Το νέο πακέτο της Ευρωπαϊκής Ένωσης δεν είναι, για ακόμη μία φορά, μόνο οικονομική ανάσα για το Κίεβο. Είναι πολιτική παραδοχή ότι ο πόλεμος μπαίνει σε μακρά φάση, ότι η διπλωματία έχει «παγώσει» και ότι η Ευρώπη καλείται πλέον να χρηματοδοτήσει όχι μόνο την επιβίωση της Ουκρανίας, αλλά και τη στρατιωτική της αντοχή.
Για μήνες, η Ευρώπη επέμενε να κρατά ανοιχτό το «κεφάλαιο» της ειρήνης. Στήριξη στο Κίεβο, ναι. Κυρώσεις στη Μόσχα, επίσης. Αλλά πάντοτε με την προσδοκία -έστω και ρητορική- ότι κάπου στο βάθος θα μπορούσε να επανεμφανιστεί ένα παράθυρο διαπραγμάτευσης. Το νέο δάνειο των 106 δισ. δολαρίων προς την Ουκρανία έρχεται να διαλύσει ακριβώς αυτή την ψευδαίσθηση.
Αυτό φαίνεται ήδη από τη δομή του ίδιου του πακέτου. Σε αντίθεση με προηγούμενες ευρωπαϊκές δεσμεύσεις, η νέα χρηματοδότηση είναι σαφώς στραμμένη προς την άμυνα. Περίπου 70 δισ. δολάρια προορίζονται για στρατιωτικές ανάγκες, για συστήματα αεράμυνας, για παραγωγή drones, για την ενίσχυση μιας πολεμικής προσπάθειας που δεν αντιμετωπίζεται πλέον ως μεταβατική φάση, αλλά ως νέα κανονικότητα.
Η Ευρώπη καλύπτει το κενό των ΗΠΑ
Η ΕΕ δεν χρηματοδοτεί απλώς την Ουκρανία, επειδή θέλει να τη στηρίξει. Τη χρηματοδοτεί, επειδή αντιλαμβάνεται ότι το αμερικανικό κενό δεν είναι ούτε προσωρινό ούτε διαχειρίσιμο. Το δεδομένο ότι η αμερικανική βοήθεια κατέρρευσε σχεδόν ολοκληρωτικά, με πτώση 99% το προηγούμενο έτος, αλλάζει όλη την εξίσωση. Για χρόνια, η Ευρώπη μπορούσε να εμφανίζεται ως ο σταθερός αλλά όχι αποφασιστικός εταίρος, γνωρίζοντας ότι το στρατηγικό βάρος παρέμενε τελικά στην Ουάσινγκτον. Σήμερα, αυτό δεν ισχύει.
Δεν είναι τυχαίο ότι, μαζί με το δάνειο των 106 δισ., υπάρχει ήδη η προσδοκία για επιπλέον 117 δισ. από τον μακροπρόθεσμο προϋπολογισμό της Ένωσης όταν τα πρώτα αυτά κεφάλαια εξαντληθούν. Το μήνυμα είναι σαφές. Οι Βρυξέλλες δεν σχεδιάζουν για μήνες. Σχεδιάζουν έως το 2029.
Η ειρήνη παγώνει, ο πόλεμος θεσμοθετείται…
Η δεύτερη μεγάλη αλήθεια πίσω από το πακέτο είναι ότι οι ειρηνευτικές συνομιλίες, τουλάχιστον στη σημερινή μορφή τους, δεν παράγουν απολύτως τίποτα. Η Ρωσία δεν έχει αποδεχθεί κατάπαυση του πυρός. Η αμερικανική διαμεσολάβηση έχει χάσει βάθος και πολιτικό βάρος. Και η εμπλοκή των Ηνωμένων Πολιτειών σε νέο πόλεμο στη Μέση Ανατολή μετατοπίζει εκ των πραγμάτων την προσοχή, το διπλωματικό κεφάλαιο και τη στρατηγική ενέργεια της Ουάσιγκτον αλλού.
Ακόμη πιο αποκαλυπτική είναι η στάση της ίδιας της Μόσχας. Όταν ο Σεργκέι Λαβρόφ δηλώνει ότι η επανέναρξη των συνομιλιών δεν αποτελεί κορυφαία προτεραιότητα για τη Ρωσία, ουσιαστικά αφαιρεί και το τελευταίο προπέτασμα αισιοδοξίας. Το Βερολίνο το λέει πλέον ανοιχτά. Η Ρωσία, κατά την ευρωπαϊκή ανάγνωση, δεν αντιμετώπισε ποτέ στα σοβαρά αυτές τις συνομιλίες.
Άρα η συζήτηση αλλάζει επίπεδο. Δεν αφορά πλέον το πώς θα τελειώσει ο πόλεμος. Αφορά το πώς θα χρηματοδοτηθεί η διάρκειά του. Και αυτό είναι μια εξαιρετικά σκληρή παραδοχή για μια Ευρώπη που επί χρόνια οικοδομούσε την εξωτερική της ταυτότητα πάνω στην ιδέα της διαμεσολάβησης, της πολυμέρειας και της οικονομικής ισχύος ως εργαλείου αποτροπής. Τώρα, η οικονομική ισχύς παραμένει εργαλείο. Αλλά χρησιμοποιείται για να συντηρήσει έναν πόλεμο φθοράς.
Το Κίεβο επίσης αλλάζει στρατηγική
Το ίδιο το ουκρανικό πολιτικό σύστημα έχει προσαρμοστεί σε αυτή τη νέα πραγματικότητα. Ο Βολοντίμιρ Ζελένσκι δεν έκανε απλώς έναν τεχνικό ανασχηματισμό. Με την τοποθέτηση του Μιχαΐλο Φεντόροφ στο υπουργείο Άμυνας, έκανε μια στρατηγική επιλογή με ξεκάθαρο μήνυμα: η Ουκρανία δεν περιμένει διπλωματική λύση στο άμεσο μέλλον και επενδύει σε μια πολεμική αρχιτεκτονική που θα βασίζεται όλο και περισσότερο στην τεχνολογία, στα drones, στην αεράμυνα και στη στοχευμένη φθορά της ρωσικής πολεμικής μηχανής.
ΠΗΓΗ: PROTOTHEMA.GR
