Για την αξιοποίηση της τεχνητής νοημοσύνης από το Δημόσιο, τη συμβολή της στην καταπολέμηση της φοροδιαφυγής και του οργανωμένου εγκλήματος, αλλά και τις δυνατότητες που δημιουργεί για την έρευνα, την επιχειρηματικότητα και την καθημερινότητα των πολιτών, μίλησαν στο Θέμα Κρήτης και στην εκπομπή «Έχουμε Θέμα», με τη Μαρία Σπυριδάκη και τον Δημήτρη Κεσκινίδη, ο Ειδικός Γραμματέας Τεχνητής Νοημοσύνης και Διακυβέρνησης Δεδομένων, Βασίλης Καρκατζούνης, και ο Αντιπεριφερειάρχης Διασύνδεσης με Ερευνητικά και Ακαδημαϊκά Ιδρύματα, Γιώργος Ματαλιωτάκης.
Η τεχνητή νοημοσύνη στην καταπολέμηση της παρανομίας
Αναφερόμενος στη δυνατότητα αξιοποίησης της τεχνητής νοημοσύνης για την αποκάλυψη οικονομικών σκανδάλων και παράνομων δραστηριοτήτων, ο Ειδικός Γραμματέας επισήμανε τη σημασία της χρήσης τέτοιων εργαλείων από τις αστυνομικές και φορολογικές αρχές.
Όπως εξήγησε, η τεχνολογία μπορεί να επεξεργάζεται μεγάλους όγκους δεδομένων, να εντοπίζει ασυνήθιστα μοτίβα, ύποπτες χρηματικές ροές και συναλλαγές, καθώς και να υποδεικνύει περιπτώσεις που χρειάζονται περαιτέρω έλεγχο από τις αρμόδιες αρχές.
Παράλληλα, σημείωσε ότι η ψηφιοποίηση των δημόσιων υπηρεσιών, σε φορολογικό, ασφαλιστικό και διοικητικό επίπεδο, διευκολύνει την παρακολούθηση τέτοιων φαινομένων. Η αξιοποίηση των διαθέσιμων δεδομένων μπορεί να ενισχύσει τους ελέγχους και να καταστήσει δυσκολότερο τον εντοπισμό τρόπων απόκρυψης παράνομων δραστηριοτήτων.
Ο υπερυπολογιστής «Δαίδαλος» και οι δυνατότητες για την Κρήτη
Ιδιαίτερη αναφορά έγινε στον υπερυπολογιστή «Δαίδαλος», ο οποίος προορίζεται να υποστηρίξει σύνθετους υπολογισμούς και εφαρμογές τεχνητής νοημοσύνης. Σύμφωνα με τον κ. Καρκατζούνη, η νέα υποδομή θα δώσει σε ερευνητές και επιχειρήσεις τη δυνατότητα να αναπτύσσουν εξειδικευμένα μοντέλα στην Ελλάδα, αξιοποιώντας εγχώρια υπολογιστική ισχύ.
Ως χαρακτηριστικό παράδειγμα ανέφερε την επεξεργασία μετεωρολογικών δεδομένων για την καλύτερη πρόβλεψη ακραίων καιρικών φαινομένων, αλλά και την εκτίμηση των πιθανών επιπτώσεών τους στις καλλιέργειες και στον τουρισμό. Παράλληλα, αναφέρθηκε στις δυνατότητες εφαρμογής της τεχνολογίας στην ιατρική, την προστασία του περιβάλλοντος, τη γλώσσα και τον πολιτισμό.
Στη συζήτηση παρουσιάστηκε, επίσης, ο ρόλος του φορέα «Φάρος», ο οποίος στοχεύει να διευκολύνει την πρόσβαση μικρομεσαίων επιχειρήσεων και νεοφυών εταιρειών σε υποδομές και υπολογιστική ισχύ, προκειμένου να αναπτύξουν καινοτόμες εφαρμογές με δυνατότητα εμπορικής αξιοποίησης.
Ψηφιακή διακυβέρνηση με επίκεντρο τον πολίτη
Από την πλευρά του, ο Γιώργος Ματαλιωτάκης υπογράμμισε ότι η τεχνητή νοημοσύνη και η ψηφιακή διακυβέρνηση πρέπει να έχουν ως βασικό στόχο τη βελτίωση της καθημερινότητας των πολιτών. Ζητούμενο, όπως ανέφερε, είναι η μείωση της γραφειοκρατίας, ο περιορισμός των περιττών μετακινήσεων μεταξύ υπηρεσιών και η ταχύτερη εξυπηρέτηση των πολιτών.
Τόνισε, παράλληλα, ότι η επιτυχία των ψηφιακών εφαρμογών δεν πρέπει να κρίνεται μόνο από τον αριθμό των έργων ή των νέων πλατφορμών που ανακοινώνονται, αλλά κυρίως από τα μετρήσιμα αποτελέσματά τους και από το κατά πόσο διευκολύνουν ουσιαστικά την καθημερινότητα.
Στο ίδιο πλαίσιο, ο κ. Καρκατζούνης αναφέρθηκε στην αξιολόγηση των δημόσιων υπηρεσιών από τους πολίτες, επισημαίνοντας ότι η ανατροφοδότηση αποτελεί σημαντικό εργαλείο για τον εντοπισμό αδυναμιών και την ιεράρχηση των αναγκαίων βελτιώσεων.
Ο κ. Ματαλιωτάκης έδωσε, επίσης, έμφαση στη συνεργασία μεταξύ της κεντρικής διοίκησης, της Περιφέρειας, των Δήμων και των πανεπιστημιακών ιδρυμάτων. Όπως σημείωσε, ο συντονισμός είναι απαραίτητος, ώστε να αποφεύγονται οι επικαλύψεις, οι διπλές δαπάνες και η ανάπτυξη παρόμοιων υπηρεσιών χωρίς ουσιαστικό όφελος.
Σύμφωνα με όσα ανέφερε, η Περιφέρεια Κρήτης διαθέτει ήδη 160 υπηρεσίες μέσω του gov.gr, γεγονός που αναδεικνύει τη σημασία της ψηφιακής πρόσβασης στις δημόσιες υπηρεσίες.
Κυβερνοασφάλεια, προσωπικά δεδομένα και ψηφιακές απειλές
Σημαντικό μέρος της συζήτησης αφιερώθηκε στην προστασία των προσωπικών δεδομένων και στην ασφάλεια των ψηφιακών συστημάτων. Ο Ειδικός Γραμματέας επισήμανε ότι η κυβερνοασφάλεια και η προστασία των δεδομένων αποτελούσαν σημαντικές προκλήσεις ήδη πριν από την ευρεία διάδοση της τεχνητής νοημοσύνης. Παράλληλα, υπογράμμισε ότι η χρήση της τεχνολογίας από το Δημόσιο πρέπει να γίνεται με υπευθυνότητα και σύμφωνα με το ισχύον νομικό πλαίσιο.
Αναφέρθηκε, ακόμη, στην πολιτική «cloud first», δηλαδή στην προτεραιότητα που δίνεται στη χρήση υποδομών υπολογιστικού νέφους. Όπως εξήγησε, η οργανωμένη διαχείριση των δεδομένων μπορεί να συμβάλει στην ενίσχυση της ασφάλειας και στον περιορισμό του κόστους.
Παράλληλα, προειδοποίησε για τους κινδύνους που προκύπτουν από την κακόβουλη χρήση της τεχνητής νοημοσύνης. Με τη βοήθεια τέτοιων εργαλείων μπορούν πλέον να δημιουργηθούν ιδιαίτερα πειστικά μηνύματα ηλεκτρονικού ταχυδρομείου, αλλά και να γίνει μίμηση της φωνής ή της εικόνας ενός οικείου προσώπου.
Για τον λόγο αυτό, τόνισε την ανάγκη ενημέρωσης και επαγρύπνησης των πολιτών, οι οποίοι καλούνται να ελέγχουν προσεκτικά όσα βλέπουν και ακούν, ιδιαίτερα όταν δέχονται αιτήματα για αποστολή χρημάτων ή για άλλες οικονομικές ενέργειες.
Τεχνητή νοημοσύνη, εκπαίδευση και αγορά εργασίας
Η συζήτηση επεκτάθηκε και στις επιπτώσεις της τεχνητής νοημοσύνης στην εκπαίδευση και την αγορά εργασίας. Ο κ. Ματαλιωτάκης επισήμανε ότι απαιτείται προσαρμογή του ανθρώπινου δυναμικού στις νέες συνθήκες, καθώς και ουσιαστική αξιολόγηση του τρόπου με τον οποίο η τεχνολογία ενσωματώνεται στην επαγγελματική και ακαδημαϊκή ζωή.
Ιδιαίτερη αναφορά έκανε στη χρήση της τεχνητής νοημοσύνης από τους φοιτητές, τονίζοντας ότι πρέπει να λειτουργεί ως εργαλείο δημιουργικότητας και υποστήριξης της μάθησης, όχι ως μέσο αντιγραφής ή υποκατάστατο της κριτικής σκέψης.
Παράλληλα, ανέδειξε τη σημασία της συνεργασίας μεταξύ της πολιτείας, της αυτοδιοίκησης και των πανεπιστημίων, ώστε οι νέες δυνατότητες να αξιοποιούνται αποτελεσματικά και να αποφεύγονται περιττές επαναλήψεις έργων και δαπανών.
Η συζήτηση ανέδειξε τις σημαντικές προοπτικές που δημιουργεί η τεχνητή νοημοσύνη για τη δημόσια διοίκηση, την έρευνα και την επιχειρηματικότητα. Η αξιοποίησή της, ωστόσο, προϋποθέτει σαφείς θεσμικούς κανόνες, προστασία των προσωπικών δεδομένων, ενημέρωση των πολιτών και ουσιαστική συνεργασία μεταξύ των αρμόδιων φορέων.
