Εφημερεύοντα
Κίνηση
Καιρός
Λοιπόν έχουμε και λέμε: ο νέος ΚΟΚ ψηφίστηκε στις 13 Ιουνίου του ‘25 και μπήκε επίσημα στη ζωή μας στις 13 Σεπτεμβρίου, αλλά μεταξύ μας; Τότε ήταν απλώς τίτλοι στις ειδήσεις. Χρειάστηκε να έρθουν οι γιορτές για να καταλάβουμε τι σημαίνει “στο πετσί μας”.
Γιατί κακά τα ψέματα: το φθινόπωρο κανείς δεν ασχολείται με τα όρια. Στο τραπέζι της Πρωτοχρονιάς όμως, εκεί που το αλκοόλ έρρεε λίγο παραπάνω και τα μπλόκα φύτρωναν σαν μανιτάρια σε κάθε στενό, ο νόμος έγινε από χαρτί… θηλιά.
Οπότε με την είσοδο του ‘26 κι ο νέος ΚΟΚ ήρθε φορώντας τα γιορτινά του — δηλαδή κάτι ανάμεσα σε στολή αστυνομικού και κουστούμι φοροεισπράκτορα. Οι νέες ρυθμίσεις για το αλκοόλ τεστ έχουν μετατρέψει το δεύτερο ποτήρι κρασί σε εθνικό κίνδυνο. Ένα ποτήρι επιτρέπεται, το δεύτερο σε στέλνει στο ειδώλιο. Το μήνυμα είναι σαφές: το πρόβλημα της Ελλάδας δεν είναι οι δρόμοι-παγίδες ή οι οδηγοί-πύραυλοι, αλλά ο άνθρωπος που ήπιε λίγο παραπάνω στο τραπέζι της Πρωτοχρονιάς.
Και για να μην παρεξηγηθούμε: κανείς δεν είπε να πιάνεις το τιμόνι πιωμένος. Αλλά άλλο ο τύπος που κατεβάζει μισό μπουκάλι τσίπουρο και νομίζει ότι πάει ίσια ενώ χορεύει ζεϊμπέκικο στο τιμόνι, κι άλλο εκείνος που ήπιε δεύτερο ποτήρι κρασί με το φαγητό του. Ο νέος ΚΟΚ δεν κάνει διακρίσεις. Γιατί να τις κάνει; Είναι πιο εύκολο να γράψεις τον νοικοκύρη που γύριζε σπίτι του ήρεμα, παρά τον τύπο που έχει κάνει τη μέθη επάγγελμα και τις γειτονιές πίστες ραλί.
Οι ποινές πλέον είναι τόσο τσουχτερές που τις ζηλεύει ακόμη και η εφορία: 350€ και 30 μέρες χωρίς δίπλωμα για 0,50-0,80 g/l, 700€ και 90 μέρες χωρίς δίπλωμα για λίγο παραπάνω, και μετά… 1.200€, χωρίς δίπλωμα για μισό χρόνο αν ξεπεράσεις το 1,10. Αν επαναλαμβάνεσαι, το ποσό πάει στα 4.000€. Στο τέλος θα σε κοιτάζει ο εφοριακός με κατανόηση. Και το πιο ωραίο; Δεν υπάρχει κάποια αναφορά σε μελέτη που να δείχνει πως τα νέα όρια και ποινές σώζουν ζωές. Στην πραγματικότητα, απλώς σώζουν τα ταμεία.
Γιατί, πιστεύω, τα σοβαρά δυστυχήματα δεν γίνονται από τον άνθρωπο με 0,55 g/l. Γίνονται από εκείνον που έχει 1,5 και πάνω — αυτόν που δεν βλέπει καν ότι υπάρχει τιμόνι μπροστά του. Όμως ο νόμος προτιμά να “πιάνει” πολλούς που δεν είναι κίνδυνος για κανέναν, αντί να κυνηγά λίγους που σκοτώνουν. Είναι πιο εύκολο, πιο σίγουρο, πιο εισπρακτικό. Κι έτσι, αντί να ασχοληθούμε με παιδεία, υποδομές, δρόμους και αστυνόμευση, απλώς αυξάνουμε τα πρόστιμα. Γιατί όταν δεν μπορείς να λύσεις ένα πρόβλημα, μπορείς πάντα να το φορολογήσεις.
Το ίδιο ακριβώς πνεύμα διέπει και τις υπόλοιπες “μεταρρυθμίσεις”. Αν παρκάρεις παράνομα, σου παίρνουν το δίπλωμα για 20 μέρες. Αν περάσεις STOP, για 30. Δηλαδή η διαφορά ανάμεσα στο «Το άφησα σε σημείο που μάλλον δεν επιτρεπόταν» και στο “παραλίγο να σκοτώσω άνθρωπο” είναι 10 μέρες. Μαγικό; Στην Ελλάδα της έλλειψης θέσεων στάθμευσης, το κράτος σου λέει «κάν’ το να εξαφανιστεί σαν να είσαι ο Harry Potter.» Πού; Στο SimCity; Στην Αθήνα, στη Θεσσαλονίκη, στο Ηράκλειο, οι νόμιμες θέσεις στάθμευσης είναι είδος υπό εξαφάνιση. Αλλά ο νόμος επιμένει να αντιμετωπίζει τον απελπισμένο οδηγό σαν κακοποιό. Γιατί; Επειδή είναι πιο εύκολος στόχος. Και φέρνει έσοδα.
Και κάπως έτσι φτάνουμε στο κερασάκι της χρονιάς: το Ηράκλειο αποφάσισε να γίνει πόλη-παιδικό πάρκο με όριο 30 χλμ/ώρα. Το Δημοτικό Συμβούλιο, με περηφάνια, αποφάσισε ότι η πόλη πρέπει να κινηθεί με ταχύτητα κάρου. Προφανώς πιστεύουν πως έτσι θα σωθούν ζωές. Και ίσως θα σώζονταν, αν δεν έπρεπε να παλεύουμε με λακκούβες που θυμίζουν κρατήρες της Σελήνης, φωτισμό που θυμίζει εγκαταλελειμμένο νεκροταφείο και σαμαράκια που κάνουν το αυτοκίνητο να ζητά συγγνώμη. Είναι σαν να απαγορεύεις τις πατάτες τσιπς γιατί κάποιος πάτησε σε μια και έκανε τροχαίο. Αλλά ποιος νοιάζεται; Το θέμα είναι να φανούμε “προοδευτικοί”.
Κανείς όμως από αυτούς που ψήφισαν το μέτρο δεν το τηρεί. Ούτε κατά λάθος. Γιατί δεν γίνεται. Δεν είναι θέμα “νοοτροπίας”, είναι θέμα φυσικής. Και όταν ένας νόμος δεν εφαρμόζεται, δεν χρειάζεται να τον καταργήσεις — καταργείται μόνος του. Όπως κι εκείνοι που τον ψήφισαν. Στο μυαλό τους, όλα αυτά είναι “μέτρα ασφάλειας”. Στην πράξη, είναι απλώς παλιό εισπρακτικό κόλπο, με μοντέρνο interface.
Η ουσία είναι μία: ο νέος ΚΟΚ δεν βάζει όρια στην επικινδυνότητα, βάζει όρια στη λογική. Δεν ασχολείται με τις πραγματικές αιτίες των τροχαίων — την εκπαίδευση, την υποδομή, την αστυνόμευση. Ασχολείται με τη βιτρίνα. Να δείξουμε ότι “κάτι κάναμε”. Και ναι, κάναμε: φορτώσαμε τον μέσο οδηγό με πρόστιμα, αφαιρέσαμε διπλώματα, μειώσαμε το κύρος του νόμου και αυξήσαμε το αίσθημα αδικίας.
Αν πραγματικά θέλουμε λιγότερα δυστυχήματα, ας αρχίσουμε απ’ τα βασικά. Από δρόμους που δεν καταστρέφουν αναρτήσεις. Από φωτισμό που δεν θυμίζει ταινία τρόμου. Από έλεγχο εκεί που βολεύει, όχι εκεί που υπάρχει ευκολία. Από παιδεία που μαθαίνει σεβασμό, όχι φόβο. Και πάνω απ’ όλα, από λογική — αυτήν που οι νομοθέτες φαίνεται να έχουν αφήσει στο ράφι δίπλα στο αλκοόμετρο.
Γιατί, στο τέλος της μέρας, η οδική ασφάλεια δεν έρχεται με πρόστιμα. Έρχεται με μυαλό. Και δυστυχώς, αυτό δεν μετριέται σε γραμμάρια ανά λίτρο.
Και μια λεπτομέρεια που μάλλον ξέχασαν να σου πουν: θέλεις να ξέρεις αν η ασφάλειά σου σε καλύπτει όταν έχεις πιει λίγο παραπάνω από το όριο; Το δεύτερο ποτήρι κρασί δεν σε κάνει μόνο “εγκληματία” στα μάτια του νόμου. Σε αφήνει απροστάτευτο. Γιατί αν γίνει η στραβή και το αλκοόμετρο δείξει πάνω από το όριο, η ασφαλιστική έχει το νόμιμο δικαίωμα να σου γυρίσει την πλάτη. Θα πληρώσει τις ζημιές των άλλων, αλλά μετά θα έρθει να ζητήσει πίσω από εσένα μέχρι και το τελευταίο ευρώ. Εκεί είναι που το “δεύτερο ποτήρι” κοστίζει τελικά όλα όσα έχεις και δεν έχεις.
Σκέψου το. Όχι γιατί στο επιβάλλει ο ΚΟΚ, αλλά γιατί η δική σου τσέπη και το μέλλον σου δεν αντέχουν άλλους David Copperfield που θα εξαφανίσουν τα υπάρχοντά σου και ίσως σε στείλουν να κάνεις παρέα με βαρυποινίτες σε κάποιο μπουντρούμι, σαν κοινός εγκληματίας.
Ιωάννης Β. Νικηφόρος
Σύμβουλος Διαχείρισης Ασφαλίσιμων Κινδύνων
Ασφαλιστικός Πράκτορας / Συντονιστής Ασφαλιστικών Πρακτόρων