Με ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρακολούθησαν οι ακροατές τη συνέντευξη του ειδικού παιδαγωγού και συγγραφέα Φώτη Παπαναστασίου, ο οποίος φιλοξενήθηκε στην εκπομπή «Μαμά θέλω τάμπλετ» με την Ροδούλα Καφτάκη. Ο Φώτης Παπαναστασίου είναι Ειδικός Παιδαγωγός, με μεταπτυχιακό στη Σχολική Ψυχολογία. Έχει δουλέψει με τα παιδιά σε διαγνωστικό και θεραπευτικό πλαίσιο σε ένα ευρύ φάσμα δυσκολιών, όπως μαθησιακές δυσκολίες, ΔΕΠΥ, αυτισμός, κτλ. Είναι ο συγγραφέας των βιβλίων “Μαθησιακές Ευκολίες”, “ΔΕΠΥράζει” και “Dyslexia Box”.
Ο κ. Παπαναστασίου μίλησε αναλυτικά για τη ΔΕΠΥ και τη δυσλεξία, δίνοντας σαφείς εξηγήσεις αλλά και πρακτικές συμβουλές προς γονείς και εκπαιδευτικούς.
Ο κ. Παπαναστασίου εξήγησε αρχικά ότι «η δυσλεξία είναι μια ειδική μαθησιακή δυσκολία, εγγενής στο παιδί», τονίζοντας ότι «το παιδί γεννιέται με αυτή και δεν μπορεί να προκληθεί ούτε από γονείς ούτε από εκπαιδευτικούς». Όπως είπε, η δυσλεξία αφορά κυρίως «το κομμάτι της ανάγνωσης και της κατανόησης κειμένου», καταρρίπτοντας τον μύθο ότι σχετίζεται απαραίτητα με την ορθογραφία ή τα μαθηματικά.
Στη συνέχεια, ο κ. Παπαναστασίου αναφέρθηκε στη ΔΕΠΥ, επισημαίνοντας ότι «δεν πρόκειται για μαθησιακή δυσκολία αλλά για νευροαναπτυξιακή διαταραχή». Τόνισε μάλιστα ότι «είναι από τις πιο συχνές διαταραχές της παιδικής ηλικίας», αναφέροντας πως εμφανίζεται περίπου στο 7% των παιδιών. Όπως είπε, τα βασικά συμπτώματα είναι «η απροσεξία, η υπερκινητικότητα και η παρορμητικότητα».
Αναλύοντας την καθημερινότητα των παιδιών με ΔΕΠΥ, ο κ. Παπαναστασίου είπε ότι «ένα παιδί με απροσεξία αποσπάται εύκολα, ξεχνά πράγματα και δυσκολεύεται να συγκεντρωθεί», ενώ για την υπερκινητικότητα τόνισε πως «το παιδί δυσκολεύεται να παραμείνει στη θέση του και μοιάζει διαρκώς σε εγρήγορση».
Ιδιαίτερη αναφορά έκανε στη συνύπαρξη των δύο καταστάσεων, λέγοντας ότι «ένα παιδί μπορεί να έχει ταυτόχρονα ΔΕΠΥ και μαθησιακές δυσκολίες», γεγονός που κάνει πιο απαιτητική την υποστήριξή του.
Σχετικά με το ερώτημα αν τα σημερινά παιδιά εμφανίζουν περισσότερα συμπτώματα, ο κ. Παπαναστασίου σημείωσε ότι «όλα τα παιδιά μπορεί κατά περιόδους να παρουσιάσουν παρόμοιες συμπεριφορές», διευκρινίζοντας όμως ότι στη ΔΕΠΥ «τα συμπτώματα είναι έντονα και επηρεάζουν σημαντικά τη λειτουργικότητα του παιδιού». Παράλληλα, υπογράμμισε ότι καταστάσεις όπως το άγχος ή ένα δύσκολο οικογενειακό περιβάλλον μπορεί να δημιουργούν παρόμοια εικόνα χωρίς να πρόκειται για διάγνωση ΔΕΠΥ.
Ιδιαίτερη έμφαση δόθηκε στη σχέση των παιδιών με τις οθόνες. Ο κ. Παπαναστασίου ξεκαθάρισε ότι «οι οθόνες δεν προκαλούν ΔΕΠΥ», όμως «μπορούν να επιδεινώσουν σημαντικά τα συμπτώματα». Όπως είπε, «ένα παιδί με ΔΕΠΥ μπορεί να υπερεστιάσει σε μια οθόνη και να δυσκολευτεί πολύ να απομακρυνθεί», κάτι που συχνά συνοδεύεται από ένταση και ξεσπάσματα.
Παράλληλα, τόνισε ότι ακόμη και σε παιδιά χωρίς διάγνωση, «η υπερβολική χρήση οθονών μπορεί να οδηγήσει σε συμπεριφορές που μοιάζουν με ΔΕΠΥ», εξηγώντας ότι η συνεχής εναλλαγή εικόνων και η έντονη διέγερση επηρεάζουν τον παιδικό εγκέφαλο.
Αναφερόμενος στη δυσλεξία, ο κ. Παπαναστασίου σημείωσε ότι «οι οθόνες επηρεάζουν και αυτά τα παιδιά, κυρίως στη συγκέντρωση και στην επεξεργασία του γραπτού λόγου», ενώ υπογράμμισε και τη σημασία του ύπνου, λέγοντας ότι «η χρήση οθόνης πριν τον ύπνο επηρεάζει την ποιότητα του και κατ’ επέκταση τη μάθηση».
Σε ό,τι αφορά τη σωστή χρήση της τεχνολογίας, ο κ. Παπαναστασίου τόνισε ότι «οι οθόνες μπορούν να είναι σύμμαχος όταν χρησιμοποιούνται με μέτρο και πρόγραμμα». Αντίθετα, όπως είπε, «η ανεξέλεγκτη χρήση στερεί από τα παιδιά πολύτιμες εμπειρίες από τον φυσικό κόσμο, όπως το παιχνίδι και η κοινωνικοποίηση».
Παράλληλα, επεσήμανε ότι υπάρχουν και θετικές πλευρές, αναφέροντας πως «υπάρχουν εφαρμογές και εργαλεία που μπορούν να βοηθήσουν παιδιά με δυσλεξία», όπως προσαρμοσμένα κείμενα, ακουστικά βιβλία και εκπαιδευτικά παιχνίδια.
Κλείνοντας, ο κ. Παπαναστασίου έδωσε μια βασική συμβουλή προς γονείς και εκπαιδευτικούς: «Το δομημένο πρόγραμμα και η ρουτίνα είναι το πιο σημαντικό στοιχείο». Όπως τόνισε, «τα παιδιά με ΔΕΠΥ και δυσλεξία χρειάζονται οργάνωση και προβλεψιμότητα για να λειτουργήσουν καλύτερα», προσθέτοντας ότι «τα όρια και οι κανόνες δεν είναι τιμωρία αλλά πηγή ασφάλειας για τα παιδιά».
Η συζήτηση ανέδειξε τη σημασία της σωστής ενημέρωσης και της ισορροπημένης χρήσης της τεχνολογίας, με στόχο την ουσιαστική στήριξη των παιδιών τόσο στο σχολείο όσο και στο σπίτι.
Κλείνοντας η κα. Καφτάκη πρόσθεσε ότι “Τα όρια σημαίνουν αγάπη! Είναι πολύ σημαντικό να μην βάζουμε τον αυτόματο πιλότο, αλλά να έχουμε ένα σταθερό πρόγραμμα, κανόνες και όρια στα παιδιά και πολλές, πολλές δραστηριότητες στο φυσικό κόσμο. ”
Ακούστε την εκπομπή πατώντας εδώ.
