Πρωτογενές πλεόνασμα 7,55 δισ. ευρώ στο εννεάμηνο – Πάνω από τον στόχο τα φορολογικά έσοδα

Ισχυρό πρωτογενές πλεόνασμα, ύψους 7,554 δισ. ευρώ, εμφάνισε ο κρατικός προϋπολογισμός την περίοδο Ιανουαρίου – Σεπτεμβρίου 2026, υπερβαίνοντας τον στόχο των 5,129 δισ. ευρώ. Καθοριστική ήταν η συμβολή των εσόδων από τον ΦΠΑ και τη φορολογία εισοδήματος, ενώ τα συνολικά φορολογικά έσοδα κινήθηκαν υψηλότερα από τις αρχικές προβλέψεις.

Ωστόσο, η διαφορά μεταξύ του καταγεγραμμένου αποτελέσματος και του στόχου περιορίζεται στα 305 εκατ. ευρώ, εάν συνυπολογιστούν οι χρονικές μετατοπίσεις πληρωμών και ορισμένες έκτακτες εισπράξεις.

Σύμφωνα με τα οριστικά στοιχεία που ανακοίνωσε το υπουργείο Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, το πρωτογενές πλεόνασμα διαμορφώθηκε στα 7,554 δισ. ευρώ, έναντι 9,449 δισ. ευρώ το αντίστοιχο εννεάμηνο του 2025.

Το συνολικό ισοζύγιο του κρατικού προϋπολογισμού κατέγραψε πλεόνασμα 127 εκατ. ευρώ, ενώ ο αρχικός στόχος προέβλεπε έλλειμμα 1,897 δισ. ευρώ. Για την αντίστοιχη περίοδο του προηγούμενου έτους είχε καταγραφεί πλεόνασμα 2,401 δισ. ευρώ.

Πάνω από τις προβλέψεις τα φορολογικά έσοδα

Τα τακτικά φορολογικά έσοδα, εξαιρουμένων συγκεκριμένων έκτακτων εισπράξεων, ανήλθαν σε 55,526 δισ. ευρώ, υπερβαίνοντας τον στόχο κατά 1,426 δισ. ευρώ ή 2,6%.

Η μεγαλύτερη συμβολή προήλθε από τον ΦΠΑ, ενώ θετική ήταν και η πορεία των εσόδων από τη φορολογία εισοδήματος. Αντίθετα, οι εισπράξεις από τους Ειδικούς Φόρους Κατανάλωσης παρέμειναν χαμηλότερες από τις προβλέψεις.

Τα καθαρά έσοδα του προϋπολογισμού έφτασαν συνολικά τα 57,811 δισ. ευρώ, ποσό αυξημένο κατά 2,501 δισ. ευρώ έναντι του στόχου. Η σύγκριση επηρεάζεται, ωστόσο, από τον χρόνο είσπραξης χρηματοδοτήσεων του Ταμείου Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας.

Ειδικότερα, από τα 1,258 δισ. ευρώ που είχαν προϋπολογιστεί για τον Ιούνιο, τα 884 εκατ. ευρώ εισπράχθηκαν νωρίτερα, τον Απρίλιο, ενώ τα υπόλοιπα 374 εκατ. ευρώ αναμενόταν να εισπραχθούν εντός του 2026. Χωρίς να συνυπολογιστεί το συγκεκριμένο ποσό, η υπέρβαση των καθαρών εσόδων έναντι του στόχου διαμορφώνεται σε 2,876 δισ. ευρώ.

Ο ΦΠΑ οδηγεί την αύξηση των εισπράξεων

Τα έσοδα από τον ΦΠΑ ανήλθαν σε 23,062 δισ. ευρώ. Εξαιρουμένων των 306 εκατ. ευρώ που συνδέονται με τη σύμβαση παραχώρησης της Εγνατίας Οδού, οι εισπράξεις ξεπέρασαν τον στόχο κατά 1,093 δισ. ευρώ.

Στη φορολογία εισοδήματος, τα έσοδα έφτασαν τα 20,171 δισ. ευρώ, καταγράφοντας υπέρβαση 360 εκατ. ευρώ. Ο φόρος εισοδήματος φυσικών προσώπων κινήθηκε κατά 408 εκατ. ευρώ πάνω από τον στόχο, ενώ ο φόρος εισοδήματος νομικών προσώπων παρουσίασε υστέρηση 58 εκατ. ευρώ. Οι λοιποί φόροι εισοδήματος ενισχύθηκαν κατά 10 εκατ. ευρώ.

Αντίθετα, τα έσοδα από τους Ειδικούς Φόρους Κατανάλωσης διαμορφώθηκαν σε 5,326 δισ. ευρώ, υπολειπόμενα κατά 239 εκατ. ευρώ των προβλέψεων. Οι φόροι ακίνητης περιουσίας ανήλθαν σε 2,1 δισ. ευρώ, υπερβαίνοντας τον στόχο κατά 63 εκατ. ευρώ.

Στις υπόλοιπες κατηγορίες, τα έσοδα από μεταβιβάσεις έφτασαν τα 4,764 δισ. ευρώ, αυξημένα κατά 79 εκατ. ευρώ, ενώ τα λοιπά τρέχοντα έσοδα διαμορφώθηκαν σε 2,3 δισ. ευρώ, υψηλότερα κατά 518 εκατ. ευρώ από τον στόχο.

Τα έσοδα από πωλήσεις αγαθών και υπηρεσιών ανήλθαν σε 1,465 δισ. ευρώ. Αφαιρώντας τα 306 εκατ. ευρώ της παραχώρησης της Εγνατίας Οδού, το ποσό διαμορφώνεται σε 1,159 δισ. ευρώ, με υπέρβαση 274 εκατ. ευρώ έναντι των προβλέψεων.

Την ίδια στιγμή, οι επιστροφές εσόδων ανήλθαν σε 6,727 δισ. ευρώ, υπερβαίνοντας τον στόχο κατά 520 εκατ. ευρώ, κυρίως λόγω της επιστροφής ΦΠΑ που σχετίζεται με τη σύμβαση παραχώρησης της Εγνατίας Οδού.

Η εικόνα των εσόδων τον Σεπτέμβριο

Κατά τον Σεπτέμβριο, τα καθαρά έσοδα του κρατικού προϋπολογισμού διαμορφώθηκαν σε 6,460 δισ. ευρώ, υπερβαίνοντας τον μηνιαίο στόχο κατά 170 εκατ. ευρώ.

Τα φορολογικά έσοδα ανήλθαν σε 6,486 δισ. ευρώ, καταγράφοντας αύξηση 74 εκατ. ευρώ ή 1,1% σε σχέση με τις προβλέψεις.

Τα έσοδα από τον ΦΠΑ έφτασαν τα 2,518 δισ. ευρώ, υψηλότερα κατά 188 εκατ. ευρώ από τον στόχο. Αντίθετα, τα έσοδα από φόρους εισοδήματος διαμορφώθηκαν σε 2,490 δισ. ευρώ, παρουσιάζοντας υστέρηση 79 εκατ. ευρώ.

Η απόκλιση αυτή οφείλεται κυρίως στα έσοδα από τη φορολογία φυσικών προσώπων, που ήταν μειωμένα κατά 25 εκατ. ευρώ, και νομικών προσώπων, που υποχώρησαν κατά 49 εκατ. ευρώ. Οι λοιποί φόροι εισοδήματος ήταν χαμηλότεροι κατά 5 εκατ. ευρώ.

Οι εισπράξεις από τους Ειδικούς Φόρους Κατανάλωσης ανήλθαν σε 665 εκατ. ευρώ, μειωμένες κατά 8 εκατ. ευρώ έναντι του στόχου, ενώ οι φόροι ακίνητης περιουσίας διαμορφώθηκαν σε 123 εκατ. ευρώ, κοντά στα προβλεπόμενα επίπεδα.

Οι επιστροφές εσόδων έφτασαν τα 626 εκατ. ευρώ, αυξημένες κατά 79 εκατ. ευρώ σε σχέση με τον μηνιαίο στόχο.

Αυξημένες οι δαπάνες, με έμφαση στις επενδύσεις

Στο σκέλος των δαπανών, οι συνολικές πληρωμές του κρατικού προϋπολογισμού ανήλθαν σε 57,683 δισ. ευρώ στο εννεάμηνο, υπερβαίνοντας τον στόχο των 57,206 δισ. ευρώ κατά 477 εκατ. ευρώ. Σε σύγκριση με το αντίστοιχο διάστημα του 2025, οι δαπάνες αυξήθηκαν κατά 5,423 δισ. ευρώ.

Οι πληρωμές του Τακτικού Προϋπολογισμού ήταν χαμηλότερες κατά 1,094 δισ. ευρώ σε σχέση με τις προβλέψεις. Αντίθετα, οι δαπάνες του επενδυτικού σκέλους έφτασαν τα 10,395 δισ. ευρώ, υπερβαίνοντας τον στόχο κατά 1,571 δισ. ευρώ, εξέλιξη που αποδίδεται στην επιτάχυνση έργων του Ταμείου Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας.

Σε σχέση με το 2025, οι επενδυτικές δαπάνες ήταν αυξημένες κατά 2,209 δισ. ευρώ.

Μεταξύ των σημαντικότερων πληρωμών περιλαμβάνονται επιχορηγήσεις 1,544 δισ. ευρώ προς τον ΕΟΠΥΥ και 1,994 δισ. ευρώ προς τον ΟΠΕΚΑ.

Παράλληλα, διατέθηκαν 131 εκατ. ευρώ μέσω της Κοινωνίας της Πληροφορίας για την πληρωμή του Fuel Pass, ενώ 136 εκατ. ευρώ κατευθύνθηκαν στην επιδότηση του diesel κίνησης. Επιπλέον, καταγράφηκε έκτακτη οικονομική ενίσχυση οικογενειών με παιδιά ύψους 232 εκατ. ευρώ.

Για τις ανάγκες προμήθειας φαρμάκων, υγειονομικών προϊόντων και υπηρεσιών προς τα δημόσια νοσοκομεία, διατέθηκαν 917 εκατ. ευρώ στην Εθνική Κεντρική Αρχή Προμηθειών Υγείας. Επιπλέον, 1,032 δισ. ευρώ μεταφέρθηκαν προς τα νοσοκομεία και τις δομές Πρωτοβάθμιας Φροντίδας Υγείας.

Οι επιχορηγήσεις προς τους συγκοινωνιακούς οργανισμούς ΟΑΣΑ, ΟΑΣΘ και ΟΣΕ ανήλθαν συνολικά σε 327 εκατ. ευρώ.

Τι σημαίνουν τα στοιχεία για το δημοσιονομικό αποτέλεσμα

Το υπουργείο Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών επισημαίνει ότι τα συγκεκριμένα στοιχεία αφορούν το αποτέλεσμα της Κεντρικής Διοίκησης σε τροποποιημένη ταμειακή βάση και δεν ταυτίζονται με το δημοσιονομικό αποτέλεσμα της Γενικής Κυβέρνησης.

Στην τελική αποτίμηση λαμβάνονται υπόψη οι χρονικές μετατοπίσεις πληρωμών, συνολικού ύψους που περιλαμβάνει 695 εκατ. ευρώ από το Πρόγραμμα Δημοσίων Επενδύσεων, 385 εκατ. ευρώ από εξοπλιστικά προγράμματα και 905 εκατ. ευρώ από μεταβιβάσεις προς φορείς της Γενικής Κυβέρνησης.

Στους υπολογισμούς συνυπολογίζεται επίσης η είσπραξη 135 εκατ. ευρώ, που αφορά τη δεύτερη δόση του τιμήματος για την παραχώρηση άδειας λειτουργίας καζίνο στο Ελληνικό. Η είσπραξη αυτή είχε αρχικά προβλεφθεί για το τέλος του 2025.

Μετά τις σχετικές προσαρμογές, η υπέρβαση του πρωτογενούς αποτελέσματος έναντι του στόχου περιορίζεται στα 305 εκατ. ευρώ. Το υπουργείο διευκρινίζει ότι οι χρονικές μετατοπίσεις πληρωμών δεν επηρεάζουν το αποτέλεσμα της Γενικής Κυβέρνησης σε δημοσιονομικούς όρους.

Η συνολική εικόνα αποτυπώνει την ενίσχυση των φορολογικών εισπράξεων και την αυξημένη επενδυτική δραστηριότητα, με την τελική δημοσιονομική αποτίμηση να εξαρτάται από τη διάκριση μεταξύ ταμειακών και δημοσιονομικών στοιχείων.

Πηγή: ΑΠΕ-ΜΠΕ