Με την εκταμίευση των συνολικών πόρων ύψους 36 δισ. ευρώ από το Ταμείο Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας (ΤΑΑ) να θεωρείται πλέον σχεδόν εξασφαλισμένη για την Ελλάδα, το βασικό στοίχημα μετατοπίζεται στην έγκαιρη υλοποίηση και εξόφληση των επενδύσεων έως τα τέλη Ιουνίου, καθώς και στους ελέγχους που θα ακολουθήσουν για την ορθή εφαρμογή του προγράμματος.
Παρότι το σχέδιο «Ελλάδα 2.0» βρίσκεται στην τελική του ευθεία, με τις αιτήσεις χρηματοδότησης να κινούνται κοντά στους προβλεπόμενους ρυθμούς, παρατηρείται υστέρηση στην πραγματική εκτέλεση των δαπανών. Σύμφωνα με τα τελευταία διαθέσιμα στοιχεία της Eurostat, η χώρα έχει λάβει μέχρι σήμερα 24,65 δισ. ευρώ, εκ των οποίων περίπου 11,94 δισ. αφορούν επιχορηγήσεις και 12,71 δισ. δάνεια. Ωστόσο, απομένουν ακόμη περίπου 11,3 δισ. ευρώ για την πλήρη αξιοποίηση των πόρων μέχρι το τέλος του έτους, εφόσον επιτευχθεί ο στόχος απορρόφησης.
Στο σκέλος των επιδοτήσεων, έχουν ήδη διοχετευθεί στην οικονομία περίπου 10 δισ. ευρώ, ενώ απαιτείται να διατεθούν επιπλέον 8,2 δισ. ευρώ σε σύντομο χρονικό διάστημα, γεγονός που δημιουργεί ανησυχία λόγω του μέχρι τώρα ρυθμού εκταμιεύσεων.
Αντίθετα, το ζήτημα των δανείων, που αρχικά εμφάνιζε σημαντικές καθυστερήσεις, φαίνεται να έχει βελτιωθεί αισθητά. Σημαντικό ρόλο σε αυτή την εξέλιξη έπαιξαν τόσο οι παρεμβάσεις του υπουργείου Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών όσο και οι συνθήκες που διαμορφώθηκαν στην αγορά λόγω της ενεργειακής κρίσης. Στο πλαίσιο αναθεώρησης του προγράμματος, μεταφέρθηκαν 2 δισ. ευρώ στην Ελληνική Αναπτυξιακή Τράπεζα για τη στήριξη μικρών επιχειρήσεων, ενώ μειώθηκε το συνολικό ύψος των δανείων για ιδιωτικές επενδύσεις, ώστε να διασφαλιστεί η έγκαιρη συμβασιοποίησή τους.
Παράλληλα, η αύξηση του πληθωρισμού στην Ευρωπαϊκή Ένωση και οι επικείμενες αποφάσεις της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας για τα επιτόκια ενίσχυσαν τη ζήτηση για τα χαμηλότοκα δάνεια του ΤΑΑ, τα οποία προσφέρονταν με ιδιαίτερα ευνοϊκούς όρους. Έτσι, μέχρι τα τέλη Απριλίου, οι συμβάσεις δανείων είχαν φτάσει τα 13,5 δισ. ευρώ, αφήνοντας εκτός αρκετούς επενδυτές που δεν πρόλαβαν να συμμετάσχουν εγκαίρως.
Την ίδια ώρα, συνεχίζεται η διαδικασία υποβολής αιτημάτων εκταμίευσης προς την Ευρωπαϊκή Ένωση. Πρόσφατα κατατέθηκε νέο αίτημα για επιδοτήσεις ύψους 1,4 δισ. ευρώ, που συνδέεται με την επίτευξη συγκεκριμένων οροσήμων, καθώς και αίτημα 1,2 δισ. ευρώ για το δανειακό σκέλος, ανεβάζοντας το συνολικό ποσό στα 2,6 δισ. ευρώ.
Καθοριστικής σημασίας θεωρούνται οι επόμενοι μήνες, καθώς μέχρι τον Σεπτέμβριο –οπότε αναμένεται το τελικό αίτημα πληρωμής ύψους 5,4 δισ. ευρώ– πρέπει να τηρηθούν αυστηρά χρονοδιαγράμματα. Μεταξύ άλλων, περιλαμβάνονται η ολοκλήρωση των επενδύσεων, η αποπληρωμή τους, η παραλαβή των έργων από το Δημόσιο και η επίτευξη όλων των απαιτούμενων οροσήμων.
Παράλληλα, θα πρέπει να ολοκληρωθούν και οι έλεγχοι από ανεξάρτητους αξιολογητές για την υλοποίηση των έργων, σύμφωνα με τις δεσμεύσεις που έχουν αναληφθεί από το 2021.
Η επόμενη φάση μετά το Ταμείο Ανάκαμψης αποτελεί επίσης βασικό ζητούμενο, καθώς αναμένεται να δημιουργηθεί επενδυτικό κενό που εκτιμάται σε περίπου 3,5 δισ. ευρώ ετησίως. Για την κάλυψή του, η Ελλάδα έχει ήδη συμφωνήσει σε ένα μεταβατικό πλαίσιο χρηματοδότησης σε ευρωπαϊκό επίπεδο, ενώ δρομολογούνται νέα εργαλεία, όπως το Εθνικό Πρόγραμμα Ανάπτυξης 2026-2030, το Κοινωνικό Κλιματικό Ταμείο και το νέο ΕΣΠΑ.
Κεντρικό ρόλο στη νέα αυτή περίοδο αναμένεται να διαδραματίσει η Ελληνική Αναπτυξιακή Τράπεζα, η οποία ενισχύει κυρίως πολύ μικρές επιχειρήσεις, διευκολύνοντας την πρόσβασή τους σε χρηματοδότηση. Σύμφωνα με εκτιμήσεις, κάθε ευρώ που διοχετεύεται μέσω της τράπεζας μπορεί να έχει πολλαπλασιαστική επίδραση στην οικονομία, ενισχύοντας τόσο το ΑΕΠ όσο και τα εισοδήματα των εργαζομένων.
Πηγή: capital.gr
