Τον κώδωνα του κινδύνου για τη ραγδαία αύξηση του διαδικτυακού εκφοβισμού έκρουσε η εκπαιδευτικός Πληροφορικής και ειδικός στην ψηφιακή ασφάλεια Ροδούλα Καφτάκη, μέσα από την εκπομπή «Μαμά θέλω τάμπλετ», τονίζοντας ότι το φαινόμενο έχει πλέον ξεφύγει από τα όρια του σχολείου και επεκτείνεται ανεξέλεγκτα στον ψηφιακό κόσμο.
Η κα. Καφτάκη ανέφερε πως «ένα στα δύο παιδιά έχει βιώσει κάποια μορφή διαδικτυακού εκφοβισμού», ενώ επισήμανε ότι εκατομμύρια παιδιά και έφηβοι παγκοσμίως δέχονται καθημερινά επιθέσεις μέσω διαδικτύου.
«Ο διαδικτυακός εκφοβισμός ακολουθεί το παιδί παντού»
Όπως εξήγησε, η βασική διαφορά του cyberbullying από τον σχολικό εκφοβισμό είναι ότι «το παιδί δεν μπορεί να ξεφύγει».
«Ο διαδικτυακός εκφοβισμός ακολουθεί το παιδί 24 ώρες το 24ωρο, μέσω κινητού, υπολογιστή ή social media», σημείωσε χαρακτηριστικά.
Η ίδια τόνισε ότι ακόμη και μία μόνο ανάρτηση ή ένα προσβλητικό σχόλιο μπορεί να προκαλέσει τεράστια ψυχολογική πίεση, καθώς το περιεχόμενο αναπαράγεται συνεχώς και γίνεται ορατό από χιλιάδες χρήστες.
Οι μορφές που μπορεί να πάρει το cyberbullying
Απαντώντας στο ερώτημα πώς εκδηλώνεται ο διαδικτυακός εκφοβισμός, η κα. Καφτάκη ανέφερε ότι μπορεί να περιλαμβάνει:
- απειλητικά ή προσβλητικά μηνύματα,
- εξευτελιστικά σχόλια στα social media,
- παραποίηση φωτογραφιών και βίντεο,
- δημιουργία ψεύτικων προφίλ,
- αποκλεισμό παιδιών από ομαδικές συνομιλίες,
- διαρροή προσωπικών δεδομένων,
- δημόσια κοροϊδία μέσω αναρτήσεων ή σχολίων,
- ακόμη και χρήση τεχνητής νοημοσύνης για κατασκευή ψεύτικου οπτικοακουστικού υλικού.
Ιδιαίτερη αναφορά έκανε και στα διαδικτυακά παιχνίδια, όπου – όπως είπε – παρατηρούνται συχνά περιστατικά λεκτικής βίας και παρενόχλησης μεταξύ ανηλίκων.
«Τα παιδιά συχνά δεν αντιλαμβάνονται τις συνέπειες»
Η κα. Καφτάκη υπογράμμισε ότι πολλά παιδιά προχωρούν σε πράξεις εκφοβισμού χωρίς να συνειδητοποιούν τη σοβαρότητα των πράξεών τους.
«Πίσω από την οθόνη αισθάνονται ότι υπάρχει ανωνυμία και δεν αντιλαμβάνονται ότι πληγώνουν πραγματικά κάποιον», ανέφερε, προσθέτοντας πως ακόμη και ένα “like” σε προσβλητική ανάρτηση ενισχύει τη διάδοση του εκφοβιστικού περιεχομένου.
Παράλληλα, ξεκαθάρισε ότι ο διαδικτυακός εκφοβισμός αποτελεί ποινικό αδίκημα και μπορεί να οδηγήσει ακόμη και γονείς ενώπιον της Δικαιοσύνης για πράξεις των παιδιών τους.
Οι σοβαρές συνέπειες στα παιδιά
Η ειδικός στην ψηφιακή διαπαιδαγώγηση στάθηκε ιδιαίτερα στις ψυχολογικές συνέπειες που προκαλεί το φαινόμενο, σημειώνοντας ότι παιδιά που εκφοβίζονται συχνά εμφανίζουν:
- άγχος και απομόνωση,
- πτώση σχολικής επίδοσης,
- χαμηλή αυτοεκτίμηση,
- κατάθλιψη,
- ακόμη και αυτοκτονικές τάσεις.
Όπως είπε, «τα παιδιά που εκφοβίζονται συνήθως δεν μιλούν, γιατί νιώθουν ντροπή ή ενοχές».
Η σημασία της επικοινωνίας με τα παιδιά
Η κα. Καφτάκη κάλεσε γονείς και εκπαιδευτικούς να δημιουργήσουν «γέφυρες επικοινωνίας» με τα παιδιά, ώστε να αισθάνονται ασφαλή να μιλήσουν όταν βιώνουν τέτοιες καταστάσεις.
«Το πρώτο βήμα είναι να ενθαρρύνουμε το παιδί να μιλήσει. Όσο μιλάμε για το φαινόμενο, τόσο μειώνεται», τόνισε.
Παράλληλα, υπογράμμισε την ανάγκη για ενίσχυση της ψηφιακής παιδείας και της ενσυναίσθησης, ώστε τα παιδιά να κατανοήσουν ότι «πίσω από κάθε οθόνη υπάρχει ένας άνθρωπος με συναισθήματα».
Μερικές συμβουλές για την αντιμετώπιση:
- Να υπάρχει ανοιχτή επικοινωνία γονιών – παιδιών.
- Τα παιδιά να ενθαρρύνονται να μιλούν άμεσα.
- Να γίνεται καταγγελία περιστατικών εκφοβισμού.
- Να αποφεύγονται likes και σχόλια σε προσβλητικές αναρτήσεις.
- Να διδάσκεται η σωστή ψηφιακή συμπεριφορά και η ενσυναίσθηση.
- Οι γονείς να παρακολουθούν τη διαδικτυακή δραστηριότητα των παιδιών.
- Να ενημερώνεται το σχολείο όταν προκύπτουν περιστατικά cyberbullying.
- Να γίνεται σωστή εκπαίδευση γύρω από τη χρήση των social media και των ψηφιακών μέσων.
Μπορείτε να ακούσετε ολόκληρη την συνέντευξη πατώντας εδώ.
Ακούστε όλα τα προηγούμενα επεισόδια της εκπομπής “Μαμά θέλω Tablet” με την Ροδούλα Καφτάκη στον Θέμα Κρήτης 103.1 πατώντας εδώ.
Η Ροδούλα Καφτάκη είναι εκπαιδευτικός Πληροφορικής, συγγραφέας του βιβλίου «Μαμά,θέλω Tablet» και δημιουργός του Safe Kids Project.
