Σε κλίμα συγκίνησης, πολιτικοί από διαφορετικούς χώρους αποχαιρετούν τον Στέφανο Μάνο, ο οποίος έφυγε από τη ζωή σε ηλικία 87 ετών. Ο πρώην υπουργός και βουλευτής υπήρξε μία από τις πλέον ιδιαίτερες φυσιογνωμίες της Μεταπολίτευσης, με πολυετή παρουσία στα δημόσια πράγματα και σταθερή προσήλωση στις φιλελεύθερες και μεταρρυθμιστικές του θέσεις.
Από τον πρωθυπουργό και τον Πρόεδρο της Δημοκρατίας έως πρώην συνεργάτες, υπουργούς και εκπροσώπους κομμάτων, τα μηνύματα για τον θάνατό του εστιάζουν κυρίως στην πολιτική του συνέπεια, στην προσήλωσή του στις μεταρρυθμίσεις και στην επιμονή με την οποία υπερασπιζόταν τις απόψεις του, ακόμη και όταν αυτές βρίσκονταν απέναντι στο κυρίαρχο πολιτικό ρεύμα.
Η διαδρομή του Στέφανου Μάνου διήρκεσε περισσότερες από τρεις δεκαετίες. Από την πρώτη εκλογή του στη Βουλή το 1977 μέχρι τις τελευταίες δημόσιες παρεμβάσεις του, παρέμεινε σταθερά παρών στον πολιτικό διάλογο. Υπηρέτησε σε σημαντικά υπουργικά χαρτοφυλάκια και συνδέθηκε με μεγάλα έργα, παρεμβάσεις στον αστικό χώρο και προτάσεις για τον περιορισμό της γραφειοκρατίας και την αναμόρφωση του κράτους.
Κυριάκος Μητσοτάκης: Πολιτικός που συχνά βρισκόταν μπροστά από την εποχή του
Ο Κυριάκος Μητσοτάκης περιέγραψε τον Στέφανο Μάνο ως έναν αντισυμβατικό πολιτικό, του οποίου αρκετές προτάσεις προηγήθηκαν της εποχής τους.
Στην τοποθέτησή του αναφέρθηκε στη συμβολή του πρώην υπουργού σε σημαντικές αλλαγές και έργα υποδομής, μεταξύ των οποίων η ανάπτυξη της κινητής τηλεφωνίας στην Ελλάδα, η προώθηση του Μετρό της Αθήνας και η γέφυρα Ρίου–Αντιρρίου.
Παράλληλα, υπενθύμισε τις παρεμβάσεις του για τους πεζόδρομους και την προστασία παραδοσιακών οικισμών, ενώ έκανε αναφορά και στην προσωπική τους γνωριμία, καθώς ο Στέφανος Μάνος υπήρξε στενός συνεργάτης του Κωνσταντίνου Μητσοτάκη.
Ο πρωθυπουργός στάθηκε ιδιαίτερα στη φιλελεύθερη σκέψη και στον ανεξάρτητο χαρακτήρα του, επισημαίνοντας ότι δεν δίσταζε να επιμένει σε θέσεις που πολλές φορές προκαλούσαν έντονες αντιδράσεις.
Κωνσταντίνος Τασούλας: Πολιτική παρουσία με ακεραιότητα και παρρησία
Ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας Κωνσταντίνος Τασούλας υπογράμμισε το ήθος, την ακεραιότητα και το θάρρος με τα οποία ο Στέφανος Μάνος υπερασπιζόταν όσα πίστευε.
Τόνισε ότι παρέμεινε έως το τέλος ενεργός στα δημόσια πράγματα και συνέχισε να παρακολουθεί με ενδιαφέρον τις εξελίξεις στη χώρα, καταθέτοντας προτάσεις και παρεμβάσεις.
Σύμφωνα με τον Πρόεδρο της Δημοκρατίας, ο Στέφανος Μάνος υπηρέτησε σε όλη τη διαδρομή του την ιδέα μιας σύγχρονης και ευρωπαϊκής Ελλάδας, αφήνοντας σαφές πολιτικό αποτύπωμα μέσα από τις θέσεις ευθύνης που ανέλαβε.
Νικήτας Κακλαμάνης: Μία προσωπικότητα που άφησε το σημάδι της στη Μεταπολίτευση
Ο πρόεδρος της Βουλής Νικήτας Κακλαμάνης αναφέρθηκε στη μακρά κοινοβουλευτική και κυβερνητική πορεία του εκλιπόντος, χαρακτηρίζοντάς τον σημαντική προσωπικότητα της μεταπολιτευτικής Ελλάδας.
Υπενθύμισε ότι είχε διατελέσει υπουργός Εθνικής Οικονομίας, Οικονομικών, καθώς και Περιβάλλοντος, Χωροταξίας και Δημοσίων Έργων.
Ιδιαίτερη αναφορά έκανε στη συνέπεια, στην εργατικότητα και στον άμεσο τρόπο με τον οποίο τοποθετούνταν στον δημόσιο διάλογο, ενώ σημείωσε και τη μετέπειτα πολιτική του δράση ως ιδρυτή των Φιλελευθέρων και συνιδρυτή της Δράσης.
Παύλος Μαρινάκης: Μετέτρεπε τις ιδέες σε συγκεκριμένες παρεμβάσεις
Ο κυβερνητικός εκπρόσωπος Παύλος Μαρινάκης στάθηκε κυρίως στην προσπάθεια του Στέφανου Μάνου να μεταφέρει το πολιτικό του όραμα στην πράξη.
Όπως ανέφερε, δεν περιορίστηκε στη διατύπωση θέσεων για μια ισχυρότερη και πιο εξωστρεφή Ελλάδα, αλλά επιχείρησε από τις κυβερνητικές θέσεις που κατείχε να υλοποιήσει συγκεκριμένες αλλαγές.
Υπογράμμισε επίσης ότι ακόμη και μετά το τέλος της ενεργού κομματικής του παρουσίας, ο Στέφανος Μάνος εξακολούθησε να συμμετέχει στον δημόσιο διάλογο ως ενεργός πολίτης.
Θεόδωρος Σκυλακάκης: Έβλεπε το μέλλον νωρίτερα από τους περισσότερους
Ιδιαίτερα προσωπική ήταν η αναφορά του Θεόδωρου Σκυλακάκη, ο οποίος συνεργάστηκε επί χρόνια μαζί του.
Μίλησε για έναν άνθρωπο με διορατικότητα και ισχυρή αίσθηση του μέλλοντος, εκτιμώντας ότι αρκετές φορές προχωρούσε πολιτικά πιο γρήγορα από όσο μπορούσε να ακολουθήσει η εποχή του.
Αναφέρθηκε στις παρεμβάσεις για την Πλάκα, στο Μετρό, στο αεροδρόμιο της Αθήνας και σε αλλαγές που επιχείρησε στην οικονομική πολιτική κατά την περίοδο 1990-1993.
Παράλληλα, έδωσε μια διαφορετική εικόνα από εκείνη της αυστηρής δημόσιας παρουσίας του, περιγράφοντάς τον ως άνθρωπο με χιούμορ, καλοσύνη και ιδιαίτερα ζεστό χαρακτήρα.
Κωστής Χατζηδάκης: Δεν ήταν πολιτικός των εντυπώσεων
Ο Κωστής Χατζηδάκης εστίασε στο μεταρρυθμιστικό έργο του Στέφανου Μάνου και στην αποφασιστικότητά του να προωθεί πολιτικές χωρίς να υπολογίζει το επικοινωνιακό κόστος.
Μεταξύ άλλων, αναφέρθηκε στις πεζοδρομήσεις, στην ανάδειξη της Πλάκας, στο Μετρό της Αθήνας, στο νέο αεροδρόμιο και στον σχεδιασμό της Αττικής Οδού.
Παράλληλα, υπενθύμισε τη σταθερή θέση του υπέρ ενός μικρότερου και αποτελεσματικότερου κράτους, αλλά και τη διαρκή κριτική του απέναντι στη γραφειοκρατία και στους περιορισμούς που θεωρούσε ότι εμπόδιζαν την οικονομική δραστηριότητα.
Σύμφωνα με τον αντιπρόεδρο της κυβέρνησης, ο Στέφανος Μάνος συχνά επέμενε σε δύσκολες και αντιδημοφιλείς προτάσεις, δίνοντας μεγαλύτερη σημασία στο περιεχόμενο της πολιτικής παρά στη δημόσια εικόνα του.
Κυριάκος Πιερρακάκης και Άδωνις Γεωργιάδης για τη σκέψη και την αποφασιστικότητά του
Ο υπουργός Οικονομικών Κυριάκος Πιερρακάκης στάθηκε στη διαρκή πνευματική του εγρήγορση, επισημαίνοντας ότι ο Στέφανος Μάνος παρέμεινε μέχρι το τέλος ανοιχτός σε νέες ιδέες και προσεγγίσεις.
Ο Άδωνις Γεωργιάδης, από την πλευρά του, αναφέρθηκε στην ικανότητα και στην αποφασιστικότητα του πρώην υπουργού, τονίζοντας ότι ήταν πάντοτε έτοιμος να συγκρουστεί όταν πίστευε πως υπερασπίζεται το σωστό.
Άκης Σκέρτσος: Πολιτική σημαίνει να είσαι χρήσιμος
Ο υπουργός Επικρατείας Άκης Σκέρτσος επέλεξε να αναδείξει τη στάση του Στέφανου Μάνου απέναντι στην πολιτική εξουσία.
Σύμφωνα με την αναφορά του, βασικό στοιχείο της παρακαταθήκης του ήταν η άποψη ότι ένας πολιτικός οφείλει να επιδιώκει να είναι χρήσιμος και όχι απλώς δημοφιλής.
Τόνισε ακόμη ότι ο Στέφανος Μάνος παρέμεινε έως το τέλος συνεπής στην προσωπική του πολιτική διαδρομή και στις ιδέες που είχε διαμορφώσει.
Η ανακοίνωση του ΣΥΡΙΖΑ
Συλλυπητήρια για την απώλεια του πρώην υπουργού εξέφρασε και ο ΣΥΡΙΖΑ.
Στην ανακοίνωσή του υπογράμμισε ότι ο Στέφανος Μάνος υπήρξε για δεκαετίες διακριτή παρουσία τόσο στην πολιτική όσο και στην επιχειρηματική ζωή της χώρας.
Το κόμμα έκανε ειδική αναφορά στη σαφή φιλελεύθερη πολιτική του ταυτότητα και στη συνέπεια με την οποία συμμετείχε στη δημόσια συζήτηση έως το τέλος της ζωής του.
Ευάγγελος Βενιζέλος: Ένας πολιτικός που αναλάμβανε το κόστος των επιλογών του
Ο Ευάγγελος Βενιζέλος επικέντρωσε τη δήλωσή του στη σταθερότητα των πολιτικών πεποιθήσεων του Στέφανου Μάνου.
Τον χαρακτήρισε πολιτικό που δεν δίσταζε να αναλαμβάνει προσωπικό και πολιτικό κόστος προκειμένου να υπηρετήσει τις απόψεις του, ενώ σημείωσε ότι δημιούργησε έναν αναγνωρίσιμο και ιδιαίτερο τρόπο πολιτικής σκέψης και δράσης.
Αφροδίτη Λατινοπούλου: Συγκρούστηκε με τον κρατισμό και τις παθογένειες του συστήματος
Η πρόεδρος της Φωνής Λογικής Αφροδίτη Λατινοπούλου αναφέρθηκε κυρίως στη μεταρρυθμιστική πλευρά του Στέφανου Μάνου.
Έκανε λόγο για έναν πολιτικό που συγκρούστηκε με τον κρατισμό, τη γραφειοκρατία, τις πελατειακές σχέσεις και τις συντεχνιακές λογικές, ακόμη και όταν αυτό είχε εκλογικό κόστος.
Παράλληλα, στάθηκε στα έργα που συνδέθηκαν με τη θητεία του, από την ανάπλαση της Πλάκας και τις πεζοδρομήσεις έως το Μετρό και το αεροδρόμιο των Σπάτων.
Από τις επιχειρήσεις στην πολιτική
Ο Στέφανος Μάνος γεννήθηκε στην Αθήνα τον Δεκέμβριο του 1939. Σπούδασε μηχανολόγος μηχανικός στο Ομοσπονδιακό Πολυτεχνείο της Ζυρίχης και συνέχισε τις σπουδές του στη Διοίκηση Επιχειρήσεων στο Χάρβαρντ.
Πριν ακολουθήσει την πολιτική, εργάστηκε για περίπου έντεκα χρόνια στον ιδιωτικό τομέα.
Η κοινοβουλευτική του διαδρομή άρχισε το 1977 με τη Νέα Δημοκρατία. Στα χρόνια που ακολούθησαν ανέλαβε σημαντικές κυβερνητικές θέσεις, κυρίως στους τομείς της οικονομίας, του περιβάλλοντος και των δημοσίων έργων.
Η πολιτική του ταυτότητα συνδέθηκε σε μεγάλο βαθμό με την προώθηση μεταρρυθμίσεων, τη μείωση του κρατικού παρεμβατισμού και την προσπάθεια εκσυγχρονισμού της δημόσιας διοίκησης.
Η αποχώρηση από τη Νέα Δημοκρατία και η ίδρυση των Φιλελευθέρων
Στα τέλη της δεκαετίας του 1990 η πολιτική σχέση του Στέφανου Μάνου με τη Νέα Δημοκρατία έφτασε σε ρήξη.
Το 1999 προχώρησε στην ίδρυση του κόμματος των Φιλελευθέρων, επιδιώκοντας να συγκροτήσει έναν αυτόνομο πολιτικό χώρο με βασικό σημείο αναφοράς τον οικονομικό φιλελευθερισμό.
Τα επόμενα χρόνια συνεργάστηκε και με το ΠΑΣΟΚ, συμμετέχοντας στις εκλογές του 2004 μέσω του ψηφοδελτίου Επικρατείας, ενώ αργότερα συμμετείχε και σε νέα πολιτικά εγχειρήματα του μεταρρυθμιστικού χώρου.
Υπήρξε, επίσης, από τα βασικά πρόσωπα της Δράσης, της οποίας ανέλαβε την προεδρία πριν αποχωρήσει από την ηγεσία το 2012.
Μια πολιτική φωνή που δεν έπαψε να παρεμβαίνει
Ακόμη και όταν απομακρύνθηκε από την ενεργό κομματική δράση, ο Στέφανος Μάνος δεν εγκατέλειψε τον δημόσιο διάλογο.
Μέσα από άρθρα, συνεντεύξεις, αναρτήσεις και το προσωπικό του ιστολόγιο συνέχιζε να σχολιάζει ζητήματα οικονομίας, φορολογίας, ασφαλιστικού, δημοσίων επιχειρήσεων και διοικητικών μεταρρυθμίσεων.
Οι θέσεις του συχνά προκαλούσαν διαφωνίες, καθώς υποστήριζε συστηματικά την ανάγκη για βαθιές αλλαγές στη λειτουργία του κράτους, περιορισμό της κρατικής παρέμβασης και μεγαλύτερη ελευθερία στην οικονομική δραστηριότητα.
Αυτή ακριβώς η σταθερότητα στις απόψεις του, μαζί με την προθυμία του να συγκρούεται με κατεστημένες αντιλήψεις, διαμόρφωσε την πολιτική του φυσιογνωμία.
Για υποστηρικτές και αντιπάλους, ο Στέφανος Μάνος υπήρξε μια προσωπικότητα που δύσκολα περνούσε απαρατήρητη. Και αυτό είναι ίσως το στοιχείο στο οποίο συγκλίνουν οι περισσότεροι αποχαιρετισμοί: ότι παρέμεινε μέχρι το τέλος ένας πολιτικός με σαφή ταυτότητα, ισχυρές πεποιθήσεις και διάθεση να αμφισβητεί όσα θεωρούσε εμπόδιο για την εξέλιξη της χώρας.
Πηγή: newsit.gr
