Οι χώρες της Μέσης Ανατολής που εξάγουν πετρέλαιο βρίσκονται, σύμφωνα με ανάλυση του Reuters, αντιμέτωπες με την ανάγκη να εξετάσουν εναλλακτικά σχέδια μεταφοράς της παραγωγής τους, λόγω των κινδύνων που σχετίζονται με το Στενό του Ορμούζ.
Ένα πιθανό σενάριο αφορά τον περιορισμό ή ακόμη και τον ουσιαστικό έλεγχο της ναυσιπλοΐας από το Ιράν, γεγονός που θα μπορούσε να επιτρέψει στην Τεχεράνη να επιβάλει οικονομικές χρεώσεις για τη διέλευση δεξαμενόπλοιων. Σε μια τέτοια περίπτωση, μεγάλες πετρελαιοπαραγωγές χώρες όπως η Σαουδική Αραβία, το Κατάρ και τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα θα επιβαρύνονταν με πρόσθετα κόστη για την εξαγωγή του πετρελαίου τους.
Αν τα πιθανά τέλη διέλευσης αυξάνονταν σημαντικά, αυτό θα μπορούσε να λειτουργήσει ως ισχυρό κίνητρο ώστε οι χώρες αυτές να επενδύσουν σε νέες υποδομές, όπως αγωγούς που θα παρακάμπτουν το Ορμούζ. Μέχρι σήμερα, πάντως, δεν υπάρχει ιστορικό προηγούμενο επιβολής τέτοιων χρεώσεων σε φυσικά θαλάσσια περάσματα, σε αντίθεση με τεχνητές διώρυγες όπου τα τέλη συνδέονται με το κόστος συντήρησης.
Αν και το Ιράν δεν έχει ανακοινώσει επίσημα συγκεκριμένο σύστημα χρεώσεων, έχει αφήσει να εννοηθεί ότι η διέλευση μπορεί να εξαρτάται από συνεννόηση με τις αρχές του. Αυτό διατηρεί ένα σημαντικό περιθώριο αβεβαιότητας για το μέλλον της ροής πετρελαίου από τον Περσικό Κόλπο.
Οικονομικά σενάρια που έχουν εξεταστεί δείχνουν ότι, σε περίπτωση συστηματικής επιβολής τελών, τα πιθανά έσοδα θα μπορούσαν να κυμανθούν από μερικά δισεκατομμύρια έως και δεκάδες δισεκατομμύρια δολάρια ετησίως, ανάλογα με τον τρόπο υπολογισμού και τον όγκο των διελεύσεων. Ωστόσο, ακόμη και μια τέτοια λύση θα δημιουργούσε μακροπρόθεσμη οικονομική επιβάρυνση για τις χώρες εξαγωγής.
Πέρα από το άμεσο κόστος, υπάρχει και η διάσταση της στρατηγικής ασφάλειας. Η εξάρτηση από ένα τόσο κρίσιμο θαλάσσιο πέρασμα θεωρείται ευάλωτη, γεγονός που ενισχύει τις συζητήσεις για κατασκευή εναλλακτικών διαδρομών μεταφοράς ενέργειας.
Μία από τις προτάσεις που έχουν τεθεί στο τραπέζι προβλέπει την ανάπτυξη δύο μεγάλων αγωγών μήκους περίπου 1.800 χιλιομέτρων, οι οποίοι θα ξεκινούν από το νότιο Ιράκ, θα περνούν μέσα από το Κουβέιτ και θα καταλήγουν σε λιμένες του Ομάν, επιτρέποντας την παράκαμψη του Ορμούζ και τη διοχέτευση πετρελαίου προς ασιατικές αγορές.
Το κόστος ενός τέτοιου έργου εκτιμάται ότι θα ήταν εξαιρετικά υψηλό και η ολοκλήρωσή του θα απαιτούσε αρκετά χρόνια. Ωστόσο, σε βάθος χρόνου, θα μπορούσε να αποδειχθεί συγκρίσιμο ή και πιο συμφέρον σε σχέση με τη συνεχή πληρωμή τελών διέλευσης, ενώ θα προσέφερε μεγαλύτερη ανεξαρτησία στις εξαγωγές.
Παρά τα πλεονεκτήματα, τέτοιες υποδομές δεν είναι απαλλαγμένες από ρίσκα, καθώς νέες διαδρομές ενέργειας θα μπορούσαν να εκτεθούν σε γεωπολιτικές εντάσεις σε άλλες περιοχές.
Συνολικά, το ζήτημα παραμένει ανοιχτό και εξαρτάται από τις εξελίξεις στην περιοχή. Η αβεβαιότητα γύρω από το Ορμούζ συνεχίζει να ωθεί τις χώρες του Κόλπου να σταθμίζουν ανάμεσα στο κόστος της εξάρτησης και το υψηλό κόστος της ενεργειακής αυτονομίας.
Πηγή: capital.gr
