Έντονο προβληματισμό στους ευρωπαϊκούς θεσμούς έχουν προκαλέσει τα τελευταία στοιχεία της Eurostat σχετικά με τον τρόπο αξιοποίησης των πόρων του Ταμείου Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας από τα κράτη-μέλη της ΕΕ. Οι δείκτες, που αφορούν την περίοδο έως το τέλος του 2025, αναδεικνύουν τη μεγάλη πρόκληση που αντιμετωπίζουν οι χώρες της Ένωσης – μεταξύ αυτών και η Ελλάδα – ως προς την έγκαιρη και αποτελεσματική απορρόφηση των επιχορηγήσεων και τη μετατροπή τους σε παραγωγικές δαπάνες.
Πέρα όμως από τον ρυθμό υλοποίησης, η ανάλυση φέρνει στο φως ένα ακόμη ανησυχητικό εύρημα: περίπου το 30% των δαπανών σε ευρωπαϊκό επίπεδο φαίνεται να έχει διοχετευθεί σε «τρέχουσες δαπάνες» αντί για επενδύσεις. Αυτό σημαίνει ότι σημαντικό μέρος των πόρων δεν κατευθύνθηκε σε έργα μακροπρόθεσμου αναπτυξιακού χαρακτήρα, όπως η πράσινη μετάβαση ή ο ψηφιακός μετασχηματισμός, αλλά σε λειτουργικά έξοδα.
Σύμφωνα με τη Eurostat, οι τρέχουσες δαπάνες περιλαμβάνουν έξοδα όπως μισθοδοσία, ενδιάμεση κατανάλωση, λειτουργικά κόστη, καθώς και επιδοτήσεις, επιδόματα ή κουπόνια. Το γεγονός αυτό έχει προκαλέσει ανησυχίες, καθώς ενδέχεται να αποδυναμώνει τον αναπτυξιακό χαρακτήρα του Ταμείου.
Η ανησυχία ενισχύεται από επιμέρους περιπτώσεις κρατών-μελών, όπως η Ισπανία, όπου έκθεση του Ελεγκτικού Συνεδρίου ανέδειξε ότι περίπου 2,4 δισ. ευρώ από πόρους του ΤΑΑ χρησιμοποιήθηκαν για την κάλυψη συνταξιοδοτικών δαπανών το 2024, γεγονός που εγείρει ερωτήματα για τη στοχευμένη αξιοποίηση των κονδυλίων.
Σε ευρωπαϊκό επίπεδο, από τα 228 δισ. ευρώ επιχορηγήσεων που δαπανήθηκαν την περίοδο 2020-2025, το 27,2% καταγράφηκε ως τρέχουσες δαπάνες, το 26,8% ως ακαθάριστος σχηματισμός παγίου κεφαλαίου (δηλαδή άμεσες επενδύσεις), ενώ το μεγαλύτερο ποσοστό, 45,1%, διοχετεύτηκε σε κεφαλαιακές μεταβιβάσεις προς άλλους φορείς που υλοποιούν επενδύσεις. Ένα επιπλέον 1% αφορά λοιπές δαπάνες που δεν ταξινομούνται στις βασικές κατηγορίες.
Οι διαφοροποιήσεις μεταξύ των κρατών-μελών είναι σημαντικές. Ενδεικτικά, στη Γερμανία το ποσοστό των τρεχουσών δαπανών ανέρχεται στο 35%, ενώ στη Γαλλία στο 25,3%. Αντίθετα, η Ελλάδα εμφανίζει χαμηλότερη συμμετοχή τέτοιων δαπανών, στο 20,8%, με το 53,8% των πόρων να κατευθύνεται σε άμεσες επενδύσεις και το 25,5% σε κεφαλαιακές μεταβιβάσεις.
Πηγή: insider.gr
