Νέα δεδομένα δημιουργούνται στην υπόθεση των μη κρατικών πανεπιστημίων, μετά τις πρόσφατες αποφάσεις του Συμβουλίου της Επικρατείας που ακύρωσαν άδειες λειτουργίας και πιστοποιήσεις προγραμμάτων σπουδών τριών παραρτημάτων ξένων πανεπιστημίων στην Ελλάδα.
Η δικαστική διαμάχη παίρνει πλέον νέα διάσταση, καθώς ο καθηγητής Διοικητικού Δικαίου του ΕΚΠΑ, Πάνος Λαζαράτος, προσέφυγε στο ΣτΕ κατά των αδειών που έχουν χορηγηθεί στα επτά νέα μη κρατικά πανεπιστήμια, τα οποία πρόκειται να λειτουργήσουν από το ακαδημαϊκό έτος 2026-2027.
Η προσφυγή, ωστόσο, δεν σημαίνει ότι οι επτά άδειες έχουν ακυρωθεί. Πρόκειται για αιτήσεις ακύρωσης, η τύχη των οποίων θα κριθεί από το Συμβούλιο της Επικρατείας.
Τι έκρινε το ΣτΕ
Οι πρόσφατες αποφάσεις του ΣτΕ αφορούν τρία από τα πρώτα παραρτήματα ξένων πανεπιστημίων που αδειοδοτήθηκαν στην Ελλάδα. Το δικαστήριο ακύρωσε συγκεκριμένες διοικητικές πράξεις που αφορούσαν τις άδειες λειτουργίας, αλλά και πιστοποιήσεις προγραμμάτων σπουδών.
Σε ό,τι αφορά τις άδειες λειτουργίας, βασικό ζήτημα αποτέλεσαν οι κτιριακές υποδομές. Ο ΕΟΠΠΕΠ είχε πραγματοποιήσει ελέγχους και είχε καταγράψει παρατηρήσεις σχετικά με τις απαιτούμενες προσαρμογές και τα απαραίτητα δικαιολογητικά. Το ΣτΕ έκρινε ότι δεν είχε τεκμηριωθεί εγκαίρως η συμμόρφωση με τις συγκεκριμένες απαιτήσεις.
Παράλληλα, το δικαστήριο εξέτασε το πλαίσιο πιστοποίησης των προγραμμάτων σπουδών και έκρινε ότι τα κριτήρια που είχαν χρησιμοποιηθεί δεν ήταν επαρκώς συγκεκριμένα, σύμφωνα με τις απαιτήσεις του νόμου.
Το ΣτΕ έθεσε, επομένως, στο επίκεντρο την ανάγκη για σαφείς διαδικασίες, επαρκή τεκμηρίωση και συγκεκριμένα κριτήρια τόσο για τις εγκαταστάσεις όσο και για την ακαδημαϊκή ποιότητα.
Δεν καταργείται ο θεσμός των μη κρατικών πανεπιστημίων
Οι αποφάσεις του ΣτΕ δεν σημαίνουν ότι απαγορεύεται συνολικά η λειτουργία παραρτημάτων ξένων πανεπιστημίων στην Ελλάδα.
Το δικαστήριο έχει ήδη κρίνει ότι το Σύνταγμα δεν αποκλείει τη λειτουργία παραρτημάτων αλλοδαπών πανεπιστημίων, υπό την προϋπόθεση ότι τηρείται το προβλεπόμενο θεσμικό πλαίσιο και διασφαλίζονται η ποιότητα των σπουδών και η ακαδημαϊκή ελευθερία.
Η ακύρωση αφορά, συνεπώς, συγκεκριμένες διοικητικές πράξεις και τον τρόπο με τον οποίο εφαρμόστηκε το ισχύον πλαίσιο, και όχι συνολικά τον θεσμό των ΝΠΠΕ.
Στο επίκεντρο η ΕΘΑΑΕ
Μετά τις δικαστικές αποφάσεις, ιδιαίτερο βάρος πέφτει στην Εθνική Αρχή Ανώτατης Εκπαίδευσης.
Η ΕΘΑΑΕ έχει ανακοινώσει ότι έχει ξεκινήσει τις διαδικασίες συμμόρφωσης με τις αποφάσεις του ΣτΕ και προχωρά στην περαιτέρω εξειδίκευση των κριτηρίων για την πιστοποίηση των προγραμμάτων σπουδών.
Παράλληλα, αναγνωρίζει την αναστάτωση που έχει προκληθεί στους φοιτητές και στις οικογένειές τους, καθώς η νέα ακαδημαϊκή χρονιά βρίσκεται προ των πυλών.
Η Αρχή επισημαίνει ότι οι διαδικασίες πιστοποίησης βασίζονται στα ευρωπαϊκά πρότυπα διασφάλισης ποιότητας στην ανώτατη εκπαίδευση, ενώ τονίζει ότι θα γίνουν οι απαραίτητες προσαρμογές ώστε τα κριτήρια να ανταποκρίνονται πλήρως στις απαιτήσεις της ελληνικής νομοθεσίας.
Τι γίνεται με τους φοιτητές
Ένα από τα σημαντικότερα ζητήματα που προκύπτουν αφορά τους φοιτητές των τριών παραρτημάτων των οποίων οι άδειες και οι πιστοποιήσεις βρέθηκαν στο επίκεντρο των αποφάσεων.
Το υπουργείο Παιδείας έχει διαβεβαιώσει ότι κανένα ακαδημαϊκό έτος δεν πρόκειται να χαθεί και ότι θα ληφθούν τα απαραίτητα μέτρα για τη διασφάλιση των δικαιωμάτων των φοιτητών και τη συνέχιση των σπουδών τους.
Ωστόσο, παραμένουν ανοιχτά πρακτικά ζητήματα σχετικά με τη λειτουργία των ιδρυμάτων, τις εξετάσεις, τις πιστωτικές μονάδες, τις οικονομικές υποχρεώσεις των φοιτητών και την πορεία των σπουδών τους μέχρι να ολοκληρωθούν οι απαιτούμενες διοικητικές και νομικές διαδικασίες.
Οι επτά νέες άδειες
Την ίδια στιγμή, για το ακαδημαϊκό έτος 2026-2027 έχουν αδειοδοτηθεί επτά νέα παραρτήματα ξένων πανεπιστημίων.
Πρόκειται για:
- Georgetown University
- Iowa State University of Science and Technology
- Roger Williams University
- European University Cyprus
- Université Sorbonne Paris Nord
- University of Essex
- University of Derby
Τα νέα παραρτήματα βρίσκονται πλέον αντιμέτωπα με τον νέο δικαστικό έλεγχο, μετά τις αιτήσεις ακύρωσης που κατατέθηκαν στο ΣτΕ.
Το επόμενο κρίσιμο βήμα
Η νέα προσφυγή αποκτά ιδιαίτερη σημασία, καθώς έρχεται αμέσως μετά τις αποφάσεις του ΣτΕ για τα πρώτα μη κρατικά πανεπιστήμια.
Το βασικό ερώτημα είναι εάν οι διαδικασίες αδειοδότησης των επτά νέων ιδρυμάτων έχουν λάβει υπόψη τις απαιτήσεις που ανέδειξε το δικαστήριο, ιδίως σε σχέση με τις εγκαταστάσεις, τα κριτήρια πιστοποίησης και την τεκμηρίωση των αποφάσεων.
Η απάντηση, πάντως, θα δοθεί από το ίδιο το Συμβούλιο της Επικρατείας και δεν μπορεί από τώρα να προεξοφληθεί η έκβαση των νέων προσφυγών.
Έτσι, η υπόθεση των μη κρατικών πανεπιστημίων εισέρχεται σε μια νέα κρίσιμη φάση, με την κυβέρνηση και την ΕΘΑΑΕ να καλούνται να προσαρμόσουν τις διαδικασίες στα δεδομένα που δημιουργεί η νομολογία του ΣτΕ, ενώ παράλληλα θα πρέπει να διασφαλιστεί η ομαλή συνέχιση των σπουδών των ήδη εγγεγραμμένων φοιτητών.
Πηγή: protothema.gr
