Η υποχώρηση των διεθνών τιμών του πετρελαίου, σε συνδυασμό με τις ενδείξεις σταθεροποίησης στην αγορά καυσίμων, ενισχύει τις προσδοκίες ότι το επόμενο διάστημα οι μειώσεις θα γίνουν πιο αισθητές και στις τιμές λιανικής. Ωστόσο, παράγοντες της αγοράς επισημαίνουν ότι η επίδραση αυτή δεν είναι άμεση, καθώς απαιτείται περίπου ένας μήνας για να περάσουν οι νέες τιμές του αργού σε όλα τα στάδια της εφοδιαστικής αλυσίδας — από την προμήθεια και τη μεταφορά έως τη διύλιση, τη διανομή και την ανανέωση των αποθεμάτων.
Κομβικό ζήτημα για τη μελλοντική πορεία της αγοράς αποτελεί η εξέλιξη της κρίσης στα Στενά του Ορμούζ. Σύμφωνα με εκτιμήσεις ειδικών, το παγκόσμιο ενεργειακό τοπίο έχει αλλάξει σημαντικά τα τελευταία χρόνια, κυρίως λόγω της εντυπωσιακής αύξησης της παραγωγής στις Ηνωμένες Πολιτείες, που πλέον προσεγγίζει τα 20 εκατ. βαρέλια ημερησίως. Η εξέλιξη αυτή έχει μειώσει δραστικά την εξάρτηση των ΗΠΑ από τις ροές του Περσικού Κόλπου, μεταφέροντας το βάρος των επιπτώσεων κυρίως προς την Ασία και ειδικότερα προς την Κίνα και την Ινδία.
Παράλληλα, μέρος των ποσοτήτων που διέρχονται από τα Στενά του Ορμούζ μπορεί να διοχετευθεί μέσω εναλλακτικών διαδρομών, όπως αγωγοί και εξαγωγικές υποδομές εκτός της κρίσιμης περιοχής. Έτσι, το πραγματικό ενδεχόμενο έλλειμμα στην παγκόσμια αγορά εκτιμάται σε χαμηλότερα επίπεδα, περίπου 6 έως 9 εκατ. βαρέλια ημερησίως, αντί του συνολικού όγκου που συνδέεται με την περιοχή.
Για τον λόγο αυτό, η αγορά δεν προεξοφλεί ακραία σενάρια εκτίναξης των τιμών. Ακόμη και σε περίπτωση νέας έντασης, το πετρέλαιο αναμένεται να κινηθεί έως τα 90-95 δολάρια το βαρέλι, ενώ η σταθερή υπέρβαση των 100 δολαρίων θεωρείται απίθανη χωρίς πλήρη και παρατεταμένη διακοπή των ροών.
Διαφορετική είναι η εικόνα στην αγορά φυσικού αερίου. Το LNG παρουσιάζει μικρότερη ευελιξία, καθώς απαιτεί εξειδικευμένες υποδομές και υψηλό κόστος μεταφοράς. Το Κατάρ, που καλύπτει περίπου το 18%-19% της παγκόσμιας παραγωγής LNG, εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από τη διέλευση μέσω των Στενών του Ορμούζ, γεγονός που καθιστά την αγορά πιο ευάλωτη σε γεωπολιτικές εντάσεις. Αυτό αποτυπώθηκε και στην έντονη άνοδο των τιμών του φυσικού αερίου, με τον δείκτη TTF να εκτοξεύεται από τα 30 ευρώ/MWh προς τα 50-60 ευρώ/MWh.
Σημαντικό ρόλο διαδραματίζει και το ιρανικό πετρέλαιο. Αν και η χώρα παράγει περίπου 2,7-2,8 εκατ. βαρέλια ημερησίως, η πιθανή αύξηση των εξαγωγών της προϋποθέτει άρση κυρώσεων, επενδύσεις και σταθερό πολιτικό περιβάλλον, γεγονός που καθυστερεί την άμεση επιστροφή επιπλέον ποσοτήτων στην αγορά.
Στην Ελλάδα, η κρίση αποτυπώθηκε έντονα στις τιμές λιανικής, με την αμόλυβδη να ξεπερνά τα 2,15 ευρώ/λίτρο και το πετρέλαιο κίνησης να προσεγγίζει το 1,90 ευρώ/λίτρο. Αν και η τάση πλέον είναι καθοδική, η αποκλιμάκωση θα εξαρτηθεί από τη διατήρηση χαμηλότερων διεθνών τιμών και τη σταδιακή ανανέωση των αποθεμάτων.
Την ίδια στιγμή, παρατηρείται ταχύτερη πτώση στις τιμές των τελικών προϊόντων σε σχέση με το αργό, γεγονός που συμπιέζει τα περιθώρια διύλισης. Δεν αποκλείεται μάλιστα να υπάρξουν και ζημιογόνες περίοδοι για τα διυλιστήρια, εφόσον συνεχιστεί αυτή η τάση.
Συνολικά, οι προοπτικές δείχνουν σταδιακή αποκλιμάκωση των τιμών, υπό την προϋπόθεση διατήρησης της γεωπολιτικής σταθερότητας. Ωστόσο, η επίδραση αυτή θα φανεί με χρονική καθυστέρηση, καθώς η λειτουργία της αγοράς καυσίμων εξαρτάται από έναν πολύπλοκο και πολυσταδιακό μηχανισμό εφοδιασμού.
Πηγή: capital.gr
