Βασική προϋπόθεση για να καλύψει η Ελλάδα το μεγάλο κενό στη μακροχρόνια αποταμίευση, να ενισχύσει το εισόδημα των εργαζομένων μετά τη συνταξιοδότηση και να δημιουργήσει μια σταθερή δεξαμενή ελληνικών κεφαλαίων για τη χρηματοδότηση της οικονομίας, είναι η ανάπτυξη της Επαγγελματικής Ασφάλισης.
Αλλά τα συνταξιοδοτικά κεφάλαια του δεύτερου και τρίτου πυλώνα της ασφάλισης, παραμένουν πενιχρά και η ουσιαστική αποταμίευση παραμένει αρνητική στη ζώρα μας.
Τα στοιχεία αποτυπώνουν το μέγεθος της απόστασης που χωρίζει τη χώρα από την υπόλοιπη Ευρώπη. Τα περιουσιακά στοιχεία του δεύτερου και του τρίτου συνταξιοδοτικού πυλώνα αντιστοιχούν μόλις στο 1% του ελληνικού ΑΕΠ, σύμφωνα με το υπουργείο Εργασίας και Κοινωνικής Ασφάλισης. Την ίδια ώρα, το ποσοστό αποταμίευσης των ελληνικών νοικοκυριών διαμορφώνεται στο -9,3%, έναντι 8,1% κατά μέσο όρο στην Ευρωπαϊκή Ένωση, με βάση τα τελευταία διαθέσιμα στοιχεία του ΟΟΣΑ.
Σύμφωνα με τον Διευθύνοντα Σύμβουλο της Alpha Asset Management ΑΕΔΑΚ, Παναγιώτη Αντωνόπουλο, ενώ η χώρα διαθέτει πλέον επαρκείς επενδυτικές επιλογές, εξακολουθεί να στερείται ισχυρής αποταμιευτικής βάσης. “Η χώρα έχει ανακτήσει την οικονομική της αξιοπιστία. Το επόμενο μεγάλο στοίχημα είναι να ανακτήσει και την αποταμιευτική της βάση. Δεν μας λείπουν πλέον τα επενδυτικά προϊόντα, μας λείπει η συστηματική μακροχρόνια αποταμίευση”, αναφέρει.
Όπως σημειώνει, η Ελλάδα έχει ανακτήσει την επενδυτική βαθμίδα και έχει αποκαταστήσει σε σημαντικό βαθμό την πρόσβασή της στις διεθνείς αγορές. Το επόμενο βήμα αφορά τη δημιουργία περισσότερων εγχώριων αποταμιεύσεων, οι οποίες θα παραμένουν στην οικονομία για μεγάλο χρονικό διάστημα και θα μπορούν να κατευθύνονται σε παραγωγικές επενδύσεις, επιχειρήσεις και έργα υποδομών.
Τα Ταμεία Επαγγελματικής Ασφάλισης μπορούν να αποτελέσουν τον βασικό οργανωμένο μηχανισμό συστηματικής αποταμίευσης για τους εργαζομένους, λέει ο κ. Αντωνόπουλος. Μέσω τακτικών εισφορών από εργαζομένους και εργοδότες, δημιουργείται σταδιακά ένα πρόσθετο κεφάλαιο, το οποίο έρχεται να συμπληρώσει τη δημόσια σύνταξη και να περιορίσει την πτώση του εισοδήματος μετά την αποχώρηση από την εργασία. Και τονίζει ιδιαίτερα, ότι η Επαγγελματική Ασφάλιση μπορεί να συνδέσει τις δύο ανάγκες: περισσότερη ασφάλεια για τους πολίτες και περισσότερους μακροπρόθεσμους πόρους για την ανάπτυξη.
Ο ίδιος θεωρεί, ότι η χαμηλή συμμετοχή των πολιτών σε μακροχρόνια επενδυτικά και συνταξιοδοτικά προγράμματα δεν συνδέεται μόνο με τα περιορισμένα εισοδήματα. Σημαντικό ρόλο εξακολουθεί να παίζει η κρίση εμπιστοσύνης που άφησαν πίσω τους η χρηματιστηριακή κατάρρευση του 1999 και η πολυετής δημοσιονομική κρίση. Οι δύο αυτές περίοδοι δημιούργησαν μια γενιά ιδιαίτερα επιφυλακτική απέναντι στις επενδύσεις και στη δέσμευση χρημάτων για μεγάλο χρονικό διάστημα.
Παράλληλα, η οικονομική παιδεία παραμένει περιορισμένη. Έννοιες όπως η συστηματική αποταμίευση, η κατανομή των χρημάτων σε διαφορετικές επενδύσεις και ο μακροπρόθεσμος σχεδιασμός δεν έχουν ενταχθεί επαρκώς στην εκπαίδευση και στην καθημερινή οικονομική συμπεριφορά. Οι νεότερες γενιές εμφανίζονται περισσότερο εξοικειωμένες με τις χρηματοπιστωτικές αγορές και τις ψηφιακές επενδυτικές εφαρμογές, χωρίς αυτό να σημαίνει ότι έχει ήδη διαμορφωθεί σταθερή κουλτούρα αποταμίευσης.
Το νέο πλαίσιο και οι προϋποθέσεις
Όπως σημειώνει, το υπό διαβούλευση θεσμικό πλαίσιο για τα Ταμεία Επαγγελματικής Ασφάλισης μπορεί να ανοίξει τον δρόμο για τη διεύρυνση του δεύτερου πυλώνα, ιδιαίτερα στις μικρότερες επιχειρήσεις, όπου σήμερα η συμμετοχή παραμένει περιορισμένη.
Η επιτυχία λέει, “θα κριθεί από τρεις βασικές προϋποθέσεις: σταθερό φορολογικό πλαίσιο, απλές διαδικασίες συμμετοχής και, πάνω απ’ όλα, εμπιστοσύνη ότι οι κανόνες δεν θα αλλάζουν διαρκώς”. Ο κ. Αντωνόπουλος, εκτιμά ότι πέρα από την ενίσχυση των μελλοντικών συντάξεων, η ανάπτυξη των ΤΕΑ μπορεί να συμβάλει και στην εμβάθυνση της ελληνικής κεφαλαιαγοράς, καθώς σε ώριμες οικονομίες τα συνταξιοδοτικά ταμεία λειτουργούν ως σημαντικοί θεσμικοί επενδυτές, χρηματοδοτώντας επιχειρήσεις και έργα υποδομών με μακροπρόθεσμο ορίζοντα.
Για την Ελλάδα, η δημιουργία ισχυρότερων επαγγελματικών ταμείων θα μπορούσε να προσφέρει σταθερή εγχώρια χρηματοδότηση στην κεφαλαιαγορά και στις επιχειρήσεις, περιορίζοντας σταδιακά την εξάρτηση από ξένα κεφάλαια. Ταυτόχρονα, θα ενίσχυε την οικονομική ασφάλεια των εργαζομένων, οι οποίοι σήμερα στηρίζονται σε πολύ μεγάλο βαθμό αποκλειστικά στη δημόσια σύνταξη.
Πηγή: capital.gr
