Ένα από τα μεγαλύτερα εξοπλιστικά προγράμματα των τελευταίων ετών περνά πλέον στη φάση της υλοποίησης, καθώς Ελλάδα και Ισραήλ υπέγραψαν στο Τελ Αβίβ τη διακρατική συμφωνία για τη δημιουργία του λεγόμενου «Ελληνικού Θόλου».
Η συμφωνία αποτελεί την κατάληξη μιας μακράς περιόδου διαπραγματεύσεων και τεχνικών συζητήσεων και ανοίγει τον δρόμο για την ενεργοποίηση του προγράμματος «Ασπίδα του Αχιλλέα», συνολικού ύψους άνω των 3 δισ. ευρώ.
Τις συμβάσεις υπέγραψαν από ελληνικής πλευράς η Γενική Διεύθυνση Αμυντικών Εξοπλισμών και Επενδύσεων (ΓΔΑΕΕ) και από την ισραηλινή πλευρά οι αρμόδιες υπηρεσίες SIBAT και MAFAT.
Μετά την ολοκλήρωση των απαραίτητων εγκρίσεων, η ισραηλινή πλευρά αναμένεται πλέον να προχωρήσει στις παραγγελίες προς τις εταιρείες που συμμετέχουν στο πρόγραμμα, μεταξύ των οποίων οι IAI, Rafael και ELTA Systems.
Ένα πολυεπίπεδο σύστημα αεράμυνας
Ο «Ελληνικός Θόλος» δεν αφορά την αγορά ενός και μόνο οπλικού συστήματος. Πρόκειται για μια ενιαία αρχιτεκτονική αεράμυνας και αντιβαλλιστικής προστασίας, στην οποία διαφορετικά συστήματα θα συνδέονται και θα ανταλλάσσουν δεδομένα.
Στον σχεδιασμό περιλαμβάνονται το BARAK MX της IAI, τα ραντάρ EL/M-2084 MMR της ELTA Systems και τα συστήματα SPYDER της Rafael. Σε ανώτερο επίπεδο προβλέπεται και η αξιοποίηση του David’s Sling για την αντιμετώπιση βαλλιστικών απειλών μεγαλύτερου βεληνεκούς.
Κομβικό ρόλο θα έχει το ενιαίο Σύστημα Διοίκησης και Ελέγχου (C2), το οποίο θα λειτουργεί ως ο «εγκέφαλος» της νέας αρχιτεκτονικής. Θα συγκεντρώνει την εικόνα από τους αισθητήρες, θα αξιολογεί τις απειλές και θα επιτρέπει την επιλογή του κατάλληλου μέσου αναχαίτισης.
Στόχος είναι η δημιουργία ενός συστήματος που δεν θα λειτουργεί μεμονωμένα, αλλά θα συνδέεται με τα υπόλοιπα μέσα των Ενόπλων Δυνάμεων, από τα F-35 και τα F-16 Viper μέχρι τις φρεγάτες FDI Belharra και τα σύγχρονα μη επανδρωμένα συστήματα.
Ελληνικό αποτύπωμα τουλάχιστον 25%
Ιδιαίτερη σημασία για την Αθήνα έχει και η συμμετοχή της ελληνικής αμυντικής βιομηχανίας.
Τουλάχιστον 25% του προγράμματος προβλέπεται να έχει ελληνικό βιομηχανικό αποτύπωμα, μέσω παραγωγικών έργων, συμπαραγωγών, μεταφοράς τεχνογνωσίας και ανάπτυξης νέων τεχνολογικών δυνατοτήτων.
Με βάση τον σχεδιασμό, στο πρόγραμμα αναμένεται να συμμετάσχουν ελληνικές εταιρείες και φορείς, μεταξύ των οποίων τα ΕΑΣ, η ΕΑΒ, η Metlen, η Miltech, η Scytalys, η Akmon, τα Ναυπηγεία Σαλαμίνας και η ΓΕΚ ΤΕΡΝΑ, ενώ ο κατάλογος εκτιμάται ότι θα διευρυνθεί.
Το ελληνικό αποτύπωμα μεταφράζεται σε σημαντική επιστροφή της επένδυσης στην εγχώρια οικονομία, αλλά και σε δυνατότητα ενίσχυσης της τεχνογνωσίας και των παραγωγικών δυνατοτήτων της ελληνικής αμυντικής βιομηχανίας.
Η διαδρομή μέχρι την τελική συμφωνία
Η συνεργασία Ελλάδας και Ισραήλ στον αμυντικό τομέα είχε ξεκινήσει αρκετά νωρίτερα, με την Αθήνα να αναζητά ένα διαφορετικό μοντέλο οργάνωσης της αεράμυνάς της.
Το ενδιαφέρον για ισραηλινά αντιαεροπορικά και αντιβαλλιστικά συστήματα είχε εκφραστεί ήδη από το 2024, ενώ στα τέλη του 2025 ξεκίνησε η επίσημη διαπραγματευτική διαδικασία μεταξύ της ΓΔΑΕΕ και της SIBAT.
Οι συζητήσεις αφορούσαν τόσο τα συστήματα και τις επιχειρησιακές δυνατότητες που θα αποκτήσει η Ελλάδα όσο και το ποσοστό συμμετοχής της εγχώριας βιομηχανίας.
Τον Ιούνιο του 2026 «κλείδωσε» η ελληνική συμμετοχή τουλάχιστον στο 25%, ενώ στις 23 Ιουλίου 2026 το ΚΥΣΕΑ έδωσε την απαραίτητη πολιτική έγκριση για την προώθηση του προγράμματος.
Ακολούθησαν οι τελευταίες διοικητικές και νομικές διαδικασίες, καθώς και η έγκριση από την ισραηλινή υπουργική επιτροπή εξαγωγών, μέχρι να φτάσουμε στις σημερινές υπογραφές.
Το επόμενο μεγάλο στοίχημα
Η «Ασπίδα του Αχιλλέα» φιλοδοξεί να αλλάξει τον τρόπο με τον οποίο η Ελλάδα οργανώνει την αεράμυνά της, περνώντας από τα επιμέρους οπλικά συστήματα σε ένα ενιαίο, δικτυοκεντρικό πλέγμα αισθητήρων, ραντάρ, πυραύλων και διοίκησης.
Το πρόγραμμα αναμένεται να εξελιχθεί σταδιακά, με στόχο ο Ελληνικός Θόλος να καταστεί πλήρως επιχειρησιακός μέσα στα επόμενα χρόνια.
Το μεγάλο στοίχημα, επομένως, δεν είναι μόνο η απόκτηση σύγχρονων όπλων. Είναι η δημιουργία μιας ενιαίας ομπρέλας προστασίας για τις Ένοπλες Δυνάμεις, αλλά και η παράλληλη ενίσχυση της ελληνικής αμυντικής βιομηχανίας, ώστε η χώρα να αποκτήσει μεγαλύτερη τεχνολογική και παραγωγική αυτονομία.
Πηγή: newmoney.gr
