Γράφει η Ειρήνη Αντωνάκη
Η φροντίδα είναι μια πράξη που εκφράζει το νοιάξιμο και το ενδιαφέρον για έναν άνθρωπο που χρειάζεται βοήθεια. Πολλές φορές, όμως, ξεχνάμε ότι και το να ζητάμε φροντίδα δεν είναι κακό, ούτε αποτελεί ένδειξη αδυναμίας. Αυτό έρχεται να μας υπενθυμίσει η σημερινή ημέρα, 29 Οκτωβρίου, Διεθνής Ημέρα Φροντίδας και Υποστήριξης, αναδεικνύοντας τη σημασία της φροντίδας στην κοινωνική ζωή, αλλά και τις δυσκολίες που αντιμετωπίζουν καθημερινά τόσο οι επαγγελματίες φροντιστές όσο και οι οικογένειες που αναλαμβάνουν τη φροντίδα αγαπημένων τους προσώπων.
Με αφορμή τη σημερινή ημέρα, μίλησε στο «Θέμα Κρήτης» η Παναγιώτα Γιαπουτζή, πρόεδρος του ΟΙΚΑΝΟΥ, Κοινωνικής Συνεταιριστικής Επιχείρησης με έδρα το Ηράκλειο, η οποία δραστηριοποιείται στον τομέα της κοινωνικής φροντίδας και της κατ’ οίκον νοσηλείας.
Ποιοι άνθρωποι χρειάζονται φροντίδα
Η κ. Γιαπουτζή εξηγεί ότι η φροντίδα αφορά ανθρώπους με κινητικές δυσκολίες ή αναπηρία, αλλά και άτομα που χρειάζονται υποστήριξη μετά από μια ασθένεια, ένα χειρουργείο ή κάποιο άλλο πρόβλημα υγείας. Σε πολλές περιπτώσεις, οι οικογένειες καλούνται να ανταποκριθούν ξαφνικά σε νέες απαιτήσεις, προσπαθώντας παράλληλα να διατηρήσουν την εργασία τους και να ανταποκριθούν στις υπόλοιπες υποχρεώσεις τους. Η κατάσταση αυτή μπορεί να προκαλέσει έντονη πίεση και ενοχές, ιδιαίτερα όταν αισθάνονται ότι δεν μπορούν να προσφέρουν στους δικούς τους ανθρώπους όλη τη φροντίδα που χρειάζονται.
Η αναζήτηση βοήθειας δεν σημαίνει εγκατάλειψη
Όπως επισημαίνει, η αναζήτηση βοήθειας δεν σημαίνει εγκατάλειψη ενός αγαπημένου προσώπου, αλλά αναγνώριση των πραγματικών αναγκών του και προσπάθεια εξεύρεσης των κατάλληλων λύσεων. Η φροντίδα δεν μπορεί να αποτελεί αποκλειστική ευθύνη ενός συγγενή. Αντίθετα, χρειάζεται οργανωμένη υποστήριξη από την κοινωνία και τις αρμόδιες υπηρεσίες, ώστε οι οικογένειες να μη σηκώνουν μόνες τους αυτό το βάρος.
Η ελλιπής ενημέρωση δυσκολεύει τους φροντιστές
Ένα ακόμη σημαντικό ζήτημα είναι η ενημέρωση για τα διαθέσιμα προγράμματα και τις υπηρεσίες υποστήριξης. Πολλοί φροντιστές δεν γνωρίζουν ποιες δυνατότητες έχουν στη διάθεσή τους, ποιες προϋποθέσεις πρέπει να πληρούν ή πού μπορούν να απευθυνθούν. Ως αποτέλεσμα, συχνά καλούνται να διαχειριστούν μόνοι τους μια ιδιαίτερα απαιτητική καθημερινότητα, χωρίς να αξιοποιούν τη βοήθεια που ενδεχομένως θα μπορούσαν να λάβουν.
Οι ανάγκες φροντίδας στην Κρήτη
Αναφερόμενη στην κατάσταση που επικρατεί στην Κρήτη, η κ. Γιαπουτζή υπογραμμίζει ότι οι ανάγκες είναι ιδιαίτερα εμφανείς σε απομακρυσμένα χωριά, όπου πολλοί ηλικιωμένοι ζουν μόνοι, ενώ τα μέλη των οικογενειών τους εργάζονται, ειδικά κατά τη διάρκεια της τουριστικής περιόδου.
Παράλληλα, δεν είναι πάντα εύκολο να προσδιοριστεί το είδος της βοήθειας που χρειάζεται κάθε άνθρωπος. Η φροντίδα μπορεί να περιλαμβάνει καθημερινή υποστήριξη, όπως βοήθεια στην προσωπική υγιεινή, στις αγορές και στη συντροφιά, αλλά και εξειδικευμένες υπηρεσίες, όπως νοσηλευτική παρακολούθηση, κοινωνική υποστήριξη και ψυχολογική συμβουλευτική. Κάθε περίπτωση απαιτεί διαφορετική προσέγγιση, ανάλογα με τις ανάγκες του ανθρώπου και του οικογενειακού του περιβάλλοντος.
Ο ρόλος του ΟΙΚΑΝΟΥ στην κατ’ οίκον φροντίδα
Στο πλαίσιο αυτό δραστηριοποιείται ο ΟΙΚΑΝΟΣ, με στόχο να υποστηρίζει ανθρώπους που χρειάζονται βοήθεια, ώστε να διατηρούν την αυτονομία τους και να παραμένουν στο οικείο οικογενειακό τους περιβάλλον. Σύμφωνα με τα στοιχεία που παρουσιάστηκαν στη συνέντευξη, ο οργανισμός δραστηριοποιείται με φυσική παρουσία στον νομό Ηρακλείου και παρέχει διαδικτυακές υπηρεσίες σε ολόκληρη την Ελλάδα.
Για την κάλυψη των αναγκών των ωφελουμένων, διαθέτει διεπιστημονική ομάδα, στην οποία συμμετέχουν νοσηλευτές, κοινωνικοί λειτουργοί, ψυχολόγοι και διοικητικό προσωπικό. Οι υπηρεσίες περιλαμβάνουν κατ’ οίκον επισκέψεις και διαδικτυακή υποστήριξη, με στόχο την παροχή φροντίδας προσαρμοσμένης στις ανάγκες κάθε ανθρώπου.
«Κανείς δεν πρέπει να αισθάνεται μόνος»
Το βασικό μήνυμα που στέλνει η κ. Γιαπουτζή, είναι ότι κανένας άνθρωπος δεν πρέπει να στερείται την αξιοπρέπειά του επειδή μεγαλώνει, έχει αναπηρία ή χρειάζεται βοήθεια. Αντίστοιχα, καμία οικογένεια δεν πρέπει να αισθάνεται μόνη απέναντι στις απαιτήσεις της φροντίδας.
Η ουσιαστική πρόκληση είναι η διαμόρφωση μιας οργανωμένης κουλτούρας φροντίδας, η οποία θα σέβεται τις ανάγκες κάθε ανθρώπου, θα στηρίζει έμπρακτα τους φροντιστές και θα εξασφαλίζει πραγματικές δυνατότητες ανεξάρτητης και αξιοπρεπούς διαβίωσης.
