Καταρχήν εκτιμώ πολύ θετική την πρωτοβουλία του Υπουργείου Μακεδονίας – Θράκης και του Επιμελητηρίου γι’ αυτήν την Ημερίδα. Πιστεύω ότι πρέπει για να πάμε μπροστά, αυτό να επαναλαμβάνεται πολύ συχνά. Έχουμε αρκετά χρόνια να ασχοληθούμε με παρόμοιες εκδηλώσεις, παρόμοιες συζητήσεις.
Ωστόσο εγώ, παρόλο που βλέπω θετική αυτή την ενημέρωση που έγινε για διάφορα θέματα, δεν θα αναφερθώ σε αυτά, δεν θέλω να αναφερθώ σε ενημέρωση. Θα αναφερθώ στα προβλήματα που αναπτυξιακά κρατάνε την χώρα καθηλωμένη και χαίρομαι που θα τα ακούσει κ ο κύριος Υπουργός. Δεν ξέρω πόσο σε βάθος τα γνωρίζει ή πόσο σε βάθος του εισηγούνται οι διάφοροι τεχνοκράτες. Η γνώση που έχω με την ενασχόληση την εκπροσώπηση της εταιρείας μου, δυστυχώς είναι πολύ ανησυχητική για το πως πάνε. Και να περάσω να πω ένα – ένα τα προβλήματα που εγώ βλέπω, τα οποία έχουν ονοματεπώνυμο, δεν θα πω γενικότητες.
Να ξεκινήσω με το ενεργειακό. Η Ελλάδα έχει δημιουργήσει τις νομοθετικές προϋποθέσεις τα τελευταία χρόνια να μπορεί να αναπτύξει παραγωγή είτε μέσω φωτοβολταϊκών είτε μέσω άλλων μορφών ενέργειας, οι οποίες βοηθούν πάρα πολύ την οικονομία. Όμως από ένα σημείο και μετά έγινε καταστρατήγηση. Τι έγινε από ένα σημείο και μετά; Ενώ κάναμε ένα νόμο που λέγεται Νετ Μέτερινγκ (Net Metering), να μπορεί μια επιχείρηση να κάνει ιδιοπαραγωγή και να συνδεθεί στο δίκτυο, αυτό δεν γίνεται. Και γιατί δεν γίνεται;
θα σας το πω αμέσως αφού εξηγηθώ.
Ο ΔΡΟΜΕΑΣ είναι η επιχείρηση που εκπροσωπώ, το χρόνο έφτασε να πληρώνει ενέργεια 2.000.000€. Με τον νόμο Νετ Μέτερινγκ, θα μπορούσε να εξοικονομήσει το 50%, δηλαδή 1.000.000€. Χρειαζόταν μελέτες, κάναμε τις μελέτες, πληρώσαμε, υποβάλλαμε στον ΔΕΔΔΗΕ το αίτημα μας, σήμερα θα εγκριθεί, αύριο θα εγκριθεί, περάσανε 4 χρόνια. Όλο μας έλεγαν ότι είστε σε αναμονή γιατί το δίκτυο δεν σηκώνει. Αυτό μας έβαλε να ψαχτούμε για να δούμε τι γίνεται με άλλους που ενδιαφέρονται, μιλάμε για τον νομό Σερρών. Το 2022 υπήρχαν 600 αιτήσεις, οι οποίες περίμεναν να εγκριθούν από τον ΔΕΔΔΗΕ για σύνδεση. Η αξία αυτής της παραγωγής αν συνδεόταν θα ήταν 6.000.000.000€ το χρόνο.. Εάν δίνανε την σύνδεση θα είχαμε παραγωγή 6.000.000.000€ ενέργεια το χρόνο, φέτος μας εγκρίθηκε μετά από 4 χρόνια. Τώρα ξέρετε πόσο είναι η αναμονή αιτήσεων που περιμένουν σύνδεση; 17.000.000.000€ αξία το χρόνο.
Αυτό δεν είναι μόνο γραφειοκρατικό θέμα, είναι κάτι πολύ μεγαλύτερο και αν θέλετε είναι και πολύ μεγαλύτερο από τον ΟΠΕΚΕΠΕ. Πολύ μεγαλύτερο. Γιατί δεν προχωράει; Δεν είναι δικαιολογία που προβάλει ο ΔΕΔΔΗΕ ότι το δίκτυο είναι κορεσμένο. Ναι, το δίκτυο είναι κορεσμένο, πως όμως το κάνουμε να μην είναι κορεσμένο; Βάζουμε μετασχηματιστές. Ένας μετασχηματιστής στοιχίζει 2.500.000€ με 3.000.000€. Πόσους χρειαζόμαστε; Το 2022 που υπολογίσαμε και τα 120.000.000€ παραγωγής χρειαζότανε 6 μετασχηματιστές στο νομό Σερρών. 6 μετασχηματιστές κάνουν 18.000.000€. Πανελλαδικά αν πούμε ότι ο μέσος όρος των Σερρών επι 50, οι μετασχηματιστές που χρειαζόταν ήταν 900.000.000€, για να καλύψουμε την παραγωγή 6.000.000.000€. Αν κάνουμε ανάλογους λογαριασμούς και σήμερα το ίδιο είναι. Αυτά τα στοιχεία δεν είναι θεωρητικά, τα έχω γράψει, τα έχω στείλει σε Υπουργούς, σε Επιμελητήρια, στον ίδιο τον Πρωθυπουργό. Απάντηση έλαβα μόνο από το Επιμελητήριο Σερρών. Όχι απάντηση μόνο, συμπαράσταση στο δίκαιο αίτημα να ανοίξει η έγκριση των φωτοβολταϊκών και γενικά το ενεργειακό θέμα. Τώρα γιατί γίνεται αυτό; Ο ΔΡΟΜΕΑΣ είπαμε είχε 2.000.000€ κατανάλωση το χρόνο και θα κέρδιζε ή θα γλίτωνε μάλλον 1.000.000€. Ποιος θα το έχανε το 1.000.000€; O Πάροχος με τον οποίο κατ’ ανάγκη είναι συμβεβλημένος ο ΔΡΟΜΕΑΣ.
Τέτοιοι πάροχοι είναι τέσσερις, πέντε μαζί με την ΔΕΗ. Αυτοί κατάφεραν και καθοδηγούν το πρόγραμμα ανάπτυξης και τον ΔΕΔΔΗΕ και καθορίζουν πότε κ πόση ανάπτυξη παραγωγής ενέργειας θα γίνει εκτός από τους παρόχους. Οι πάροχοι πάνε μια χαρά, μεγαλώνουν συνεχώς, κάνουν τις επενδύσεις και με τις πλάτες του ΔΕΔΔΗΕ αλλά και οι ίδιοι διότι έχουνε γιγαντωθεί οικονομικά, δεν τους είναι πρόβλημα να επενδύσουν σε μετασχηματιστές. Αυτό το πράγμα λοιπόν καταγράψτε το σαν ένα από τα προβλήματα, τα μεγάλα προβλήματα που έχει ο τόπος αναπτυξιακά. Ότι έχει απώλειες, τεράστιες απώλειες ενέργειας γιατί δεν ανταποκρίνονται με διάφορες δικαιολογίες ο ΔΕΔΔΗΕ και οι υπόλοιποι μηχανισμοί.
Να πάω σε ένα άλλο θέμα: Οι Προμήθειες του Δημοσίου. Ο ΔΡΟΜΕΑΣ κάνει εξαγωγές το 80% περίπου της παραγωγής του. Έχει κατ’ αποκλειστικότητα από το 2009 την Ευρωπαϊκή Επιτροπή μέσω διαγωνιστικών διαδικασιών. Από το 2013 τον Γερμανικό Στρατό πάλι μέσω διαγωνισμών. Στην Ελλάδα δεν μπορείς
να πάρεις δουλειά δημοσίου. Υπάρχει τρικλοποδιά. Συνειδητά. Και τι γίνεται; Για να πάρεις μια δουλειά, πρέπει να υπάρχουν κανόνες, δηλαδή πρέπει να γίνει μια προκήρυξη, να υπάρχουν οι απαραίτητες προδιαγραφές. Στην Ελλάδα αντί για συγκεκριμένες προδιαγραφές και πιστοποιητικά ελέγχουν από εξουσιοδοτημένα διεθνή εργαστήρια σύμφωνα με την προδιαγραφή της Ευρωπαϊκή Επιτροπή, ζητούνται αμφιλεγόμενα πιστοποιητικά όπως του ΕΛΟΤ ή ISO, με αυτό τον τρόπο υποτίθεται ότι καλύπτουν την απαίτηση των πιστοποιητικών και δικαιολογούν την όποια ανάδειξη μειοδότη θέλουν.
Όταν μια φορά πήγα να διαμαρτυρηθώ στο υπουργείο για αυτή την έλλειψη, ο κύριος Υπουργός (ήταν Υφυπουργός τότε) μου απάντησε: «Κύριε Παπαπαναγιώτου εάν ζητούσαμε τα πιστοποιητικά που αναφέρετε εσείς, στους διαγωνισμούς θα ερχόσασταν μόνο εσείς». Αυτή ήταν η δικαιολογία. Όμως δεν το έκανε γιατί είχε ενδιαφέρον να συμμετέχουν άλλες εταιρείες που δεν είχαν πιστοποιητικά, ήταν για να διαχειρίζονται όπως συνεχίζουν ποιος θα πάρει… και ποια δουλειά, με αντάλλαγμα ή χωρίς αντάλλαγμα ή κάτω από το τραπέζι και λοιπά και σήμερα αυτό γίνεται, δεν είναι κρυφό.
Πάω σε ένα άλλο θέμα τις Εγγυητικές Επιστολές. Στην Ευρώπη, θα μιλήσω για την Ευρωπαϊκή Επιτροπή και τον Γερμανικό Στρατό δεν υπάρχουν Εγγυητικές Επιστολές. Δεν ζητείται εγγυητική επιστολή προκειμένου να συμμετέχεις στο διαγωνισμό. Είναι 4-5 εγγυητικές επιστολές στην διάρκεια μέχρι να πάρεις τον διαγωνισμό. Έχουν καταργηθεί. Στην Ελλάδα εάν μαζέψουμε τις εγγυητικές επιστολές που απαιτούνται για ένα διαγωνισμό τον οποίο θα κερδίσει μια εταιρεία ανέρχονται στο 4% του συνόλου του προϋπολογισμού. Πρόσφατα είχαμε μια προκήρυξη 2.500.000€ για κάποιο έργο του υπουργείου στο Μεταφορών νομίζω, 4% καταλαβαίνετε ότι είναι 100.000€. Ποιον σιγοντάρουμε με αυτό τον τρόπο; Τις τράπεζες προφανώς. Πως βρήκαν το τρόπο έξω να μην χρειάζονται τις εγγυητικές επιστολές; Όχι μόνο τον βρήκανε τον τρόπο,
Καταπολέμησαν και όλη την γραφειοκρατία.
Ενώ η δική μας προκήρυξη ενός διαγωνισμού έχει τουλάχιστον 100 σελίδες, οι προκηρύξεις της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, του Γερμανικού Στρατού αλλά και άλλων φορέων είναι μια σελίδα. Μία σελίδα. Και δεν ζητούν εγγυητικές επιστολές. Και αν θέλεις να κάνεις την παρατυπία, σου δίνει την διαβεβαίωση ο φορέας ότι δεν θα μπορείς διά βίου να συμμετέχεις σε διαγωνισμό που θα ξανά κάνει ο ίδιος φορέας. θα ήθελα να κάνω μια πρόταση στον υπουργό που μας ακούει. Όπως κάθε εταιρία προσπαθεί να αναπτυχθεί, να κάνει προϊόντα ανταγωνιστικά, πιο όμορφα, πιο οικονομικά, έχει υποχρέωση και το Υπουργείο Ανάπτυξης να ψάχνει τον τρόπο να δημιουργήσει το περιβάλλον εκείνο για τις επιχειρήσεις, που θα κάνουν την ζωή τους ποιο εύκολη και να μπορεί να εξάγουν χωρίς αγκυλώσεις που είναι αδικαιολόγητες…
Άκουσα τους εισηγητές. Δεν ανέφερε κανείς τα προβλήματα. Αν δεν λύσουμε τα προβλήματα όλα τα υπόλοιπα είναι ωραία λόγια. Πάω σε ένα άλλο πρόβλημα τα επιτόκια των τραπεζών. Όταν αγοράζουμε ένα μηχάνημα (από μια ξένη εταιρεία) μεγάλης αξίας, ζητούμε μια διαπραγμάτευση πληρωμής για κάποιο διάστημα (60 μήνες). Το επιτόκιο που υπάρχει είναι 2%. Στην Ελλάδα ξεκινούν τα επιτόκια από 5,5 % έως 8%. Τι γίνεται; Εκεί τους τα χαρίζουν οι τράπεζες; Αυτό είναι το κόστος των επιτοκίων. Γιατί στην Ελλάδα
πρέπει να έχουμε 7,5%;
Κύριε Υπουργέ να ένα θέμα! Πιάστε από τον γιακά τις τράπεζες. Γιατί πρέπει να έχουμε εγγυητικές επιστολές όταν στο εξωτερικό έχουν καταργηθεί; Γιατί πρέπει να έχουμε επιτόκιο 7,5% ενώ στο εξωτερικό έχουν 2%; Να πιάσουμε τους παρόχους, να πιάσουμε τον ΔΕΔΔΗΕ. Αυτή πρέπει να είναι η δουλειά του Υπουργείου Ανάπτυξης. Αν θέλουμε να γίνουμε ανταγωνιστικοί.
Εάν κάποιες επιχειρήσεις ξεφεύγουν (με τον όποιο τρόπο βρίσκουν και καταφέρνουν να κάνουν εξαγωγές) όπως ο ΔΡΟΜΕΑΣ, είναι ένα άλλο θέμα που δεν μπορεί να είναι γενικό, οφείλεται σε πολλές ιδιαιτερότητες που έχουν αξιοποιηθεί. Θα πάω και σε ένα άλλο ενοχλητικό θέμα. Η διαχείριση των Βιομηχανικών Περιοχών στην Ελλάδα γίνεται από την ΕΤΒΑ. Η οποία, ιστορικά προέρχεται από την παλιά ΕΤΒΑ, που είχε ξεκινήσει και είχε δημιουργήσει τις Βιομηχανικές Περιοχές. Αυτή λοιπόν η ΕΤΒΑ έχει καταφέρει σε συνεργασία με το Υπουργείο Ανάπτυξης να περάσει κάποιο νόμο και κάποιους κανονισμούς λειτουργίας οι οποίοι είναι ντροπή για μια δημοκρατία.
Καταρχήν να ξεκινήσω από το γεγονός ότι οι απολαβές του ΔΣ είναι πάνω από 500.000 τον χρόνο. Εάν διαιρέσουμε δια το 7 κάντε τον λογαριασμό. Αναφέρουν Αμοιβές και έξοδα χωρίς να προσδιορίζονται τα έξοδα. Χώρια από αυτό η ΕΤΒΑ καταστατικά όταν δημιουργήθηκε το κίνητρο ήταν να γίνει ένας φορέας να βοηθήσει την ανάπτυξη της της Ελληνικής μεταποιητικής βιομηχανίας. Η οποία ανάπτυξη ήταν πολύ πίσω πριν 40 χρόνια. Που κατέληξε σήμερα? Μέσω και αυτού του νομοσχεδίου και του κανονισμού λειτουργίας να γίνει ένας δυνάστης. Να έχουν καταφέρει να περάσουν κανονισμούς και νόμους όπου εάν μια επιχείρηση έχει ένα οικόπεδο και θέλει να το πουλήσει σήμερα, θα πρέπει να πληρώσει στην ΕΤΒΑ την διαφορά υπεραξίας μεταξύ αγοράς αυτού του οικοπέδου πριν 20 χρόνια και της σημερινής πώλησης.
Ένα άλλο ποιο σοβαρό θέμα που θα πρέπει το Υπ. Ανάπτυξης να εξετάσει είναι το γεγονός ότι η ΕΤΒΑ ανήκε σαν ιδιοκτησία στην τράπεζα Πειραιώς και κατά 30% σε δημόσιο φορέα. Η τράπεζα Πειραιώς αποφάσισε να την πουλήσει σε fund στην Ινδία. Βέβαια πίσω από το fund της Ινδίας είναι πάλι η Τράπεζα Πειραιώς, αλλά αυτό είναι ανεπίσημο. Το ερώτημα είναι όταν αντιλήφθηκε το Υπουργείο Ανάπτυξης ότι έγινε μια τέτοια πώληση μιας εταιρίας που δημιουργήθηκε για να βοηθήσει την ελληνικήμεταποίηση θα έπρεπε να πει stop και όχι να γίνονται συναλλαγές σα να είναι μια οποιαδήποτε εταιρία.
Βέβαια αυτό το έχω καταθέσει και στον Σύνδεσμο Βιομηχάνων αλλά και στον πρωθυπουργό ο οποίος όταν μας επισκέφθηκε πριν 3 χρόνια στην ΒΙ.ΠΕ. Σερρών ανέφερε πως ο ΔΡΟΜΕΑΣ εκφράζει το απόλυτο όραμα της κυβέρνησης για την ελληνική επιχειρηματικότητα. Δυστυχώς παρά της καλοπροαίρετης τοποθέτησης του πρωθυπουργού η όλη δομή της Ελληνικής πραγματικότητας, μας οδηγεί σε αντίθετη κατεύθυνση. Νομίζω κε Υπουργέ, θα έπρεπε αυτά τα θέματα να τα επεξεργαστείτε ιδιαίτερα και να αποτελέσουν αφορμή να καθοδηγήσετε τους τεχνοκράτες να ασχοληθούν με το παράδειγμα που σας είπα όπως κάνει μια επιχείρηση προκειμένου να αναπτυχθεί, να δημιουργήσει καλύτερα προϊόντα. Πρέπει και αναπτυξιακά να βελτιωνόμαστε και όχι να μένουμε στάσιμοι και να έχουμε όλες τις αρνητικές συνέπειες.
Η Ελλάδα, το έχω πει και θα το ξανά πω, είναι μια πλούσια χώρα, έχει υπέδαφος, θάλασσα, τουρισμό, αρχαίο πολιτισμό και συμπεριφερόμαστε στο διεθνές περιβάλλον σαν «ψαροκόστενες» κυριολεκτικά.
Αυτό δεν θα έπρεπε να το δεχόμαστε από όποια θέση και αν βρισκόμαστε.
