Νέα προσπάθεια για την ενεργοποίηση της μεγάλης ακίνητης περιουσίας που διαθέτουν τα ελληνικά πανεπιστήμια βρίσκεται σε εξέλιξη, με στόχο περίπου 150 ακίνητα να έχουν προχωρήσει σε στάδιο αξιοποίησης έως το πρώτο τρίμηνο του 2029.
Πρόκειται για περιουσιακά στοιχεία που έχουν περάσει στην κατοχή των ΑΕΙ μέσα από δωρεές, κληρονομιές και παραχωρήσεις, αλλά σε πολλές περιπτώσεις παραμένουν αναξιοποίητα. Για χρόνια, η απουσία ενός ενιαίου σχεδιασμού και οι σύνθετες διαδικασίες που απαιτούνται για κάθε ακίνητο λειτουργούσαν ανασταλτικά.
Για να προχωρήσει ένα ακίνητο σε επενδυτική ή κοινωνική χρήση χρειάζεται να προηγηθεί σειρά ενεργειών. Μεταξύ άλλων, απαιτείται έλεγχος των ιδιοκτησιακών στοιχείων, εξέταση της πολεοδομικής κατάστασης, τεχνική και περιβαλλοντική προετοιμασία, οικονομική αξιολόγηση και στη συνέχεια σχεδιασμός της διαδικασίας ανάθεσης.
Σε αυτή την κατεύθυνση, η Κυβερνητική Επιτροπή Συμβάσεων Στρατηγικής Σημασίας έδωσε το «πράσινο φως» για την ένταξη ειδικού έργου στο Αναπτυξιακό Πρόγραμμα Συμβάσεων Στρατηγικής Σημασίας. Η δράση έχει προϋπολογισμό 3 εκατ. ευρώ και αποσκοπεί στη δημιουργία ενός οργανωμένου μηχανισμού που θα επιταχύνει την προετοιμασία των ακινήτων.
Όπως έχει επισημάνει η υπουργός Παιδείας Σοφία Ζαχαράκη, η πρωτοβουλία επιχειρεί να δώσει στα πανεπιστήμια τη δυνατότητα να αξιοποιήσουν περιουσιακά στοιχεία που μέχρι σήμερα δεν αποδίδουν προς όφελος των ίδιων των ιδρυμάτων, των φοιτητών και της κοινωνίας.
Ψηφιακή καταγραφή της πανεπιστημιακής περιουσίας
Σημαντικό εργαλείο στον νέο σχεδιασμό αποτελεί η ηλεκτρονική πλατφόρμα που δημιούργησε η Ελληνική Εταιρεία Συμμετοχών και Περιουσίας, μέσω της οποίας καταγράφονται τα ακίνητα των ανώτατων εκπαιδευτικών ιδρυμάτων.
Με βάση τα στοιχεία που συγκεντρώνονται, θα είναι ευκολότερο να εντοπιστούν τα ακίνητα που μπορούν να στεγάσουν φοιτητές, να φιλοξενήσουν ερευνητικές και εκπαιδευτικές δραστηριότητες ή να προσελκύσουν επενδύσεις. Παράλληλα, θα καταγράφονται οι περιπτώσεις όπου χρειάζονται πολεοδομικές, τεχνικές ή άλλες παρεμβάσεις πριν καταστεί δυνατή η αξιοποίησή τους.
Η διαδικασία δεν προβλέπει αλλαγή ιδιοκτησιακού καθεστώτος. Τα ακίνητα παραμένουν στην περιουσία των πανεπιστημίων και ο σχεδιασμός αφορά την καλύτερη δυνατή χρήση τους. Μεταξύ των πιθανών εφαρμογών περιλαμβάνονται φοιτητικές κατοικίες, εγκαταστάσεις έρευνας και διδασκαλίας, συνεδριακοί χώροι και υποδομές που θα μπορούν να εξυπηρετούν ευρύτερες ανάγκες της τοπικής κοινωνίας.
Το σχέδιο του Πολυτεχνείου Κρήτης στα Χανιά
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει ο σχεδιασμός του Πολυτεχνείου Κρήτης, το οποίο διαθέτει σημαντική έκταση στην περιοχή των Κουνουπιδιανών.
Σε οικόπεδο περίπου 80 στρεμμάτων εξετάζεται η δημιουργία ενός οργανωμένου συγκροτήματος καταλυμάτων, το οποίο θα απευθύνεται σε φοιτητές, ερευνητές και επισκέπτες του ιδρύματος. Ο σχεδιασμός περιλαμβάνει ακόμη συνεδριακές υποδομές και ένα σύγχρονο κέντρο φοιτητικής εξυπηρέτησης.
Ο στόχος είναι οι κατοικίες να διατίθενται στους φοιτητές με προσιτό μίσθωμα, σε μια περίοδο κατά την οποία η εξεύρεση οικονομικής στέγης στα Χανιά αποτελεί ιδιαίτερα δύσκολη υπόθεση. Για ένα μικρό διαμέρισμα, το μηνιαίο κόστος ενοικίασης μπορεί να ξεπερνά τα 500 ευρώ, χωρίς να υπολογίζονται οι υπόλοιπες δαπάνες διαβίωσης.
Παράλληλα, στο μικροσκόπιο βρίσκεται και ακίνητο του Πολυτεχνείου Κρήτης στην Κόκκινη Χαλέπα, χωρίς μέχρι στιγμής να έχει καθοριστεί οριστικά ο τρόπος με τον οποίο θα μπορούσε να αξιοποιηθεί.
Ανάλογες προτάσεις βρίσκονται σε διαφορετικά στάδια προετοιμασίας και σε άλλα πανεπιστήμια της χώρας, μεταξύ των οποίων το Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας, το Ιόνιο Πανεπιστήμιο και το Πανεπιστήμιο Αιγαίου. Η συνολική προσπάθεια αποσκοπεί στο να μετατραπεί μια μέχρι σήμερα σε μεγάλο βαθμό ανενεργή περιουσιακή βάση σε υποδομές που θα στηρίζουν την εκπαίδευση, την έρευνα, τους φοιτητές και την ανάπτυξη των τοπικών κοινωνιών.
