Δεκαπέντε μήνες μετά τη φωτιά, νερό και βράχοι έκλεισαν ξανά τον δρόμο στα Φέρμα. Ο Αργύρης Πανταζής μιλά στην εκπομπή «Λευτεριά στα Θέματα» στο ΘΕΜΑ Κρήτης για τα αντιδιαβρωτικά που «δεν στήριξαν τίποτα» και για ένα μοτίβο που όλοι ήξεραν: πρώτα έρχεται η φωτιά και μετά η πλημμύρα…
Το σενάριο δεν ήταν άγνωστο. Τον Ιούλιο του 2025 η φωτιά έκαψε τουλάχιστον 6.000 στρέμματα ανάμεσα σε Φέρμα, Αγία Φωτιά και Αχλιά. Τον Οκτώβριο του 2026 ήρθε το νερό να πάρει ό,τι είχε απομείνει: το χώμα που δεν το κρατούσε πια καμία ρίζα, τους βράχους που δεν τους στήριζε πια τίποτα.
«Η περιοχή τράβηξε χειρόφρενο», μας είπε το Σάββατο 3 Οκτωβρίου στο «Λευτεριά στα Θέματα» ο δημοτικός σύμβουλος και πρώην αντιδήμαρχος Ιεράπετρας Αργύρης Πανταζής. Εκείνο το πρωί ο δρόμος ήταν κομμένος σε δύο σημεία μετά τα Φέρμα, καθώς νέα νεροποντή τα ξημερώματα είχε παρασύρει ό,τι είχε μπαλωθεί. Περίπου 100 επισκέπτες είχαν βρεθεί εκτός καταλυμάτων, γάμοι και βαφτίσια ακυρώθηκαν, ένα ενοικιασμένο αυτοκίνητο κατέληξε στη θάλασσα. Τέσσερις μέρες μετά, ο δρόμος άνοιξε ξανά με σήμανση. Μπαλωμένος, όπως και την προηγούμενη φορά.
Τι έγινε μετά τη φωτιά; Σύμφωνα με τον κ. Πανταζή, από ένα πακέτο αντιδιαβρωτικών έργων 1,4 εκατ. ευρώ, στην περιοχή αναλογούσαν μόλις 147.000. Τοποθετήθηκαν αντηρίδες στα πρανή, έργα που, όπως είπε, «δεν στήριξαν τίποτα». «Κάποιοι λειτούργησαν στο γόνατο. Και όλοι αυτοί έχουν ονοματεπώνυμο».
Τι δεν έγινε; Δεν έγινε μελέτη για ελεγχόμενες καταπτώσεις των επικίνδυνων βράχων. Δεν έγιναν έργα που θα εκτρέπουν τα νερά στα μεγάλα ρέματα αντί για τον δρόμο. Και εδώ η μνήμη πονάει. Τον Οκτώβριο του 2022 βράχος ισοπέδωσε ενοικιαζόμενα δωμάτια στην Αγία Φωτιά και σκότωσε μια 45χρονη τουρίστρια. Ο Ευθύμιος Λέκκας είχε πει τότε ότι ήταν θέμα χρόνου, και οι φορείς είχαν ανακοινώσει σύσκεψη για την απομάκρυνση βράχων. Τέσσερα χρόνια μετά, για δίχτυα και καθαρισμούς πρανών δεν ακούμε καθαρή απάντηση. Αυτή τη φορά ο βράχος έπεσε πάνω σε διερχόμενο αυτοκίνητο και ο οδηγός σώθηκε από θαύμα.
Είναι το μοτίβο που ξέρουμε απ’ έξω: φωτιά, γυμνό έδαφος, νερό, κατολίσθηση. Το ξέρουν οι γεωλόγοι, οι δασολόγοι, κάθε κάτοικος. Μόνο ο σχεδιασμός μοιάζει να το μαθαίνει κάθε φορά από την αρχή.
Ο κ. Πανταζής μάς μίλησε για έναν τριαντάχρονο που ανακαίνισε το πατρικό του, έβαλε τους πρώτους ενοίκους πριν από τρεις μήνες και δεν ήξερε αν πρέπει να ρίξει ξανά χρήματα που δεν έχει. Συζητάμε συνέχεια για την ερημοποίηση της κρητικής υπαίθρου. Ίσως το ερώτημα δεν είναι μόνο γιατί φεύγουν οι νέοι, αλλά γιατί τους αφήνουμε έρμαιους όταν μένουν.
Ακούστε ολόκληρη τη συνέντευξη στο ηχητικό που ακολουθεί.
