Εφημερεύοντα
Κίνηση
Καιρός
Οι τελευταίες πλημμύρες δεν άφησαν πίσω τους μόνο λάσπη, κατεστραμμένα σπίτια και πνιγμένα αυτοκίνητα. Άφησαν και κάτι πιο οικείο: την ελληνική αυταπάτη ότι κάποιος άλλος θα πληρώσει.
Γιατί στην Ελλάδα, μετά από κάθε φυσική καταστροφή, η λογική πνίγεται πρώτη — και μετά αρχίζουν οι δηλώσεις των «υπευθύνων», οι ανακοινώσεις στα δελτία, τα σχόλια στα social, οι ανεκπλήρωτες υποσχέσεις των πολιτικών. Όλα συμβαίνουν μετά, εκτός από αυτό που πραγματικά χρειάζεται: κανόνες καθαροί και γνωστοί εκ των προτέρων.
Ας το πούμε λοιπόν όσο πιο καθαρά γίνεται — γιατί το νερό θολώνει, αλλά η πληροφόρηση οφείλει να μένει διάφανη.
Το κράτος δεν αποζημιώνει πλέον οχήματα από πλημμύρες. Τελεία.
Από 1η Ιουνίου 2025, με τον Ν. 5116/2024, η Ελλάδα μπήκε σε νέα εποχή:
Τα οχήματα που καταστρέφονται από πλημμύρες, πυρκαγιές ή άλλες φυσικές καταστροφές δεν αποζημιώνονται πλέον από το Δημόσιο.
Όχι, δεν είναι «άδικο».
Όχι, δεν είναι «προσωρινό».
Είναι η νέα πραγματικότητα.
Αν το αυτοκίνητο βρέθηκε μέχρι το τιμόνι στο νερό, αποζημίωση θα έρθει μόνο από την ασφαλιστική — αν υπάρχει σχετική κάλυψη. Αν δεν υπάρχει; Τότε μένει ως μνημείο της αμέλειας. Και μια μικρή, αλλά σοφή κίνηση: για λίγα ευρώ παραπάνω, μπορείς να προσθέσεις κάλυψη σεισμού στο συμβόλαιο του οχήματός σου. Είναι φθηνή, αλλά μπορεί να σου γλιτώσει χιλιάδες αν έρθει το απρόοπτο. Μικρό έξοδο, μεγάλη προστασία.
Πολλοί πίστευαν ότι «η πλημμύρα τα καλύπτει όλα». Όχι ακριβώς.
Η Κάλυψη Πλημμύρας αποζημιώνει ζημιές που οφείλονται αποκλειστικά στην άμεση επενέργεια πλημμύρας. Αν την έχεις στο συμβόλαιο, είσαι ασφαλής. Αν όχι, είσαι απλώς θεατής — του δικού σου δράματος, σε 4K ανάλυση, χωρίς rewind.
Η Ολική Καταστροφή ενεργοποιείται όταν το όχημα θεωρηθεί ολοσχερώς κατεστραμμένο — όταν, για παράδειγμα, πήγε για μπάνιο στη θάλασσα και δεν γύρισε ποτέ (ούτε καν για Instagram story). Η αποζημίωση αφορά την τρέχουσα εμπορική αξία: όχι ό,τι νομίζεις ότι αξίζει, ούτε όσο το αγόρασες.
Η Οδική Βοήθεια καλύπτει ρυμούλκηση, μεταφορά, απεγκλωβισμό. Όχι… θαλάσσια διάσωση.
Για τα σπίτια και τις επιχειρήσεις, τα πράγματα είναι πιο ξεκάθαρα — και πιο θλιβερά.
Αν έχεις ιδιωτική ασφάλιση με κάλυψη πλημμύρας, αποζημιώνεσαι για ό,τι έχεις πραγματικά ασφαλίσει, τόσο για ζημιές στο κτίριο όσο και στο περιεχόμενο. Η διαδικασία είναι σχετικά γρήγορη, με άμεση πληρωμή μετά την πραγματογνωμοσύνη.
Αν δεν έχεις ασφάλιση; Μένει η κρατική αρωγή — δηλαδή:
- 600€ έως 6.000€ για οικοσκευή (δηλαδή: για μισό ψυγείο ή δυο καναπέδες)
- έως 10.000€ για επιχειρήσεις και αυτά μόνο μετά από αυτοψία και έγκριση.
Με απλά λόγια: η κρατική αποζημίωση είναι ελεημοσύνη, όχι σωτήρια.
Και η μεγάλη παρεξήγηση: «Θα μας αποζημιώσει ο Δήμος / η Περιφέρεια / το κράτος».
Όχι. Όχι. Και για να μην υπάρχει παρεξήγηση: ΟΧΙ.
Ο δήμος δεν είναι φιλάνθρωπος οργανισμός, η περιφέρεια δεν είναι τράπεζα, το κράτος δεν είναι ο μπαμπάς σου που θα σου πάρει καινούριο αυτοκίνητο επειδή το παλιό το έπνιξε η βροχή. Το κράτος αποζημιώνει μόνο κατοικίες και επιχειρήσεις — όχι οχήματα. Και το κάνει μέσω επιδόματος, όχι πλήρους αποζημίωσης.
Η μόνη πλήρης προστασία παρέχεται από την ιδιωτική ασφάλιση.
Εδώ όμως κρύβεται η βαθύτερη ελληνική αυταπάτη: ότι η ασφάλιση είναι έξοδο, όχι άμυνα. Ότι «θα τη βγάλουμε». Ότι «δεν έχει ξαναγίνει εδώ». Ότι η κλιματική αλλαγή είναι θέμα του BBC, όχι της γειτονιάς μας. Και όταν έρθει το απρόοπτο, όταν το νερό φτάνει στο καπό, αρχίζει το γνωστό ελληνικό μοιρολόι: «Γιατί εμένα; Γιατί εδώ; Γιατί τώρα;». Γιατί δεν ασφαλίστηκες, αγαπητέ.
Και τότε ψάχνουν όλοι για «ευθύνες», λες και η πρόληψη είναι άσχετη με την προσωπική ευθύνη.
Αυτή είναι η μεγαλύτερη παγίδα μας: η βολική πεποίθηση ότι πάντα κάποιος άλλος θα μας σώσει.
Μόνο που, στην πράξη, οι κρατικές αποζημιώσεις καθυστερούν σημαντικά — και όταν έρθουν, φτάνουν για παρηγοριά, όχι για ανοικοδόμηση.
Και τώρα που η λάσπη κατακάθισε και οι ζημιές μετρήθηκαν, ήρθε η στιγμή να ειπωθεί κάτι που πολλοί αποφεύγουν:
Όσοι ασφάλισαν το όχημα ή την περιουσία τους για πλημμύρα και δασικές πυρκαγιές, αποζημιώνονται κανονικά. Οι υπόλοιποι, όχι.
Κάποιοι «πιο έξυπνοι» θεώρησαν ότι αφού δεν υπήρχε ποινή, δεν υπήρχε και λόγος να ασφαλιστούν. Τώρα ανακαλύπτουν ότι η πραγματική ποινή δεν είναι το πρόστιμο — είναι η ίδια η ζημιά.
Το ειρωνικό; Το ετήσιο ασφάλιστρο που θα τους έσωζε σήμερα είναι αμελητέο — λιγότερο κι από ένα πιτόγυρο.
Αλλά στην Ελλάδα έχουμε μια παράδοση: να θυμόμαστε την ασφάλιση αφού τη χρειαστούμε.
Και δεν είναι μόνο τα νοικοκυριά. Οι επιχειρήσεις λαμβάνουν επίσης επίδομα — αλλά μόνο όσες έχουν τζίρο κάτω από 500.000€. Οι μεγαλύτερες; Αυτές που «θα το κάνουμε», «θα το δούμε», «θα το προβλέψουμε στον επόμενο ισολογισμό»; Τώρα κινδυνεύουν διπλά: και να πληρώσουν τις ζημιές από την τσέπη τους και να βρεθούν αντιμέτωπες με πρόστιμο 10.000€ επειδή δεν εκπλήρωσαν την υποχρέωση ασφάλισης.
Με απλά λόγια: όσοι έκαναν το σωστό, προστατεύονται. Όσοι το αμέλησαν, πληρώνουν. Κι όσοι το απέφυγαν συνειδητά, πληρώνουν… δύο φορές.
Στις πλημμύρες, το νερό μπαίνει παντού: στα σπίτια, στα αυτοκίνητα, στους κόπους μας.
Αυτό που δεν καταφέρνει ποτέ να περάσει το κατώφλι της καθημερινότητας, είναι η λογική.
Γιατί κάθε φορά που συμβαίνει μια καταστροφή, ξαναρχίζουμε από το μηδέν:
«Ποιος φταίει; Ποιος πληρώνει; Ποιος θα μας σώσει;»
Η απάντηση είναι απλή — και δυστυχώς όχι τόσο ποιητική όσο θα θέλαμε:
Η πρόληψη σώζει. Η ασφάλιση προστατεύει. Το κράτος μοιράζει επιδοτήσεις, όχι πραγματικές αποζημιώσεις.
Κανείς δεν μπορεί να αποκαταστήσει ό,τι δεν φρόντισες να προστατεύσεις.
Κι αν κάτι πρέπει να μείνει από τις πλημμύρες — όχι της Αττικής, αλλά ολόκληρης της χώρας — είναι αυτό:
Η πρόληψη δεν είναι δαπάνη.
Είναι το μόνο όπλο που έχουμε — κι εμείς το αφήνουμε να σκουριάζει μέχρι την επόμενη βροχή.
Ιωάννης Β. Νικηφόρος
Σύμβουλος Διαχείρισης Ασφαλίσιμων Κινδύνων
Ασφαλιστικός Πράκτορας / Συντονιστής Ασφαλιστικών Πρακτόρων