Παρουσία του πρωθυπουργού Κυριάκου Μητσοτάκη και κορυφαίων κυβερνητικών στελεχών οι εργασίες του τριήμερου συνεδρίου – Στο τραπέζι οι ΚΑΠ, το ενεργειακό κόστος και οι περικοπές στις κρατικές μεταβιβάσεις
Στο επίκεντρο του αυτοδιοικητικού ενδιαφέροντος στρέφεται από την Πέμπτη 5 έως και το Σάββατο 7 Νοεμβρίου η Καλαμάτα, η οποία φιλοξενεί το ετήσιο τακτικό συνέδριο της Κεντρικής Ένωσης Δήμων Ελλάδας (ΚΕΔΕ). Δήμαρχοι, εκπρόσωποι της Τοπικής Αυτοδιοίκησης, κυβερνητικά στελέχη και εκπρόσωποι θεσμικών φορέων αναμένεται να βρεθούν στη μεσσηνιακή πρωτεύουσα, σε μια κρίσιμη συγκυρία για το μέλλον των Δήμων.
Το συνέδριο πραγματοποιείται ενώ τίθενται σε εφαρμογή οι ρυθμίσεις του νέου Κώδικα Τοπικής Αυτοδιοίκησης και βρίσκεται σε εξέλιξη η συζήτηση για τον κρατικό προϋπολογισμό του 2027. Το βασικό ζήτημα που αναμένεται να κυριαρχήσει στις εργασίες είναι η οικονομική κατάσταση των Οργανισμών Τοπικής Αυτοδιοίκησης, με την ΚΕΔΕ να διεκδικεί περισσότερους πόρους και ουσιαστική ενίσχυση της διοικητικής και οικονομικής αυτοτέλειας των Δήμων.
Στο επίκεντρο η χρηματοδότηση και οι Κεντρικοί Αυτοτελείς Πόροι
Η απόσταση ανάμεσα στους θεσμοθετημένους πόρους που δικαιούνται οι Δήμοι και στα ποσά που τελικά λαμβάνουν αναμένεται να αποτελέσει ένα από τα βασικότερα σημεία αντιπαράθεσης με την κυβέρνηση.
Το Διοικητικό Συμβούλιο της ΚΕΔΕ, κατά τη συνεδρίασή του στις 22 Οκτωβρίου, αποφάσισε να διεκδικήσει αναπροσαρμογή των Κεντρικών Αυτοτελών Πόρων (ΚΑΠ), αφήνοντας παράλληλα ανοιχτό το ενδεχόμενο αγωνιστικών κινητοποιήσεων σε περίπτωση που δεν υπάρξει ανταπόκριση.
Η Ένωση επικαλείται τη μελέτη που εκπονήθηκε σε συνεργασία με την Ελληνική Εταιρεία Τοπικής Ανάπτυξης και Αυτοδιοίκησης (ΕΕΤΑΑ), σύμφωνα με την οποία το πραγματικό λειτουργικό κόστος των Δήμων ανέρχεται σε περίπου 5,35 δισ. ευρώ, ενώ η χρηματοδότηση που λαμβάνουν διαμορφώνεται κοντά στα 3 δισ. ευρώ.
Ιδιαίτερη ανησυχία προκαλούν και οι προβλέψεις του προσχεδίου του κρατικού προϋπολογισμού για το 2027. Σύμφωνα με τα στοιχεία που επικαλείται η ΚΕΔΕ, οι συνολικές μεταβιβάσεις προς τους ΟΤΑ προβλέπεται να μειωθούν κατά περίπου 670 εκατ. ευρώ, από 6,575 δισ. ευρώ το 2026 σε 5,905 δισ. ευρώ το 2027.
Το ενεργειακό κόστος και το τέλος ταφής
Σημαντική θέση στις διεκδικήσεις της Αυτοδιοίκησης καταλαμβάνει και το ενεργειακό κόστος, το οποίο επιβαρύνει σημαντικά τους δημοτικούς προϋπολογισμούς.
Ο πρόεδρος της ΚΕΔΕ, Λάζαρος Κυρίζογλου, έχει προτείνει τη μείωση της τιμής ηλεκτρικής ενέργειας για τους Δήμους στα 0,10 ευρώ ανά κιλοβατώρα, από περίπου 0,24 ευρώ που καταβάλλουν σήμερα. Σύμφωνα με την εκτίμηση της Ένωσης, μια τέτοια παρέμβαση θα μπορούσε να οδηγήσει σε ετήσια εξοικονόμηση περίπου 240 εκατ. ευρώ.
Παράλληλα, η ΚΕΔΕ ζητά την επιστροφή στους Δήμους των 311,47 εκατ. ευρώ που έχουν συγκεντρωθεί από το τέλος ταφής απορριμμάτων έως τον Φεβρουάριο του 2025, προκειμένου να αξιοποιηθούν για την ανάπτυξη υποδομών ανακύκλωσης και την προμήθεια απαραίτητου εξοπλισμού.
Στο διεκδικητικό πλαίσιο περιλαμβάνονται ακόμη η ενίσχυση των δημοτικών υπηρεσιών με νέο προσωπικό, η διατήρηση των Υπηρεσιών Δόμησης στους Δήμους, καθώς και η ουσιαστική συμμετοχή της Αυτοδιοίκησης στον χωροταξικό σχεδιασμό, τη διαχείριση των υδάτινων πόρων, την ενεργειακή αυτάρκεια, την πολιτική προστασία και την κοινωνική πολιτική.
Παρουσία Μητσοτάκη και κορυφαίων κυβερνητικών στελεχών
Ιδιαίτερο πολιτικό ενδιαφέρον παρουσιάζει η πρώτη ημέρα του συνεδρίου, την Πέμπτη 5 Νοεμβρίου, καθώς αναμένεται να παραστεί και να απευθύνει ομιλία ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης.
Την έναρξη των εργασιών θα κηρύξει ο πρόεδρος της ΚΕΔΕ, ενώ κεντρική ομιλία θα πραγματοποιήσει ο υπουργός Εσωτερικών Θεόδωρος Λιβάνιος. Στο πρόγραμμα περιλαμβάνονται επίσης τοποθετήσεις πολιτικών αρχηγών και εκπροσώπων των κοινοβουλευτικών κομμάτων, καθώς και παρέμβαση του υφυπουργού Εσωτερικών Βασίλη Σπανάκη.
Την πρώτη ημέρα θα έχουν ακόμη τον λόγο οι επικεφαλής των αυτοδιοικητικών παρατάξεων και οι πρόεδροι των Περιφερειακών Ενώσεων Δήμων, μεταφέροντας τις θέσεις και τις προτεραιότητες των τοπικών κοινωνιών.
Έξι θεματικές ενότητες την Παρασκευή
Την Παρασκευή 6 Νοεμβρίου, οι εργασίες θα επικεντρωθούν σε παράλληλες θεματικές συνεδρίες, με τη συμμετοχή υπουργών, υφυπουργών, γενικών γραμματέων και εκπροσώπων θεσμικών φορέων.
Στο πεδίο του περιβάλλοντος και της βιώσιμης ανάπτυξης θα συζητηθούν ζητήματα ενέργειας, διαχείρισης αποβλήτων και υδάτινων πόρων. Στη σχετική ενότητα αναμένεται να συμμετάσχουν οι υφυπουργοί Περιβάλλοντος και Ενέργειας Μαριλένα Σουκούλη και Νίκος Τσάφος, καθώς και ο γενικός γραμματέας Συντονισμού Διαχείρισης Αποβλήτων Μανώλης Γραφάκος.
Η οικονομική αυτοτέλεια των ΟΤΑ και η αξιοποίηση των διαθέσιμων χρηματοδοτικών προγραμμάτων θα αποτελέσουν αντικείμενο ξεχωριστής συζήτησης, με τη συμμετοχή του υπουργού Περιβάλλοντος και Ενέργειας Σταύρου Παπασταύρου και του γενικού γραμματέα Αυτοδιοίκησης και Αποκέντρωσης Σάββα Χιονίδη. Στο πλαίσιο της συνεδρίας θα παρουσιαστεί και η μελέτη της ΕΕΤΑΑ για το πραγματικό λειτουργικό κόστος των Δήμων.
Στην ενότητα για την πολυεπίπεδη διακυβέρνηση και τον θεσμικό εκσυγχρονισμό έχουν προγραμματιστεί παρεμβάσεις της υπουργού Εργασίας Νίκης Κεραμέως και του υπουργού Ψηφιακής Διακυβέρνησης Δημήτρη Παπαστεργίου, ενώ θα συμμετάσχει και ο πρόεδρος του ΑΣΕΠ Αθανάσιος Παπαϊωάννου.
Η κοινωνική συνοχή, με έμφαση στις πολιτικές για την οικογένεια, την υγεία και την απασχόληση, θα βρεθεί επίσης στο επίκεντρο, με τη συμμετοχή της αναπληρώτριας υπουργού Υγείας Ειρήνης Αγαπηδάκη και του υφυπουργού Εργασίας Κώστα Καραγκούνη.
Παράλληλα, η πολιτική προστασία και η διαχείριση κρίσεων θα απασχολήσουν ξεχωριστή θεματική, παρουσία του υφυπουργού Κλιματικής Κρίσης και Πολιτικής Προστασίας Κώστα Κατσαφάδου και του αρχηγού του Πυροσβεστικού Σώματος Θεόδωρου Βάγια.
Στο τραπέζι θα τεθούν ακόμη ζητήματα περιφερειακής ανάπτυξης και εδαφικής συνοχής, με ιδιαίτερη αναφορά στη νησιωτικότητα, την ορεινότητα και την αγροτική οικονομία. Στη συζήτηση αναμένεται να συμμετάσχουν ο υπουργός Αγροτικής Ανάπτυξης Μαργαρίτης Σχοινάς, ο υφυπουργός παρά τω πρωθυπουργώ Θανάσης Κοντογεώργης και ο υφυπουργός Ναυτιλίας Στέφανος Γκίκας.
Το πρόγραμμα της Παρασκευής θα ολοκληρωθεί με την ενότητα για τον πολιτισμό και την παιδεία, παρουσία της υπουργού Παιδείας Σοφίας Ζαχαράκη και του υφυπουργού Κώστα Βλάση.
Το Σάββατο τα συμπεράσματα και το ψήφισμα
Οι εργασίες του ετήσιου συνεδρίου της ΚΕΔΕ θα ολοκληρωθούν το Σάββατο 7 Νοεμβρίου, με την έγκριση του ισολογισμού και του απολογισμού της Ένωσης για το οικονομικό έτος 2025, τις τοποθετήσεις των συνέδρων και την έκδοση των τελικών συμπερασμάτων και του ψηφίσματος.
Το ενδιαφέρον πλέον στρέφεται στις απαντήσεις που θα δοθούν από την κυβέρνηση στα αιτήματα της Αυτοδιοίκησης, αλλά και στο περιεχόμενο του τελικού ψηφίσματος. Η Καλαμάτα αναμένεται να αποτελέσει το πεδίο όπου θα αποτυπωθούν οι διαθέσεις των δύο πλευρών, σε μια συζήτηση που αφορά άμεσα τη χρηματοδότηση, τη λειτουργία και τον ρόλο των Δήμων τα επόμενα χρόνια.
