Η πρώτη ημέρα της διήμερης συνόδου κορυφής της ΕΕ στις Βρυξέλλες ολοκληρώθηκε την Πέμπτη, ύστερα από 14 ώρες συνομιλιών, χωρίς συμφωνία για τα συμπεράσματα σχετικά με την ενέργεια. Οι ηγέτες συζήτησαν επίσης τις διαφωνίες για τον επόμενο μακροπρόθεσμο προϋπολογισμό, ενώ την Παρασκευή επρόκειτο να εξετάσουν τη μετανάστευση, την ασφάλεια και τη βοήθεια προς την Ουκρανία.

Για το Πολυετές Δημοσιονομικό Πλαίσιο, οι ηγέτες εξέτασαν τα βασικά σημεία ενός συμβιβασμού με βάση την επικαιροποιημένη πρόταση της ιρλανδικής προεδρίας. Κάλεσαν τον πρόεδρο του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου, Αντόνιο Κόστα, να προωθήσει τις διαπραγματεύσεις, με στόχο συμφωνία έως το τέλος του 2026, ολοκλήρωση της νομοθετικής διαδικασίας το 2027 και χρηματοδότηση των δικαιούχων από τον Ιανουάριο του 2028.

Ο Κόστα ανακοίνωσε πρόσθετη συνάντηση στις 26 Νοεμβρίου και ότι θα παρουσιάσει νέα δημοσιονομικά στοιχεία πριν από αυτήν, επιδιώκοντας να περιορίσει τις διαφωνίες και να προετοιμάσει τελική συμφωνία τον Δεκέμβριο. Προειδοποίησε πως καθυστέρηση πέρα από το τέλος του έτους μπορεί να μεταθέσει πληρωμές προς αγρότες και ερευνητές μετά την 1η Ιανουαρίου 2028. Αν δεν υπάρξει συμφωνία τον Δεκέμβριο, οι εκλογές του 2027 ενδέχεται να καθυστερήσουν τις συνομιλίες έως τον Μάιο ή τον Οκτώβριο. Ο Κόστα επιδιώκει να ολοκληρωθούν πριν από τις εκλογές στη Γαλλία, την Ιταλία και την Πολωνία.

Ο Γάλλος πρόεδρος Εμανουέλ Μακρόν δήλωσε ότι δεν θα έχει πολιτική εντολή να υπογράψει συμφωνία κοντά στις γαλλικές προεδρικές εκλογές του Απριλίου 2027, αλλάζοντας την έως τώρα επιφυλακτική στάση της Γαλλίας ως προς την προθεσμία. Η Μαρίν Λεπέν επανέλαβε ότι, αν εκλεγεί, θα επιδιώξει να μειώσει κατά το ήμισυ τη γαλλική εισφορά στον προϋπολογισμό της ΕΕ και χαρακτήρισε «δημοκρατικό σκάνδαλο» την επίσπευση συμφωνίας πριν από τις εκλογές.

Οι έξι «φειδωλές» χώρες —Γερμανία, Κάτω Χώρες, Αυστρία, Σουηδία, Δανία και Φινλανδία— κρίνουν ανεπαρκείς τις περικοπές των 159 δισ. ευρώ που προβλέπει η ιρλανδική πρόταση. Στην ομάδα προστέθηκε ο Βέλγος πρωθυπουργός Μπαρτ Ντε Βέβερ. Ο Γερμανός καγκελάριος Φρίντριχ Μερτς αναγνώρισε πρόοδο, αλλά ζήτησε περικοπές, αναφέροντας ως πιθανό πεδίο τις ενισχύσεις στις φτωχότερες περιφέρειες. Αντίθετα, ο Ισπανός πρωθυπουργός Πέδρο Σάντσεθ είπε ότι ο προϋπολογισμός είναι πολύ μικρός.

Οι ηγέτες συζήτησαν ακόμη τη διεύρυνση και τις εσωτερικές μεταρρυθμίσεις. Ο Κόστα ανέφερε ότι μέσα στην εβδομάδα έγιναν διακυβερνητικές διασκέψεις με το Μαυροβούνιο, την Ουκρανία, τη Μολδαβία και την Αλβανία, τονίζοντας ότι οι μεταρρυθμίσεις κινητοποιούν την ενταξιακή διαδικασία.

Στην ενέργεια, το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο ζήτησε βραχυπρόθεσμες παρεμβάσεις για το κόστος, με συνεκτίμηση των διαφορετικών συνθηκών των κρατών-μελών και διατήρηση της ενεργειακής μετάβασης και της ανταγωνιστικότητας. Κάλεσε την Επιτροπή να εξετάσει και, αν χρειάζεται, να προτείνει πρόσθετα μέτρα για τις αυξήσεις και τις αποκλίσεις στις τιμές ηλεκτρικής ενέργειας. Χαιρέτισε την πρόταση αναβολής ορισμένων υποχρεώσεων του κανονισμού για το μεθάνιο, καθώς και την πρόθεση της Επιτροπής να παρατείνει το προσωρινό πλαίσιο κρατικών ενισχύσεων για τους περισσότερο πληττόμενους βιομηχανικούς κλάδους, να διαμορφώσει βραχυπρόθεσμο πλαίσιο για τη δυναμικότητα και αποδοτικότητα των διυλιστηρίων και να προωθήσει εθελοντική συγκέντρωση της ενεργειακής ζήτησης.

Ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης έκρινε ότι τα συμπεράσματα δεν ανταποκρίνονται στον επείγοντα χαρακτήρα των αυξήσεων. Ζήτησε μεγαλύτερη ευελιξία στο δημοσιονομικό πλαίσιο για στοχευμένη, προσαρμοσμένη και προσωρινή στήριξη ευάλωτων νοικοκυριών και επιχειρήσεων. Πρότεινε τα μέτρα να χρηματοδοτηθούν από το μέρος της αύξησης των δημόσιων εσόδων που συνδέεται με τον υψηλότερο πληθωρισμό, με διασφάλιση της δημοσιονομικής βιωσιμότητας. Ζήτησε επίσης επείγουσα επανεξέταση βασικών στοιχείων του Συστήματος Εμπορίας Δικαιωμάτων Εκπομπών: να παραμείνει πυλώνας απανθρακοποίησης, αλλά να προσαρμοστεί στις νέες συνθήκες.

Την Πέμπτη, τρίωρη διαφωνία για τη φορολόγηση των εκπομπών ρύπων από τα αυτοκίνητα επηρέασε τα σχέδια του Κόστα για τις προκλήσεις της Ένωσης και τις προτεραιότητες δαπανών. Την Παρασκευή, ο Ουκρανός πρόεδρος Βολοντίμιρ Ζελένσκι αναμενόταν να ζητήσει περισσότερη βοήθεια, εν μέσω κρίσης εμπιστοσύνης μεταξύ των συμμάχων, την οποία το δημοσίευμα συνέδεσε με πρόσφατες κινήσεις του Ντόναλντ Τραμπ υπέρ της Ρωσίας. Στη συνέχεια προβλεπόταν συζήτηση για την προστασία από ρωσικές υβριδικές επιθέσεις, την ασφάλεια στη θάλασσα, τη Μέση Ανατολή και τη μετανάστευση, με πιθανή αντιπαράθεση για αυστηρότερους ελέγχους.

Το περιεχομενο δημιουργηθηκε με την βοηθεια ΑΙ – powered by PIKIS AGENTS THE AI EXPERTS – www.pikistech.gr