Η ακρίβεια, η αβεβαιότητα στις διεθνείς αγορές και οι αυξανόμενες πιέσεις στα νοικοκυριά διαμορφώνουν ένα δύσκολο οικονομικό περιβάλλον, τόσο στην Ελλάδα όσο και στο εξωτερικό. Την ίδια στιγμή, η κυβέρνηση προετοιμάζει αλλαγές στη φορολόγηση των κρυπτονομισμάτων, επιχειρώντας να διαμορφώσει ένα σαφέστερο πλαίσιο για τη δήλωση των σχετικών κερδών. Στο επίκεντρο της διεθνούς επικαιρότητας βρίσκονται, παράλληλα, και οι ενδιάμεσες εκλογές στις Ηνωμένες Πολιτείες.
Για όλα αυτά μίλησε στο «Θέμα Κρήτης» και στην εκπομπή «Έχουμε Θέμα» με τη Μαρία Σπυριδάκη και το Δημήτρη Κεσκινίδη, ο οικονομολόγος Βασίλης Βαρούχας, αναλύοντας τις διεθνείς οικονομικές εξελίξεις, τις αλλαγές που δρομολογούνται στη φορολόγηση των κρυπτονομισμάτων, αλλά και την επιδείνωση της καταναλωτικής εμπιστοσύνης στην Ελλάδα.
Η ακρίβεια στο επίκεντρο των αμερικανικών εκλογών
Αναφερόμενος στις ενδιάμεσες εκλογές στις Ηνωμένες Πολιτείες, ο κ. Βαρούχας σημειώνει ότι η ψήφος των Αμερικανών αποτύπωσε, μεταξύ άλλων, τη δυσαρέσκεια σημαντικού μέρους του εκλογικού σώματος για το αυξημένο κόστος ζωής, αλλά και για ζητήματα διαφάνειας και διαφθοράς.
Οι προεκλογικές δεσμεύσεις του Ντόναλντ Τραμπ για τη μείωση των οικονομικών επιβαρύνσεων και τον τερματισμό πολεμικών συγκρούσεων, όπως εκείνες στην Ουκρανία και τη Μέση Ανατολή, βρίσκονται στο επίκεντρο της συζήτησης, την ώρα που οι οικονομικές πιέσεις εξακολουθούν να επηρεάζουν την καθημερινότητα των πολιτών.
Όπως επισημαίνει, οι κυβερνήσεις στην Ευρώπη και διεθνώς καλούνται να λάβουν ουσιαστικά μέτρα για την αντιμετώπιση της ακρίβειας, καθώς η οικονομική δυσαρέσκεια μπορεί να επηρεάσει καθοριστικά τις πολιτικές και εκλογικές εξελίξεις.
Τι αλλάζει στη φορολόγηση των κρυπτονομισμάτων
Ένα από τα ζητήματα που αναμένεται να απασχολήσουν το επόμενο διάστημα είναι η φορολόγηση των κρυπτονομισμάτων. Όπως εξηγεί ο κ. Βαρούχας, μέχρι σήμερα η απουσία ενός σαφούς φορολογικού πλαισίου δημιουργούσε αβεβαιότητα στους επενδυτές, ιδιαίτερα σε ό,τι αφορά τη δήλωση των κερδών τους.
Παρότι η αγορά και η πώληση κρυπτονομισμάτων πραγματοποιούνται νόμιμα μέσω σχετικών πλατφορμών, η φορολογική αντιμετώπιση των συγκεκριμένων συναλλαγών δεν ήταν επαρκώς αποσαφηνισμένη.
Το νέο νομοθετικό πλαίσιο που προωθεί το υπουργείο Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών επιχειρεί να καλύψει αυτό το κενό. Σύμφωνα με την προτεινόμενη ρύθμιση, τα κέρδη από τη μεταβίβαση κρυπτονομισμάτων προβλέπεται να φορολογούνται με συντελεστή 10%, χωρίς να επιβαρύνεται το αρχικό επενδυμένο κεφάλαιο.
Η θέσπιση συγκεκριμένων κανόνων εκτιμάται ότι θα διευκολύνει τους επενδυτές να δηλώνουν τα κέρδη τους και να μεταφέρουν νόμιμα τα χρήματά τους στο τραπεζικό σύστημα.
Οι κίνδυνοι πίσω από την αγορά των crypto
Ωστόσο, η αγορά των κρυπτονομισμάτων εξακολουθεί να προκαλεί προβληματισμό σε επίπεδο ασφάλειας. Ο κ. Βαρούχας αναφέρεται και στις επιφυλάξεις που έχουν εκφραστεί από την πλευρά της κυβερνοασφάλειας, με τον διοικητή της Εθνικής Αρχής Κυβερνοασφάλειας, Μιχαήλ Μπλέτσα, να έχει χαρακτηρίσει τα κρυπτονομίσματα «πονοκέφαλο» και «μεγάλο μπελά».
Οι ανησυχίες σχετίζονται με τις απάτες και τα επενδυτικά σχήματα τύπου πυραμίδας, την έντονη μεταβλητότητα των τιμών, αλλά και την πολυπλοκότητα των αλγορίθμων που διέπουν τη λειτουργία τους.
Η διαμόρφωση ενός φορολογικού πλαισίου, επομένως, δεν αποτελεί απαραίτητα προτροπή προς τους πολίτες να επενδύσουν στα κρυπτονομίσματα, αλλά αποσκοπεί κυρίως στη ρύθμιση μιας ήδη υπαρκτής οικονομικής δραστηριότητας.
Στα χαμηλότερα επίπεδα η καταναλωτική εμπιστοσύνη
Την ίδια ώρα, ιδιαίτερα ανησυχητική είναι η εικόνα που καταγράφεται στην καταναλωτική εμπιστοσύνη στην Ελλάδα. Σύμφωνα με τα στοιχεία του Οκτωβρίου, ο σχετικός δείκτης υποχώρησε στις -48,9 μονάδες, από -41,6 μονάδες τον Σεπτέμβριο, αποτυπώνοντας την επιδείνωση της ψυχολογίας των νοικοκυριών. Παράλληλα, μικρή υποχώρηση παρουσίασε και ο γενικός δείκτης οικονομικού κλίματος.
Η ελληνική επίδοση παραμένει σημαντικά χαμηλότερη από τον μέσο όρο της Ευρωπαϊκής Ένωσης, ο οποίος διαμορφώνεται περίπου στις -17 μονάδες. Η εξέλιξη αυτή αποτυπώνει το χάσμα ανάμεσα στους μακροοικονομικούς δείκτες και στην καθημερινή εμπειρία των πολιτών.
Παρότι η ελληνική οικονομία καταγράφει ρυθμούς ανάπτυξης και αύξηση του ΑΕΠ, τα νοικοκυριά δεν αισθάνονται ότι η βελτίωση αυτή μεταφράζεται σε αντίστοιχη ενίσχυση του διαθέσιμου εισοδήματός τους.
Το 63% των νοικοκυριών μόλις τα βγάζει πέρα
Ενδεικτικά της κατάστασης είναι τα στοιχεία που επικαλείται ο οικονομολόγος, σύμφωνα με τα οποία το 63% των νοικοκυριών δηλώνει πως μόλις καταφέρνει να ανταποκριθεί στις οικονομικές του υποχρεώσεις, ενώ το 85% δεν αναμένει ότι θα μπορέσει να αποταμιεύσει χρήματα μέσα στον επόμενο χρόνο.
Η αβεβαιότητα και το αυξημένο κόστος διαβίωσης οδηγούν τους καταναλωτές σε περιορισμό των δαπανών τους, με τις αγορές να επικεντρώνονται κυρίως στα απολύτως απαραίτητα. Η απόκτηση νέων ηλεκτρικών συσκευών ή αυτοκινήτου, αλλά και οι εργασίες ανακαίνισης και επισκευής κατοικιών, συχνά μετατίθενται για αργότερα.
Black Friday: Αγορές παρά την οικονομική πίεση;
Μέσα σε αυτό το περιβάλλον, ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει και η συμπεριφορά των καταναλωτών ενόψει της Black Friday. Παρά τη γενικότερη οικονομική συγκράτηση, οι περίοδοι προσφορών ενδέχεται να προκαλέσουν αυξημένη αγοραστική κινητικότητα, ακόμη και για προϊόντα που δεν αποτελούν πραγματικές ανάγκες.
Η αγορά ακριβών ηλεκτρονικών συσκευών, όπως τα smartphones, μπορεί σε ορισμένες περιπτώσεις να συνδέεται με την επιθυμία για μια στιγμιαία καταναλωτική ικανοποίηση ή με την αξιοποίηση μιας ευκαιρίας που θεωρείται οικονομικά συμφέρουσα.
Το βασικό ερώτημα, ωστόσο, είναι κατά πόσο αυτή η πρόσκαιρη αύξηση της κατανάλωσης αντανακλά πραγματική βελτίωση της οικονομικής κατάστασης των νοικοκυριών. Η αυξημένη αγοραστική κίνηση δεν αποτελεί από μόνη της ένδειξη οικονομικής ευημερίας, ιδιαίτερα όταν συνοδεύεται από περιορισμένη αποταμίευση και αυξημένη αβεβαιότητα για το μέλλον.
Η συνολική εικόνα αναδεικνύει τις αντιφάσεις της σημερινής οικονομικής πραγματικότητας: από τη μία πλευρά, η ανάπτυξη και οι νέες φορολογικές ρυθμίσεις δημιουργούν προοπτικές για την οικονομία, ενώ από την άλλη, η ακρίβεια και η χαμηλή καταναλωτική εμπιστοσύνη εξακολουθούν να πιέζουν την καθημερινότητα των πολιτών. Η πραγματική πρόκληση για την οικονομική πολιτική παραμένει η μετατροπή των θετικών μακροοικονομικών επιδόσεων σε απτά οφέλη για τα νοικοκυριά.
