Η πολιτεία οφείλει να προστατεύει τους πολίτες ακόμη και από την ευήθειά τους, ακόμη και από τον πανικό τους. Αυτός είναι, άλλωστε, ένας από τους βασικούς λόγους ύπαρξής της.
Όταν μπαίνω σε ένα νόμιμο ιατρείο, δεν είμαι εγώ αρμόδιος να ελέγξω την επιστημονική επάρκεια του γιατρού. Υπάρχουν θεσμοί που υποτίθεται ότι το έχουν κάνει πριν από μένα.
Όταν μπαίνω σε ένα τρένο Αθήνα–Θεσσαλονίκη, θεωρώ αυτονόητο ότι θα φτάσω ασφαλής στον προορισμό μου. Δεν είναι δική μου δουλειά να ελέγξω τα συστήματα ασφαλείας, τις διαδικασίες ή το προσωπικό. Το ίδιο ισχύει παντού.
Η «ατομική ευθύνη» έχει όρια. Αν ήταν αποκλειστικά δική μας υπόθεση να προσέχουμε μήπως καούμε, πνιγούμε ή σκοτωθούμε από μια κρατική ή συστημική αστοχία, τότε θα μπορούσαμε να καταργήσουμε ακόμη και τα φανάρια και να πούμε στον καθένα: «Πρόσεχε μόνος σου».
Αυτό όμως δεν είναι οργανωμένο κράτος. Από το Μάτι μέχρι τα Τέμπη, το αίτημα παραμένει το ίδιο: ο πολίτης θέλει να αισθάνεται ότι το κράτος κάνει τη δουλειά του και προστατεύει τη ζωή του.
Οι κυβερνήσεις αλλάζουν. Το κράτος όμως οφείλει να έχει συνέχεια. Και η ασφάλεια είναι το μείζον, αλλά ταυτόχρονα και το ελάχιστο που δικαιούται να απαιτεί ο πολίτης.
Γιατί όταν χάνεται η εμπιστοσύνη ότι το κράτος μπορεί να προστατεύσει ακόμη και τα στοιχειώδη, δεν γεννιέται μόνο φόβος. Γεννιέται οργή. Και αυτή η οργή αργά ή γρήγορα φτάνει στην κάλπη.
