Πιθανό θεωρείται το ενδεχόμενο αντίδρασης του Ενιαίου Εποπτικού Μηχανισμού (SSM) απέναντι στον τρόπο με τον οποίο νομικές πλευρές τραπεζικών ομίλων επιχειρούν να ερμηνεύσουν την πρόσφατη απόφαση του Αρείου Πάγου.
Οι σχετικές τοποθετήσεις φαίνεται να συνδέουν την επιχειρηματολογία με τη δομή των λεγόμενων “step up” δανείων, ένα μοντέλο το οποίο στο παρελθόν είχε προκαλέσει έντονες ενστάσεις από την ευρωπαϊκή τραπεζική εποπτεία. Μάλιστα, είχε ζητηθεί από τα πιστωτικά ιδρύματα να σχηματίζουν προβλέψεις για τα δάνεια εκείνα που δεν μετατρέπονται σε κλασικά τοκοχρεωλυτικά σχήματα.
Σε κάθε περίπτωση, στην παρούσα φάση δεν μπορούν να εξαχθούν ασφαλή συμπεράσματα, καθώς τυχόν αλλαγές στην ερμηνεία δεν θα έχουν άμεση εφαρμογή, ενώ ενδέχεται να ανοίξουν συζητήσεις γύρω από το ζήτημα της αναδρομικής ισχύος.
Τραπεζικοί κύκλοι εξηγούν ότι κάθε δόση αντιμετωπίζεται ως ξεχωριστή απαίτηση, η οποία επιβαρύνεται με τόκους για το διάστημα από την έναρξη της ρύθμισης μέχρι την ημερομηνία λήξης της. Καθοριστικός παράγοντας είναι το χρονικό διάστημα εκτοκισμού.
Με βάση την επικρατούσα ερμηνεία στον τραπεζικό χώρο, η Ολομέλεια του Αρείου Πάγου δεν φαίνεται να αποδέχεται την εκδοχή ότι οι δόσεις επιβαρύνονται με τόκο μόνο για έναν μήνα. Αντίθετα, θεωρείται ότι κάθε δόση λειτουργεί ως ανεξάρτητο κεφάλαιο με σταδιακή χρονική επιβάρυνση τόκων έως τη λήξη της.
Υπολογισμοί τόκων ανά σενάριο
Στο συγκεκριμένο πλαίσιο, ο τρόπος υπολογισμού διαφοροποιεί σημαντικά το τελικό κόστος. Για παράδειγμα, σε δάνειο 100.000 ευρώ διάρκειας 20 ετών με επιτόκιο 3%, η πρώτη δόση διαμορφώνεται περίπου στα 418 ευρώ, με σχεδόν όλο το ποσό να αφορά κεφάλαιο και μόλις 1 ευρώ τόκους. Η τελευταία δόση ανεβαίνει στα 667 ευρώ, όπου το μεγαλύτερο μέρος αφορά τόκους, με συνολική επιβάρυνση περίπου 30.125 ευρώ.
Στην περίπτωση που εφαρμοστεί το μοντέλο τοκοχρεωλυτικής αποπληρωμής, η πρώτη δόση υπολογίζεται γύρω στα 555 ευρώ (με μεγαλύτερο μέρος να αφορά τόκους και κεφάλαιο), ενώ στην τελευταία δόση σχεδόν όλο το ποσό αφορά κεφάλαιο. Σε αυτό το σενάριο, οι συνολικοί τόκοι ανέρχονται περίπου στα 30.103 ευρώ.
Υπάρχει όμως και η τρίτη εκδοχή που προβάλλεται από δανειολήπτες, σύμφωνα με την οποία οι τόκοι επιβάλλονται ομοιόμορφα σε κάθε δόση. Σε αυτή την περίπτωση, όλες οι μηνιαίες καταβολές διαμορφώνονται περίπου στα 429 ευρώ και οι συνολικοί τόκοι περιορίζονται κοντά στα 3.000 ευρώ.
Νομικές εξελίξεις και επόμενα βήματα
Η διαφορετική ερμηνεία της δικαστικής απόφασης εκτιμάται ότι μπορεί να οδηγήσει σε νέο κύμα δικαστικών προσφυγών από δανειολήπτες, με τα αρμόδια δικαστήρια να καλούνται τελικά να διαμορφώσουν ενιαία γραμμή μέσα από τη νομολογία.
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον αναμένεται από την εκδίκαση υπόθεσης στα Ιωάννινα, η οποία θεωρείται πιθανό να αποτελέσει την πρώτη ουσιαστική εφαρμογή της πρόσφατης απόφασης του Αρείου Πάγου.
Παρέμβαση κυβέρνησης
Από κυβερνητικής πλευράς, ο Υπουργός Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών τόνισε ότι το ζήτημα βρίσκεται ακόμη υπό επεξεργασία, επισημαίνοντας πως η απόφαση δεν επιφέρει αυτόματες συνέπειες στο σύνολο των περιπτώσεων.
Παράλληλα υπογράμμισε την ανάγκη εξισορρόπησης ανάμεσα στην προστασία των δανειοληπτών και στη σταθερότητα του χρηματοπιστωτικού συστήματος, αφήνοντας ανοιχτό το ενδεχόμενο στοχευμένων παρεμβάσεων, εφόσον κριθεί αναγκαίο.
Ζήτημα αναδρομικότητας
Το θέμα της αναδρομικής εφαρμογής παραμένει ιδιαίτερα περίπλοκο και αναμένεται να αποσαφηνιστεί μόνο όταν σταθεροποιηθεί πλήρως η ερμηνεία της απόφασης.
Ανάλογα με το πώς θα οριστεί η χρονική αφετηρία εφαρμογής, οι συνέπειες μπορεί να αφορούν είτε το αρχικό στάδιο των ρυθμίσεων είτε περιόδους κατά τις οποίες τα δάνεια είχαν ήδη μεταβιβαστεί σε επενδυτικά κεφάλαια.
Σε οικονομικό επίπεδο, οι δύο βασικές τραπεζικές προσεγγίσεις οδηγούν σε σχεδόν ίδιο συνολικό τόκο (περίπου 30.125 ευρώ έναντι 30.103 ευρώ), αλλά με διαφορετική χρονική κατανομή της επιβάρυνσης.
Αντίθετα, η προσέγγιση που υποστηρίζεται από την πλευρά των δανειοληπτών μειώνει δραστικά το συνολικό κόστος, καθώς οι τόκοι περιορίζονται περίπου στα 3.000 ευρώ, δηλαδή σε επίπεδα σχεδόν 90% χαμηλότερα, γεγονός που εξηγεί και την ένταση της νομικής αντιπαράθεσης.
Πηγή: newmoney.gr
