Γράφει η Ειρήνη Αντωνάκη
Η 1η Οκτωβρίου, Παγκόσμια Ημέρα Ηλικιωμένων, είναι μια καλή αφορμή να δούμε την τρίτη ηλικία λίγο διαφορετικά. Όχι μόνο μέσα από τα προβλήματα και τις δυσκολίες που μπορεί να φέρνει ο χρόνος, αλλά ως ένα φυσικό και σημαντικό κομμάτι της ζωής. Με αφορμή τη σημαντική αυτή ημέρα, μίλησε στο «Θέμα Κρήτης» η κοινωνική λειτουργός Ελένη Πρινιωτάκη.
Το γήρας ως φυσική πορεία
Η κ. Πρινιωτάκη εξηγεί ότι το γήρας είναι μια φυσική πορεία και, όταν συνοδεύεται από καλή ποιότητα ζωής, μπορεί να αποτελέσει μια περίοδο δημιουργικότητας, συμμετοχής και προσφοράς. Κι όμως, η κοινωνία μας συχνά φοβάται την ηλικία. Έχουμε συνδέσει τη νεότητα με την ομορφιά, τη δύναμη και την επιτυχία, σαν η αξία του ανθρώπου να μειώνεται όσο περνούν τα χρόνια.
Οι ανάγκες που παραμένουν ίδιες
Οι ανάγκες, όμως, δεν αλλάζουν τόσο όσο νομίζουμε. Η ανάγκη για ασφάλεια, αγάπη, κατανόηση, επικοινωνία και, κυρίως, η ανάγκη να αισθανόμαστε ότι ανήκουμε κάπου και ότι η παρουσία μας έχει σημασία, παραμένει σε κάθε ηλικία.
Η προσαρμογή στις νέες δυνατότητες
Η κ. Πρινιωτάκη επισημαίνει ότι αυτό που αλλάζει είναι οι επιθυμίες και οι δυνατότητες. Και εδώ σημαντικό ρόλο παίζει η προσαρμογή. Η τεχνολογία, για παράδειγμα, μπορεί να βοηθήσει έναν άνθρωπο μεγαλύτερης ηλικίας να διατηρήσει την αυτονομία του, να επικοινωνεί, να ενημερώνεται και να παραμένει ενεργός. Δεν χρειάζεται να φοβόμαστε ό,τι καινούργιο, αλλά να βρίσκουμε τρόπους να το χρησιμοποιούμε προς όφελός μας.
Μακριά από τα στερεότυπα
Την ίδια στιγμή, χρειάζεται να αφήσουμε πίσω και τα στερεότυπα που θέλουν τους ηλικιωμένους αδύναμους, ξεπερασμένους ή ανίκανους να συμμετέχουν στη σύγχρονη ζωή. Οι άνθρωποι μεγαλύτερης ηλικίας έχουν εμπειρία, γνώσεις και πράγματα να προσφέρουν. Χρειάζονται χώρο στην κοινωνία, στον πολιτισμό, στην εκπαίδευση και στην τεχνολογία, αλλά κυρίως χρειάζονται να συμμετέχουν στις αποφάσεις που τους αφορούν.
Όχι μόνο φροντίδα, αλλά και συμμετοχή
Γιατί τελικά δεν αρκεί ένας άνθρωπος να δέχεται φροντίδα. Έχει ανάγκη να αισθάνεται ότι εξακολουθεί να έχει ρόλο, επιλογές και λόγο. Να μπορεί να προσφέρει, να βοηθά, να μοιράζεται την εμπειρία του και να νιώθει ότι η παρουσία του έχει αξία.
Ζωή μέσα στα χρόνια
Η κ. Πρινιωτάκη καταλήγει ότι το ζητούμενο, λοιπόν, δεν είναι απλώς να προσθέσουμε χρόνια στη ζωή, αλλά να υπάρχει ζωή μέσα στα χρόνια. Να δημιουργήσουμε μια κοινωνία όπου οι γενιές συναντιούνται, όπου η νεότητα έχει χώρο να προχωρήσει, αλλά και οι μεγαλύτεροι άνθρωποι έχουν χώρο να παραμένουν ενεργοί, χρήσιμοι και παρόντες.
Γιατί ο τρόπος με τον οποίο αντιμετωπίζουμε τους ηλικιωμένους δείχνει, τελικά, πολλά και για την ίδια την κοινωνία μας.
