«Αυτό το λάθος απέφυγαν οι φοιτητές». Δύο χρόνια μετά το Νόβι Σαντ, ο επίτιμος πρόξενος της Σερβίας στην Κρήτη Νικόλας Παπαδαντωνάκης εξηγεί στην εκπομπή «Λευτεριά στα Θέματα» στο ΘΕΜΑ Κρήτης πώς ένα κίνημα χωρίς αρχηγό νίκησε. Εκεί ο θυμός έγινε κάλπη. Εδώ, κόμμα.
Σαν σήμερα, 1η Νοεμβρίου 2024, το μόλις ανακαινισμένο στέγαστρο του σταθμού του Νόβι Σαντ έπεσε πάνω σε ανθρώπους που περίμεναν το τρένο. 16 νεκροί. Οι Σέρβοι δεν το είπαν ατύχημα· το είπαν διαφθορά. Δύο χρόνια διαδηλώσεων αργότερα, η Φοιτητική Λίστα κέρδισε τις εκλογές της 25ης Οκτωβρίου με περίπου 53% και 140 από τις 250 έδρες, κλείνοντας 14 χρόνια κυριαρχίας του Αλεξάνταρ Βούτσιτς.
Για το τι σημαίνει αυτό, και για εμάς, μίλησε στον Λευτέρη Τζουανάκη ο Νικόλας Παπαδαντωνάκης.
«Τα Τέμπη της Σερβίας» – μόνο που εκεί δεν σταμάτησαν
Ο πρόξενος δεν κάνει εκπτώσεις στη σύγκριση: το Νόβι Σαντ «είναι τα αντίστοιχα Τέμπη της Σερβίας». Η διαφορά; Ό,τι είδαμε εμείς στις συγκεντρώσεις της 28ης Φεβρουαρίου, στη Σερβία κράτησε δύο χρόνια, σχεδόν κάθε μέρα.
Χωρίς αρχηγό, χωρίς στόχο για τον αντίπαλο
Κανένας φοιτητής στο ψηφοδέλτιο, κανένας πολιτικός που έχει ασκήσει εξουσία· καθηγητές, δικηγόροι, γιατροί, ακόμη και ο Ντέγιαν Μποντιρόγκα. Αυτή η «ακέφαλη» λίστα, κατά τον κ. Παπαδαντωνάκη, ήταν ο έξυπνος χειρισμός: αν υπήρχε αρχηγός, ο αγώνας θα προσωποποιούνταν και η άλλη πλευρά θα είχε έτοιμο στόχο.
Το μάθημα Καριστιανού
Και εδώ έρχεται το πιο αιχμηρό σημείο: οι Σέρβοι, λέει, κοίταξαν προς τα εδώ. «Εμείς αποτελέσαμε παράδειγμα γι’ αυτούς», είδαν τις αδυναμίες μας. Όσο το κίνημα της Μαρίας Καριστιανού ήταν κίνημα, «το ακολουθούσε ο κόσμος σύσσωμος». Μόλις κατέβηκε στην πολιτική, το θέμα προσωποποιήθηκε και τα ποσοστά της «έχουν καταποντιστεί».
Κυβέρνηση ως τις 10 Νοεμβρίου; «Οψόμεθα»
Μία εβδομάδα μετά, κυβέρνηση δεν υπάρχει. Το Σύνταγμα δίνει 90 ημέρες, οι φοιτητές υποσχέθηκαν ως τις 10 Νοεμβρίου. Ο πρόξενος αναγνωρίζει ότι λείπει η πολιτική τεχνογνωσία απέναντι σε έναν κρατικό μηχανισμό 14 ετών, αλλά δηλώνει αισιόδοξος: «Δείτε πόσο ωραία οργανώθηκαν αυτά τα δύο χρόνια».
Τι κερδίζει η Κρήτη
Μετά την επίσκεψη του Μαρτίου με τον πρέσβη στον δήμαρχο Ηρακλείου και στο Επιμελητήριο, ήρθαν απευθείας πτήσεις από τη Σερβία, 3 για Ηράκλειο και 2 για Χανιά, από Απρίλιο ως Οκτώβριο.Το Ηράκλειο, όπως είπε, έχει αδελφοποιηθεί με τον δήμο Τσουκάριτσα του Βελιγραδίου.
Στην Κρήτη ζουν μόνιμα περίπου 300 Σέρβοι, με 4 σχολεία συμπληρωματικής εκπαίδευσης σε Ηράκλειο, Άγιο Νικόλαο, Χανιά και Χερσόνησο. Εκλογικό τμήμα στο Ηράκλειο δεν άνοιξε: ενδιαφέρον εκδήλωσαν περίπου 30, λιγότεροι από όσους απαιτούνταν. Πολλοί ταξίδεψαν στην Αθήνα για να ψηφίσουν.
16 νεκροί εκεί, 57 εδώ. Η Σερβία έδειξε ότι η μνήμη δεν είναι μόνο πένθος. Μπορεί να γίνει και δύναμη.
🎧 Ακούστε ολόκληρη τη συνέντευξη στη συνέχεια.
