Στη δεύτερη εβδομάδα του βρίσκεται το 14ο Φεστιβάλ Κινηματογράφου Χανίων, με μαθητές και μαθήτριες να συμμετέχουν σε εργαστήρια και προβολές και δημιουργούς ταινιών να συνομιλούν με το κοινό. Η τελετή λήξης και οι απονομές έχουν προγραμματιστεί για την Κυριακή 1η Νοεμβρίου, στις 11 το πρωί.
Η ταινία «ΝΑΖΑ» των Ισραηλινών Γιουβάλ Αμπραχάμ και Ρέιτσελ Ζορ προσέλκυσε ιδιαίτερα μεγάλο κοινό. Παρά τη βροχή, σχηματίστηκαν ουρές και η διοργάνωση προγραμμάτισε δεύτερη προβολή στη μεγάλη αίθουσα του Πνευματικού Κέντρου, η οποία επίσης γέμισε. Η ταινία βασίζεται αποκλειστικά σε μαρτυρίες αξιωματούχων του ισραηλινού στρατού. Ο τίτλος είναι όρος που σημαίνει «παράπλευρες απώλειες» και το έργο θέτει ζητήματα πολέμου, συνείδησης και ανθρώπινης αξίας.
Θετική ήταν και η ανταπόκριση στο «Wheel to Live» της Βίκυς Αναστασιάδου, που είχε πρόσφατα βραβευτεί στη Δράμα. Ο πρωταγωνιστής Νίκος Τσογγίδης μίλησε για τα ταμπού που χρειάστηκε να υπερβεί και για την ανάγκη μεγαλύτερης ορατότητας και κατανόησης των δυσκολιών της κοινότητας. Ο παραγωγός Κωστής Παναγιωτόπουλος υπογράμμισε ότι υπάρχουν πολλές ιστορίες που αξίζει να ειπωθούν και ότι πρέπει να συνεχιστεί η προσπάθεια αφήγησής τους.
Η «Ιστορίες ενός ψέματος» της Όλιας Βεροιοπούλου καταπιάνεται με τον καρκίνο. Ο πατέρας της και πρωταγωνιστής, Θανάσης Βεροιόπουλος, είπε ότι στην Ελλάδα η λέξη συχνά δεν λεγόταν μέσα στις οικογένειες και ότι οι γιατροί δεν είναι εκπαιδευμένοι σχετικά. Η σκηνοθέτιδα αναφέρθηκε στην αλλαγή της σχέσης πατέρα και κόρης, αλλά και στη δική της μετατόπιση απέναντι στο θέμα, καθώς η κάμερα βρισκόταν ανάμεσά τους.
Στην προβολή της ταινίας «Σας πιστεύουμε», που έγινε σε συνεργασία με τον Δικηγορικό Σύλλογο Χανίων, συζητήθηκε υπόθεση σεξουαλικής κακοποίησης παιδιών από γονέα και η κατάθεση της άποψης των παιδιών σε δικαστική αίθουσα. Το δημοσίευμα επικαλείται στοιχεία του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας: 20% των παιδιών υφίστανται σεξουαλική κακοποίηση, 10% την καταγγέλλουν και 2% δικαιώνονται. Η πρόεδρος του Συλλόγου Αγάπη Μικρού παρουσίασε πρωτοβουλίες και συνεργασία με το υπουργείο Δικαιοσύνης, μεταξύ των οποίων εικονικές ποινικές δίκες ανηλίκων, δράσεις για δικαιοσύνη φιλική προς τα παιδιά και την ακρόαση παιδιού σε αποφάσεις επιμέλειας. Ο πρωτοδίκης Ζήσης Δουγάλης αναφέρθηκε στο συμφέρον του παιδιού, στο δικαίωμα επικοινωνίας ως δικαίωμα του παιδιού και όχι των γονέων, στη δυνατότητα ακρόασής του από δικαστή, καθώς και στην έλλειψη προσωπικού στις κοινωνικές υπηρεσίες και στήριξης των οικογενειών.
Ο διευθυντής του φεστιβάλ, Ματθαίος Φραντζεσκάκης, τόνισε ότι η διοργάνωση επιλέγει σταθερά να στηρίζει τα παιδιά και την εκπαίδευση, ακολουθώντας διεθνή πρότυπα της UNESCO και ευρωπαϊκές εκπαιδευτικές πρακτικές. Σε συζήτηση για τον πολιτισμό, το σχολείο και την ψυχική υγεία, ο ψυχίατρος Γιώργος Νικολαΐδης, διευθυντής του Ινστιτούτου Υγείας του Παιδιού, μίλησε για τη συστημική βία σε βάρος παιδιών και εκπαιδευτικών, τις δύσκολες συνθήκες διαβίωσης εκπαιδευτικών σε τουριστικές περιοχές και τη συμβολή της τέχνης στην έκφραση και την ψυχική υγεία των παιδιών. Πρότεινε τη χρήση του κινηματογράφου για να αναγνωρίζουν τα παιδιά τα υπονοούμενα μηνύματα. Αναφέρθηκε επίσης στο ασφυκτικό εκπαιδευτικό πλαίσιο, στην ανάγκη δημιουργικών διεξόδων, στον σημαντικό ρόλο των εκπαιδευτικών —ιδίως της πρωτοβάθμιας εκπαίδευσης— και στις συνέπειες της υποχώρησης των κοινωνικών και ανθρωπιστικών μαθημάτων.
Ο επιστημονικός συνεργάτης του φεστιβάλ Σταύρος Γρόσδος περιέγραψε τον κινηματογράφο ως γέφυρα προς άλλους πολιτισμούς και ως ασφαλές μέσο γνωριμίας των παιδιών με συναισθήματα και διαφορετικούς τρόπους ζωής. Επισήμανε την αξία να δημιουργούν οι μαθητές δικές τους ταινίες, να ακούμε πώς τις προσλαμβάνουν και να αξιοποιούνται προσωπικές ιστορίες και προγράμματα διαμεσολάβησης. Κατά τον ίδιο, «η κοινωνία εγκατέλειψε προσπάθεια να παιδεύει, όχι να εκπαιδεύσει τα παιδιά». Η εκπαιδευτικός και πρώην σχολική σύμβουλος Χαρά Ανδρεάδου χαρακτήρισε τους εκπαιδευτικούς «δημιουργούς συνδέσεων» και υποστήριξε ότι το σινεμά μπορεί να βοηθήσει τους ενήλικες να συνομιλήσουν ουσιαστικότερα με τα παιδιά και να περάσουν από την ατομικότητα στη συλλογικότητα.
Στο πλαίσιο των δράσεων για τα δικαιώματα του παιδιού παρουσιάστηκε η επικαιροποιημένη έκδοση του «Πέτρα ψαλίδι χαρτί» του δημιουργού κόμικς και εικαστικού Γιώργου Μπότσου, τιμώμενου προσώπου του φεστιβάλ. Το έργο, που κυκλοφόρησε αρχικά πριν από είκοσι χρόνια, εκδόθηκε ξανά από τις εκδόσεις Πυξίδα του φεστιβάλ. Αφορά τα δικαιώματα της Διεθνούς Σύμβασης του ΟΗΕ, την οποία η Ελλάδα κύρωσε το 1992 με νόμο αυξημένης τυπικής ισχύος. Ο Μπότσος είπε ότι το βιβλίο μιλά για την παιδικότητα μέσα από ιστορίες, όχι με στεγνή νομική γλώσσα, και πρέπει να διαβαστεί και από ενήλικες. Δήλωσε χαρούμενος για τη συνεργασία και τη δουλειά με τα παιδιά, ενώ χαρακτήρισε σημαντικό να δημιουργούνται θεατές με κριτική σκέψη και όχι μόνο καλλιτέχνες. Εξέφρασε αισιοδοξία ότι η βία δεν θα επικρατήσει. Ο Νικολαΐδης πρόσθεσε ότι η χώρα κυρώνει διεθνείς συμβάσεις χωρίς να υλοποιεί τις δεσμεύσεις της, επέκρινε το παρωχημένο ιδρυματικό πλαίσιο και τη βία στις παιδικές δομές και τόνισε ότι τα παιδιά είναι υποκείμενα, όχι αντικείμενα προστασίας. Με δεδομένη την έκθεσή τους στο διαδίκτυο, είπε, το ζητούμενο δεν είναι να κρατηθούν μακριά, αλλά να ακούσουν και άλλα πράγματα, μεταξύ αυτών σύγχρονη σεξουαλική διαπαιδαγώγηση.
Το αφιέρωμα στο κινεζικό animation παρουσιάστηκε ως γέφυρα πολιτιστικής ανταλλαγής μεταξύ Κίνας και Ελλάδας. Στο πρόγραμμα «Ποιητική Αρμονία» προβλήθηκαν επιλεγμένα έργα με πρωτότυπα σχέδια σε σινική μελάνη, από την καθηγήτρια Yu Jin και φοιτητές κινεζικών σχολών τεχνών. Μιλώντας σε κυρίως νεανικό κοινό, η Yu Jin εξέφρασε τη χαρά της που παρουσιάζει τις δουλειές των σπουδαστών της στην Ελλάδα και αναφέρθηκε στα κοινά στοιχεία των δύο αρχαίων πολιτισμών. Ακολούθησαν εργαστήρια και masterclasses, μεταξύ άλλων σε τμήμα γραφιστικής ΕΠΑΛ, ενώ διατυπώθηκε πρόθεση συνέχισης των επισκέψεων και ανταλλαγών. Στο πρόγραμμα περιλαμβάνεται επίσης το αναδρομικό αφιέρωμα «Προσωπικές Προοπτικές» στον ανεξάρτητο δημιουργό animation Joe Chang, με έδρα τον Καναδά, ο οποίος θα παρευρεθεί και θα τιμηθεί στη λήξη.
Τα εργαστήρια «Σκουπιδοκαλικάντζαροι», με υπεύθυνο τον καθηγητή Σπύρο Σιάκα, περιλαμβάνουν 40 ατομικές δημιουργίες και συλλογικές συνθέσεις συμμετεχόντων διαφορετικών ηλικιών. Συνδέονται με τη μεγάλου μήκους ταινία animation «Η Σκιά του Καλικάντζαρου», η οποία ετοιμάζεται να παρουσιαστεί ως διαδραστική κινηματογραφική εμπειρία, με τους θεατές να συμβάλλουν στην εξέλιξη του αφηγηματικού κόσμου. Ο Σιάκας διοργάνωσε εργαστήριο και στο Δημοτικό Γηροκομείο Χανίων, όπου χρησιμοποιήθηκαν η πλατφόρμα KALIKATZLAB και φορητό σύστημα stop motion. Οι συμμετέχοντες εκφράστηκαν με εικόνες, σκίτσα, λέξεις και μαντινάδες· ένας ηλικιωμένος είπε ότι η δράση τούς έκανε να νιώσουν πως είναι ακόμη ζωντανοί και ότι υπάρχουν. Πραγματοποιούνται επίσης, για όλες τις ηλικίες, εργαστήρια «Θέλω το χανιώτικο καρέ σου», με τον βραβευμένο Δημήτρη Αρμενάκη και τον Κώστα Φιρινίδη, εμπνευσμένα από τη δράση της ASIFA Hellas «Θέλω το καρέ σου».
Στο masterclass του Νίκου Καβουκίδη, ο διευθυντής φωτογραφίας ανασκόπησε την πορεία του, συνδέοντάς την με τον νέο ελληνικό κινηματογράφο και μιλώντας για τη συνεργασία του με τον Φίνο, τον Φώσκολο, τον Κούνδουρο και γνωστούς ηθοποιούς. Αναφέρθηκε στην παιδεία, στην απουσία Ακαδημίας Τεχνών, στον φωτισμό, στη φωτογραφία και στην αισθητική του κάδρου, λέγοντας ότι το φεστιβάλ λειτουργεί σαν ακαδημία. Ξεκίνησε με την «Αστέρω» σε ηλικία 15 ετών και αντιμετώπιζε την τηλεόραση σαν κινηματογραφική ταινία. Είπε ότι θέλει να τον αποκαλούν δάσκαλο και πως σε κάθε νέα δουλειά αισθάνεται πρωτάρης. Στο φεστιβάλ προβάλλεται η νέα του ταινία «Ο Μίκης, οι Λαμπράκηδες και η Ειρήνη».
Το πρόγραμμα συνεχίζεται με ελληνικές και ξένες ταινίες μυθοπλασίας και ντοκιμαντέρ, μεγάλου και μικρού μήκους, παρουσία δημιουργών. Προγραμματίζεται συναυλία της Melentini, η οποία ζει μεταξύ Αθήνας και Βερολίνου και δημιουργεί, μεταξύ άλλων, μουσική για κινηματογράφο. Συνεχίζονται οι παιδικές προβολές και τα εργαστήρια, οι δημιουργίες μαθητών, το Story Lab με το Ελληνικό Ανοικτό Πανεπιστήμιο, εργαστήριο για τη μετατροπή λογοτεχνικού κειμένου σε σενάριο με παράδειγμα τον «Ζορμπά» του Αντώνη Νικολόπουλου (Soloup), καθώς και εκθέσεις και προβολές εικονικής πραγματικότητας.
Το περιεχομενο δημιουργηθηκε με την βοηθεια ΑΙ – powered by PIKIS AGENTS THE AI EXPERTS – www.pikistech.gr
