρώσεις.
Οι servicers θα υποχρεούνται επίσης να δημοσιοποιούν ετησίως στοιχεία για την οικονομική τους κατάσταση, τα χαρτοφυλάκια που διαχειρίζονται, τις επιδόσεις τους, την εταιρική διακυβέρνηση και τη διαχείριση των παραπόνων των δανειοληπτών.
Ηλεκτρονική καταγραφή της διαπραγμάτευσης
Σημαντικό μέρος του νέου πλαισίου αφορά τη δημιουργία ενός ενιαίου ηλεκτρονικού αποτυπώματος της διαδικασίας ρύθμισης. Το Υπουργείο Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών ορίζεται ως αρμόδια αρχή για την ηλεκτρονική πλατφόρμα συναλλαγών μη εξυπηρετούμενων δανείων.
Μέσω της πλατφόρμας θα καταγράφονται τα βασικά στάδια της διαπραγμάτευσης, από την αίτηση του οφειλέτη μέχρι την πρόταση του πιστωτή, την αντιπρόταση, την απόρριψη ή την τελική συμφωνία.
Η Τράπεζα της Ελλάδος θα εποπτεύει την τήρηση των υποχρεώσεων και των προθεσμιών, ενώ θα μπορεί να ζητά στοιχεία, να διενεργεί ελέγχους και να επιβάλλει διοικητικές κυρώσεις. Δεν θα έχει, ωστόσο, αρμοδιότητα να αποφασίζει αν οι οικονομικοί όροι μιας συγκεκριμένης ρύθμισης είναι κατάλληλοι για τον κάθε οφειλέτη.
Δικαίωμα δωρεάν ενημέρωσης για την οφειλή
Το νομοσχέδιο προβλέπει ότι οι δανειολήπτες, φυσικά και νομικά πρόσωπα, θα μπορούν να ζητούν χωρίς χρέωση αναλυτική ενημέρωση για την οφειλή τους.
Στα στοιχεία που θα πρέπει να παρέχονται περιλαμβάνονται οι δανειακές συμβάσεις και οι τροποποιήσεις τους, το ιστορικό πληρωμών, ο τρόπος υπολογισμού των τόκων, καθώς και αναλυτική καταγραφή του κεφαλαίου, των προμηθειών και των εξόδων.
Ο servicer θα έχει προθεσμία 45 ημερών για να ανταποκριθεί στο αίτημα. Σε περίπτωση που δεν παράσχει πλήρως τις απαιτούμενες πληροφορίες, προβλέπεται αναστολή της τοκοφορίας μέχρι να εκπληρώσει την υποχρέωσή του.
Επιπλέον, προβλέπεται αυτόματος επανυπολογισμός οφειλών όπου εφαρμόζονται τα σχετικά ανώτατα όρια, χωρίς να απαιτείται ειδική αίτηση από τον οφειλέτη.
Πρόταση ρύθμισης πριν από τον πλειστηριασμό
Ιδιαίτερη σημασία έχει και η υποχρέωση του πιστωτή να υποβάλλει έγγραφη πρόταση ρύθμισης τουλάχιστον τρεις μήνες πριν από τον πλειστηριασμό, υπό τις προϋποθέσεις που ορίζει το νομοσχέδιο.
Η πρόταση θα πρέπει να είναι κατάλληλη, βιώσιμη και τεκμηριωμένη, λαμβάνοντας υπόψη την οικονομική και περιουσιακή κατάσταση του οφειλέτη. Η συγκεκριμένη υποχρέωση προβλέπεται με εξαιρέσεις, μεταξύ άλλων για επαναλαμβανόμενους πλειστηριασμούς και ορισμένες οφειλές μεγάλων επιχειρήσεων.
Παράλληλα, για τους οφειλέτες που τηρούν ενεργή ρύθμιση, προβλέπονται μέτρα προστασίας από καταγγελίες, διαταγές πληρωμής, κατασχέσεις και πλειστηριασμούς. Σε περίπτωση παραβίασης των σχετικών υποχρεώσεων προβλέπονται ακυρότητα της πράξης, πίστωση πέντε μηνιαίων δόσεων και παράταση της ρύθμισης κατά πέντε μήνες, καθώς και πρόστιμα από 50.000 έως 500.000 ευρώ ανά δανειολήπτη.
Οι προθεσμίες για τη διμερή ρύθμιση
Η νέα διαδικασία προβλέπει συγκεκριμένα χρονικά περιθώρια τόσο για τους πιστωτές όσο και για τους οφειλέτες.
Ειδικότερα, όταν μια οφειλή βρίσκεται σε καθυστέρηση άνω των 90 ημερών, ο δανειστής θα πρέπει να ενημερώνει τον οφειλέτη για τη δυνατότητα διμερούς ρύθμισης μέσα σε έως 60 ημέρες. Ο οφειλέτης θα έχει στη συνέχεια δύο μήνες για να υποβάλει αίτηση και τα απαραίτητα δικαιολογητικά.
Από την υποβολή πλήρους αίτησης, ο πιστωτής θα διαθέτει έως τρεις μήνες για να καταθέσει πρόταση βιώσιμης ρύθμισης ή αιτιολογημένη απόρριψη. Ο οφειλέτης θα έχει έναν μήνα για να αποδεχθεί ή να απορρίψει την πρόταση ή να υποβάλει αντιπρόταση.
Εφόσον υπάρξει συμφωνία, η σύμβαση θα πρέπει να υπογραφεί μέσα σε έναν μήνα, με δυνατότητα μίας παράτασης 15 ημερών. Η συνολική διάρκεια της διαδικασίας δεν θα μπορεί κανονικά να υπερβαίνει τους έξι μήνες από την υποβολή της πλήρους αίτησης.
Εάν ο πιστωτής δεν απαντήσει εντός της προβλεπόμενης προθεσμίας των τριών μηνών, η υπόθεση θα χαρακτηρίζεται αυτομάτως εκπρόθεσμη στην ηλεκτρονική πλατφόρμα. Προβλέπεται αναστολή του εκτοκισμού και της κεφαλαιοποίησης τόκων, καθώς και περιορισμοί στην έναρξη ή συνέχιση διαδικασιών αναγκαστικής εκτέλεσης, με τις εξαιρέσεις που προβλέπονται.
Η προσφυγή στον εξωδικαστικό μηχανισμό αναστέλλει τις προθεσμίες της διμερούς διαδικασίας μέχρι την ολοκλήρωσή του.
Εποπτεία, κυρώσεις και μεταβατικές διατάξεις
Με το νέο πλαίσιο ενισχύεται ο ρόλος της Τράπεζας της Ελλάδος στην εποπτεία των servicers και στην παρακολούθηση της εφαρμογής των νέων διαδικασιών. Προβλέπονται επίσης ετήσιοι ανεξάρτητοι διαχειριστικοί έλεγχοι για servicers που διαχειρίζονται τιτλοποιήσεις με κρατικές εγγυήσεις ή άλλες μορφές δημόσιας στήριξης.
Παράλληλα, ο Ελληνικός Χρηματοοικονομικός Μεσολαβητής αποκτά ρόλο διαμεσολάβησης μεταξύ δανειστών και οφειλετών για τη ρύθμιση μη εξυπηρετούμενων δανείων.
Οι εκκρεμείς διαδικασίες επίλυσης καθυστερήσεων που δεν έχουν ολοκληρωθεί κατά την έναρξη ισχύος του νέου πλαισίου θα υπάγονται στις νέες διατάξεις. Για ήδη καταγγελμένες οφειλές ή οφειλές σε καθυστέρηση άνω των 30 ημερών, χωρίς ενεργή ρύθμιση, προβλέπεται υποχρέωση ενημέρωσης του οφειλέτη εντός τριών μηνών από την έναρξη ισχύος του νέου πλαισίου.
Οι εταιρείες διαχείρισης αναμένεται να παρουσιάσουν εκ νέου τις ενστάσεις τους στο Υπουργείο Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, εκφράζοντας προβληματισμούς για την εφαρμογή των προβλέψεων και τον χρόνο που θα απαιτηθεί για την προσαρμογή τους.
Το νομοσχέδιο επιχειρεί, συνολικά, να διαμορφώσει ένα πιο σαφές και ελεγχόμενο πλαίσιο για τη διαχείριση των κόκκινων δανείων, ενισχύοντας την ενημέρωση των οφειλετών, θεσπίζοντας συγκεκριμένες προθεσμίες διαπραγμάτευσης και προβλέποντας αυστηρότερη εποπτεία των εταιρειών διαχείρισης. Οι τελικές προβλέψεις θα εξαρτηθούν από την ολοκλήρωση της νομοθετικής διαδικασίας και το περιεχόμενο των διατάξεων που τελικά θα τεθούν σε ισχύ.
Πηγή: newmoney.gr
