Τουλάχιστον 68 άνθρωποι έχασαν τη ζωή τους και περισσότεροι από 100 τραυματίστηκαν μετά τη σύγκρουση δύο τρένων στην επαρχία του Τολέδο στην Ισπανία, στη σιδηροδρομική γραμμή που συνδέει τη Μαδρίτη με τη Σεβίλλη. Πρόκειται για το δεύτερο σοβαρό σιδηροδρομικό δυστύχημα στην ίδια γραμμή μέσα σε διάστημα εννέα μηνών, με τις έρευνες να στρέφονται στις συνθήκες υπό τις οποίες συνέβη η τραγωδία και στη λειτουργία των συστημάτων ασφαλείας.
Σύμφωνα με τις μέχρι τώρα εκτιμήσεις, εξετάζεται το ενδεχόμενο λανθασμένου χειρισμού από το κέντρο ελέγχου, την ώρα που το βασικό σύστημα προστασίας της γραμμής βρισκόταν εκτός λειτουργίας.
Οι χειρισμοί στο κέντρο ελέγχου
Την εικόνα για όσα ενδέχεται να οδήγησαν στη σύγκρουση περιέγραψε στην εκπομπή «Συνδέσεις» του ΕΡΤnews ο Μανούσος Τραχαλάκης, πρόεδρος του Ινστιτούτου Ασφάλειας Μεταφορών και Ενέργειας. Όπως ανέφερε, ο τεχνικός του κέντρου ελέγχου φέρεται να μην ακολούθησε την προβλεπόμενη διαδικασία, καθώς έδωσε εντολή συνέχισης της πορείας χωρίς να διασφαλιστεί ότι η γραμμή ήταν ελεύθερη.
Κατά τον ίδιο, δόθηκε εντολή εκκίνησης σε δύο συρμούς που βρίσκονταν στην ίδια γραμμή. Το ένα τρένο φέρεται να δήλωσε ότι ακινητοποιείται και αδυνατεί να ξεκινήσει ξανά.
Ο κ. Τραχαλάκης υπογράμμισε, πάντως, ότι η απόδοση της τραγωδίας αποκλειστικά σε ανθρώπινο λάθος αποτελεί την απλούστερη ερμηνεία. Όπως εξήγησε, σε πολλές περιπτώσεις το ανθρώπινο λάθος μπορεί να αποτελεί ένδειξη βαθύτερων αδυναμιών στη λειτουργία ενός συστήματος και όχι τη μοναδική αιτία ενός δυστυχήματος.
Πώς λειτουργούσαν τα συστήματα ασφαλείας
Το βασικό ερώτημα αφορά τον λόγο για τον οποίο δεν αποτράπηκε η σύγκρουση, παρά την τεχνολογική ανάπτυξη του ισπανικού σιδηροδρομικού δικτύου.
Σύμφωνα με τον ειδικό, στη συγκεκριμένη γραμμή χρησιμοποιείται εδώ και χρόνια το σύστημα LZB, το οποίο μεταδίδει πληροφορίες για την πορεία των τρένων στο κέντρο ελέγχου και στους μηχανοδηγούς. Παράλληλα, μπορεί να ενεργοποιήσει αυτόματα την πέδηση όταν διαπιστωθεί επικίνδυνη κατάσταση.
Ωστόσο, το LZB είχε τεθεί εκτός λειτουργίας και η κυκλοφορία διεξαγόταν με τη χρήση του εναλλακτικού συστήματος ASFA.
Ο κ. Τραχαλάκης εξήγησε ότι, υπό κανονικές συνθήκες, το ASFA παρέχει πληροφορίες και προειδοποιήσεις στους μηχανοδηγούς. Όταν όμως το σύστημα περνά σε κατάσταση ασφαλείας, η προστασία μπορεί να περιοριστεί στη λειτουργία των φωτεινών σηματοδοτών, χωρίς την ίδια δυνατότητα επιτήρησης της κίνησης που προσφέρουν τα πιο εξελιγμένα συστήματα.
Σε περίπτωση απώλειας της σύνδεσης, η προβλεπόμενη διαδικασία περιλαμβάνει αρχικά την ακινητοποίηση του τρένου και, στη συνέχεια, την επανεκκίνησή του με ταχύτητα ασφαλείας, περίπου 40 χιλιομέτρων την ώρα, ώστε ο μηχανοδηγός να έχει τη δυνατότητα να αντιδράσει σε ενδεχόμενο εμπόδιο.
Κατά την εκτίμηση του ειδικού, η διαδικασία αυτή δεν φαίνεται να εφαρμόστηκε όπως προβλέπεται, γεγονός που αποτελεί αντικείμενο διερεύνησης.
Παλαιό σύστημα και εργασίες αναβάθμισης
Η Βασιλεία Κώστα, αρχιτέκτονας που ζει στη Μαδρίτη, ανέφερε στο ΕΡΤnews ότι η συγκεκριμένη γραμμή εξακολουθεί να διαθέτει σύστημα ασφαλείας παλαιότερης τεχνολογίας, ενώ σε άλλα τμήματα του ισπανικού δικτύου έχουν υιοθετηθεί νεότερες ευρωπαϊκές προδιαγραφές.
Η γραμμή βρίσκεται σε διαδικασία αναβάθμισης και, σύμφωνα με τις σχετικές ανακοινώσεις που επικαλείται το δημοσίευμα, θα παραμείνει κλειστή τουλάχιστον έως το τέλος του έτους, προκειμένου να ολοκληρωθούν οι εργασίες επισκευής και αναβάθμισης των συστημάτων.
Ο Μανούσος Τραχαλάκης διευκρίνισε ότι το προηγούμενο δυστύχημα, που σημειώθηκε πριν από εννέα μήνες στην ίδια γραμμή, είχε διαφορετική αιτία. Τότε, η τραγωδία αποδόθηκε σε λανθασμένη συγκόλληση σιδηροτροχιάς, η οποία οδήγησε σε εκτροχιασμό.
Παρά τη διαφορετική αιτία, ο ειδικός αναφέρθηκε και στο σιδηροδρομικό δυστύχημα του 2013, στο οποίο έχασαν τη ζωή τους 80 άνθρωποι, όταν τρένο εκτροχιάστηκε ενώ λειτουργούσε το σύστημα ASFA. Όπως σημείωσε, η επανεμφάνιση σοβαρών περιστατικών εγείρει ερωτήματα για τον τρόπο με τον οποίο αντιμετωπίζονται οι αδυναμίες των συστημάτων ασφαλείας.
Παράλληλα, προειδοποίησε για τον κίνδυνο προσωρινές λύσεις να παραμένουν σε χρήση για μεγάλο χρονικό διάστημα, χωρίς να ολοκληρώνονται εγκαίρως οι απαραίτητες παρεμβάσεις. Περιέγραψε αυτή την πρακτική ως σταδιακή αποδοχή μιας απόκλισης από την κανονική λειτουργία, η οποία μπορεί να οδηγήσει σε σοβαρές συνέπειες.
Συγκλονισμένη η ισπανική κοινωνία
Για έντονο σοκ στην ισπανική κοινωνία έκανε λόγο η Βασιλεία Κώστα, επισημαίνοντας ότι δύο μεγάλα σιδηροδρομικά δυστυχήματα μέσα σε διάστημα μικρότερο του ενός έτους έχουν προκαλέσει μεγάλη ανησυχία.
Την ίδια ώρα, πολίτες κινητοποιήθηκαν για να συνδράμουν τους τραυματίες. Κάτοικοι της περιοχής χρησιμοποίησαν τα ιδιωτικά τους οχήματα για τη μεταφορά ανθρώπων σε νοσοκομεία, ενώ σε Μαδρίτη και Τολέδο οργανώθηκαν αιμοδοσίες με μεγάλη συμμετοχή.
Παράλληλα, αναβλήθηκαν προσωρινά προγραμματισμένες απεργιακές κινητοποιήσεις γιατρών και εργαζομένων στους σιδηροδρόμους, ώστε να διευκολυνθεί η αντιμετώπιση των έκτακτων αναγκών.
Τριήμερο εθνικό πένθος
Τη διερεύνηση της τραγωδίας μέχρι τέλους ζήτησε ο πρωθυπουργός της Ισπανίας, Πέδρο Σάντσεθ, τονίζοντας ότι, εφόσον προκύψουν στοιχεία αμέλειας, αυτά θα πρέπει να αποκαλυφθούν.
Από την πλευρά του, ο ηγέτης του Λαϊκού Κόμματος, Αλμπέρτο Νούνιες Φεϊχόο, υπογράμμισε ότι οι πολίτες δικαιούνται να γνωρίζουν σε ποια κατάσταση βρίσκονται οι σιδηροδρομικές υποδομές της χώρας.
Ο Πέδρο Σάντσεθ χαρακτήρισε απαράδεκτη την επανάληψη δύο δυστυχημάτων υψηλής ταχύτητας σε διάστημα μικρότερο του ενός έτους.
Η Ισπανία έχει κηρύξει τριήμερο εθνικό πένθος, το οποίο ξεκινά στις 00:00 της Πέμπτης 29 Οκτωβρίου και ολοκληρώνεται τα μεσάνυχτα του Σαββάτου 31 Οκτωβρίου. Κατά τη διάρκειά του, οι σημαίες στα δημόσια κτίρια και στα πλοία του Πολεμικού Ναυτικού θα κυματίζουν μεσίστιες.
Πηγή: ertnews.gr
