Μετά από διαπραγματεύσεις που διήρκεσαν περίπου ένα τέταρτο του αιώνα και έντονες διαφωνίες στο εσωτερικό της Ευρωπαϊκής Ένωσης, η εμπορική συμφωνία μεταξύ ΕΕ και των χωρών της Mercosur τίθεται από την 1η Μαΐου σε προσωρινή ισχύ. Η συμφωνία καλύπτει ένα ευρύ φάσμα προϊόντων και υπηρεσιών, από τη βιομηχανία μέχρι τα τρόφιμα, ωστόσο το μεγαλύτερο ενδιαφέρον –και οι αντιδράσεις– επικεντρώνονται στον αγροτικό τομέα.
Οι Ευρωπαίοι παραγωγοί, μεταξύ αυτών και οι Έλληνες, είχαν εκφράσει έντονες αντιρρήσεις το προηγούμενο διάστημα, υποστηρίζοντας ότι τα προϊόντα από τη Λατινική Αμερική παράγονται με χαμηλότερο κόστος και διαφορετικά πρότυπα, γεγονός που δημιουργεί συνθήκες άνισου ανταγωνισμού. Ζητήματα όπως η χρήση φυτοφαρμάκων, οι κανόνες παραγωγής και η επάρκεια των ελέγχων βρίσκονται στο επίκεντρο της κριτικής.
Την ίδια ώρα, ο ευρωπαϊκός πρωτογενής τομέας αντιμετωπίζει ήδη σημαντικές πιέσεις από την κλιματική κρίση, τις ασθένειες στην κτηνοτροφία, τις χαμηλές τιμές και τον διεθνή ανταγωνισμό, γεγονός που εντείνει τις ανησυχίες για τις επιπτώσεις της συμφωνίας.
Παρότι η συμφωνία έχει εγκριθεί από τις κυβερνήσεις των κρατών-μελών της ΕΕ και τις χώρες της Mercosur, εκκρεμεί η τελική έγκριση από το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο. Η διαδικασία έχει καθυστερήσει, καθώς έχουν κατατεθεί ενστάσεις και έχει ζητηθεί νομικός έλεγχος από το Δικαστήριο της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Αν διαπιστωθούν ασυμβατότητες με το ευρωπαϊκό δίκαιο, ενδέχεται να απαιτηθούν τροποποιήσεις πριν την πλήρη εφαρμογή της συμφωνίας.
Παρά τις εκκρεμότητες, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή προχώρησε στην προσωρινή ενεργοποίηση μέρους της συμφωνίας. Από σήμερα τίθενται σε ισχύ οι πρώτες μειώσεις δασμών, ενώ ανοίγει η δυνατότητα για ευρωπαϊκές επιχειρήσεις να συμμετέχουν σε δημόσιους διαγωνισμούς στις χώρες της Mercosur με ισότιμους όρους. Παράλληλα, διευκολύνεται η δραστηριοποίηση των παρόχων υπηρεσιών, μέσω απλούστερων διαδικασιών και λιγότερων περιορισμών.
Η εφαρμογή περιλαμβάνει και μέτρα για τη μείωση τεχνικών εμποδίων στο εμπόριο, όπως η εναρμόνιση κανόνων πιστοποίησης και επισήμανσης προϊόντων, γεγονός που αναμένεται να διευκολύνει την πρόσβαση των ευρωπαϊκών επιχειρήσεων στις αγορές της Λατινικής Αμερικής.
Σε ό,τι αφορά τα αγροτικά προϊόντα, η Επιτροπή εκτιμά ότι ανοίγονται νέες προοπτικές για τις ευρωπαϊκές εξαγωγές, προβλέποντας σημαντική αύξηση τα επόμενα χρόνια. Παράλληλα, προβλέπεται η προστασία εκατοντάδων ευρωπαϊκών προϊόντων με γεωγραφική ένδειξη, ώστε να αποτρέπονται απομιμήσεις στις χώρες της Mercosur.
Ωστόσο, οι εισαγωγές στην ΕΕ θα παραμείνουν ελεγχόμενες μέσω ποσοστώσεων. Για παράδειγμα, στο βοδινό κρέας προβλέπεται συγκεκριμένο όριο εισαγωγών με μειωμένους δασμούς, που θα εφαρμοστεί σταδιακά, ενώ αντίστοιχα όρια ισχύουν για τα πουλερικά, το μέλι και το ρύζι. Στον τομέα της ζάχαρης και της αιθανόλης διατηρούνται επίσης περιορισμοί.
Σε βάθος χρόνου, η συμφωνία αναμένεται να μειώσει σημαντικά τους δασμούς σε ευρωπαϊκά προϊόντα όπως το ελαιόλαδο, το κρασί, τα τυριά και τα αλκοολούχα ποτά, αν και σε αρκετές περιπτώσεις η πλήρης κατάργηση θα γίνει σταδιακά μέσα σε πολλά χρόνια.
Παρά τα αναμενόμενα οφέλη, δεν λείπουν οι ενστάσεις για επιμέρους ρυθμίσεις. Ενδεικτικά, στον τομέα της επιτραπέζιας ελιάς επισημαίνεται ανισορροπία, καθώς οι εξαγωγές της ΕΕ προς τις χώρες της Mercosur εξακολουθούν να επιβαρύνονται με δασμούς, ενώ οι εισαγωγές προς την ευρωπαϊκή αγορά προβλέπεται να απελευθερωθούν σταδιακά.
Η συμφωνία ΕΕ–Mercosur ανοίγει έτσι ένα νέο κεφάλαιο στις εμπορικές σχέσεις των δύο πλευρών, με σημαντικές ευκαιρίες αλλά και προκλήσεις που αναμένεται να απασχολήσουν έντονα το επόμενο διάστημα.
Πηγή: newmoney.gr
