Περισσότερα από 2 δισεκατομμύρια ευρώ έχουν επενδυθεί τα τελευταία χρόνια στην ενεργειακή αναβάθμιση κατοικιών στην Ελλάδα, καθιστώντας τα προγράμματα «Εξοικονομώ» μία από τις μεγαλύτερες παρεμβάσεις που έχουν γίνει ποτέ στο οικιστικό απόθεμα της χώρας. Οι πόροι αυτοί δεν περιορίστηκαν σε απλές ανακαινίσεις, αλλά κατευθύνθηκαν σε εκτεταμένες ενεργειακές βελτιώσεις, από θερμομονώσεις και σύγχρονα κουφώματα έως αντλίες θερμότητας, ηλιακά συστήματα και ολοκληρωμένες παρεμβάσεις εξοικονόμησης ενέργειας.
Ωστόσο, το βασικό ερώτημα παραμένει: ποια είναι η πραγματική επίδραση αυτών των επενδύσεων; Τα στοιχεία δείχνουν ότι τα αποτελέσματα ξεπερνούν κατά πολύ τη μείωση των λογαριασμών ενέργειας. Τα προγράμματα έχουν συμβάλει σημαντικά στη μείωση των εκπομπών ρύπων, στη μείωση της εξάρτησης από εισαγόμενα καύσιμα και στην τόνωση της κατασκευαστικής δραστηριότητας.
Συνολικά, οι επιχορηγήσεις αγγίζουν τα 1,9 δισ. ευρώ, με περισσότερες από 150.000 κατοικίες να έχουν ενταχθεί στα προγράμματα και πάνω από 212.000 αιτήσεις να έχουν κατατεθεί. Ιδιαίτερη σημασία έχει το γεγονός ότι σχεδόν οι μισοί ωφελούμενοι ανήκουν σε ενεργειακά ευάλωτα νοικοκυριά, τα οποία απορρόφησαν πάνω από 1 δισ. ευρώ.
Τα επιμέρους προγράμματα παρουσίασαν διαφορετική δυναμική. Το «Εξοικονομώ – Αυτονομώ» αποτέλεσε την αρχή, ενώ το «Εξοικονομώ 2021» εξελίχθηκε στο μεγαλύτερο πρόγραμμα του είδους του. Ακολούθησαν τα «Εξοικονομώ 2023» και «Εξοικονομώ 2025», με το τελευταίο να διαθέτει τον υψηλότερο προϋπολογισμό και τη μεγαλύτερη μέση επιδότηση, η οποία ξεπερνά πλέον τις 21.000 ευρώ ανά κατοικία.
Η αύξηση αυτή στην ενίσχυση αντικατοπτρίζει τόσο την άνοδο του κόστους υλικών και εργασιών όσο και τη στροφή προς πιο ολοκληρωμένες ενεργειακές παρεμβάσεις. Παράλληλα, τα προγράμματα διατήρησαν έντονο κοινωνικό χαρακτήρα, καθώς πάνω από το 50% των πόρων κατευθύνθηκε σε νοικοκυριά με αυξημένες ενεργειακές ανάγκες.
Οι παρεμβάσεις επικεντρώθηκαν κυρίως στη βελτίωση της ενεργειακής απόδοσης των κτιρίων. Αντικαταστάθηκαν παλαιά κουφώματα, ενισχύθηκαν θερμομονώσεις, εγκαταστάθηκαν σύγχρονα συστήματα θέρμανσης και ψύξης, ενώ προωθήθηκαν λύσεις όπως ο φωτισμός LED και τα «έξυπνα» ενεργειακά συστήματα. Παράλληλα, καλύφθηκαν και υποστηρικτικές υπηρεσίες, όπως ενεργειακές επιθεωρήσεις και τεχνικές μελέτες.
Ένα από τα σημαντικότερα αποτελέσματα είναι η μείωση της ενεργειακής εξάρτησης της χώρας. Υπολογίζεται ότι εξοικονομούνται κάθε χρόνο εκατοντάδες εκατομμύρια ευρώ από μειωμένες εισαγωγές φυσικού αερίου και πετρελαίου, χρήματα που παραμένουν πλέον στην εγχώρια οικονομία.
Σε περιβαλλοντικό επίπεδο, η συμβολή είναι εξίσου εντυπωσιακή. Η ετήσια μείωση εκπομπών φτάνει τα 2,37 εκατομμύρια τόνους διοξειδίου του άνθρακα, ενώ πρόσθετες δράσεις, όπως η αντικατάσταση ηλεκτρικών συσκευών και θερμοσιφώνων, ενισχύουν ακόμη περισσότερο το συνολικό όφελος.
Οι δράσεις δεν περιορίστηκαν μόνο στις κατοικίες. Προγράμματα για την αντικατάσταση συσκευών, τη βελτίωση συστημάτων θέρμανσης και την ενεργειακή αναβάθμιση επιχειρήσεων κινητοποίησαν επιπλέον επενδύσεις και ενίσχυσαν την αγορά.
Πίσω από αυτά τα μεγέθη βρίσκεται μια ευρεία κινητοποίηση της οικονομίας: μηχανικοί, τεχνικά γραφεία, προμηθευτές υλικών και χιλιάδες μικρομεσαίες επιχειρήσεις συμμετείχαν ενεργά, δημιουργώντας έναν κύκλο επενδύσεων με πολλαπλασιαστικά οφέλη.
Το συνολικό αποτύπωμα των προγραμμάτων θα φανεί ακόμη πιο καθαρά τα επόμενα χρόνια. Ωστόσο, ήδη διαμορφώνεται μια νέα εικόνα για την ελληνική κατοικία: πιο ενεργειακά αποδοτική, λιγότερο εξαρτημένη από εισαγόμενα καύσιμα και σαφώς αναβαθμισμένη.
Πηγή: insider.gr
