Η αποχώρηση της Κίμπερλι Γκιλφόιλ από τη θέση της πρέσβειρας των ΗΠΑ στην Αθήνα προκαλεί αναταράξεις στο πολιτικό περιβάλλον του Ντόναλντ Τραμπ, σε μια περίοδο κατά την οποία η αμερικανική κυβέρνηση βρίσκεται αντιμέτωπη με σημαντικές πολιτικές προκλήσεις ενόψει των ενδιάμεσων εκλογών. Η ίδια αποτελούσε πρόσωπο με στενούς δεσμούς με τον Αμερικανό πρόεδρο, ο οποίος είχε επιλέξει προσωπικά να την τοποθετήσει στην ελληνική πρωτεύουσα.
Οι εξελίξεις επιταχύνθηκαν μετά τα δημοσιεύματα που έφεραν την Αμερικανίδα διπλωμάτη στο επίκεντρο καταγγελιών. Αρχικά, η Ουάσιγκτον επιχείρησε να περιορίσει τις επιπτώσεις, με τον υπουργό Εξωτερικών Μάρκο Ρούμπιο να εκφράζει τη στήριξή του προς το πρόσωπό της κατά την πρόσφατη επίσκεψή του στην Αθήνα. Ωστόσο, η δημοσιοποίηση νέων ισχυρισμών, μεταξύ των οποίων και καταγγελία επιχειρηματία για φερόμενη απαίτηση 100.000 δολαρίων με αντάλλαγμα πολιτική διαμεσολάβηση, αύξησε την πίεση.
Η θέση της Γκιλφόιλ έγινε ακόμη δυσκολότερη μετά τις δηλώσεις του Ντόναλντ Τραμπ, ο οποίος εξέφρασε δυσαρέσκεια για την υπόθεση. Στη συνέχεια, ο Λευκός Οίκος γνωστοποίησε ότι της ζητήθηκε να παραιτηθεί από το αξίωμά της.
Η επόμενη ημέρα για την Ελλάδα
Για την Αθήνα, το βασικό ζητούμενο είναι οι εξελίξεις να μην επηρεάσουν αρνητικά τις σχέσεις με τις Ηνωμένες Πολιτείες. Η Ελλάδα επιδιώκει να διατηρήσει τη στρατηγική συνεργασία με την Ουάσιγκτον, ιδιαίτερα σε τομείς όπως η ενέργεια, η άμυνα και η ασφάλεια στην Ανατολική Μεσόγειο.
Στο επίκεντρο βρίσκονται οι συμφωνίες που έχουν δρομολογηθεί για την ενεργειακή συνεργασία, με σημαντικό παράδειγμα τον Κάθετο Διάδρομο φυσικού αερίου, αλλά και οι συζητήσεις για την προμήθεια των μαχητικών αεροσκαφών F-35. Πρόκειται για πρωτοβουλίες που συνδέονται με ευρύτερους στρατηγικούς σχεδιασμούς των δύο χωρών και όχι αποκλειστικά με την παρουσία ενός συγκεκριμένου προσώπου στην αμερικανική πρεσβεία.
Παράλληλα, η διατήρηση ενός σταθερού διπλωματικού διαύλου με τις ΗΠΑ θεωρείται σημαντική, καθώς η περιοχή της Ανατολικής Μεσογείου βρίσκεται σε μια περίοδο αυξημένων γεωπολιτικών προκλήσεων.
Οι καταγγελίες και η υπόθεση του Έρικ Ντίτερς
Καθοριστικό ρόλο στις εξελίξεις φέρεται να έπαιξε η υπόθεση του Αμερικανού επιχειρηματία Έρικ Ντίτερς. Σύμφωνα με όσα έχουν δημοσιοποιηθεί, ο επιχειρηματίας κατήγγειλε ότι η Γκιλφόιλ ζήτησε 100.000 δολάρια προκειμένου να μεσολαβήσει σε κυβερνητικούς αξιωματούχους. Οι ισχυρισμοί αυτοί, ωστόσο, δεν θα πρέπει να αντιμετωπίζονται ως αποδεδειγμένα γεγονότα, ενώ η ίδια και οι δικηγόροι της έχουν απορρίψει τις κατηγορίες.
Παράλληλα, δημοσιεύματα αναφέρθηκαν σε πιθανές σχέσεις της με επιχειρηματικά συμφέροντα στην Ελλάδα, σε μετακινήσεις με ιδιωτικά αεροσκάφη και σε ζητήματα που αφορούσαν τη συμπεριφορά της κατά τη διάρκεια της θητείας της. Για αυτές τις αναφορές, σύμφωνα με το δημοσίευμα, δεν είχαν παρουσιαστεί αντίστοιχα αποδεικτικά στοιχεία.
Η υπόθεση έχει προκαλέσει ερωτήματα για τον τρόπο με τον οποίο ασκείται η διπλωματική εκπροσώπηση, αλλά και για τα όρια ανάμεσα στις πολιτικές σχέσεις, τις επιχειρηματικές δραστηριότητες και τις επίσημες αρμοδιότητες ενός πρέσβη.
Τι σημαίνει η υπόθεση για τον Κάθετο Διάδρομο
Ένα από τα ζητήματα που απασχόλησαν τη δημόσια συζήτηση είναι η ενεργειακή συνεργασία Ελλάδας και ΗΠΑ και ειδικότερα ο Κάθετος Διάδρομος φυσικού αερίου. Ωστόσο, οι σχετικές πρωτοβουλίες είχαν αρχίσει να σχεδιάζονται αρκετά χρόνια πριν από την ανάληψη των καθηκόντων της Γκιλφόιλ.
Οι σχετικές συμφωνίες και οι επαφές για την προώθηση του έργου είχαν ήδη προχωρήσει σε επίπεδο κυβερνήσεων, ενώ οι αποφάσεις για τη συνεργασία στον τομέα του υγροποιημένου φυσικού αερίου συνδέονται με τη γενικότερη ενεργειακή στρατηγική των Ηνωμένων Πολιτειών στην Ευρώπη.
Η στήριξη του έργου από την Αμερικανίδα πρέσβειρα εντασσόταν, επομένως, σε μια ευρύτερη πολιτική κατεύθυνση της Ουάσιγκτον. Το ζητούμενο για την ελληνική πλευρά είναι να διασφαλιστεί ότι η υπόθεση δεν θα δημιουργήσει εμπόδια στην υλοποίηση των συμφωνιών.
Ποιος αναλαμβάνει προσωρινά την πρεσβεία
Μέχρι να οριστεί νέος πρέσβης, τα καθήκοντα της διπλωματικής αποστολής αναλαμβάνει ο επιτετραμμένος Τζόσουα Χακ, ο οποίος διαθέτει διπλωματική εμπειρία και γνώση των ζητημάτων της περιοχής.
Παραμένει ανοιχτό το ερώτημα για το πότε θα επιλέξει ο Ντόναλντ Τραμπ τον διάδοχο της Γκιλφόιλ. Η διαδικασία διορισμού Αμερικανού πρέσβη απαιτεί την προβλεπόμενη εξέταση και έγκριση από τη Γερουσία, γεγονός που μπορεί να επηρεαστεί από τις πολιτικές ισορροπίες μετά τις ενδιάμεσες εκλογές.
Η αμερικανική κυβέρνηση έχει αφήσει και άλλες διπλωματικές θέσεις χωρίς μόνιμους πρεσβευτές, αναθέτοντας προσωρινά τη λειτουργία των αποστολών σε επιτετραμμένους. Επομένως, δεν είναι δεδομένο ότι η αντικατάσταση στην Αθήνα θα γίνει άμεσα.
Την ίδια ώρα, οι καταγγελίες σε βάρος της Γκιλφόιλ εξακολουθούν να βρίσκονται στο επίκεντρο της συζήτησης. Σύμφωνα με τις πληροφορίες που έχουν δημοσιοποιηθεί, το Στέιτ Ντιπάρτμεντ εξετάζει την υπόθεση, ενώ πολιτικοί από το στρατόπεδο των Δημοκρατικών έχουν ζητήσει περαιτέρω διερεύνηση.
Μια ασυνήθιστη εξέλιξη στην αμερικανική διπλωματία
Η δημόσια γνωστοποίηση του αιτήματος παραίτησης της Γκιλφόιλ αποτελεί ασυνήθιστη εξέλιξη για τα δεδομένα της αμερικανικής διπλωματίας. Στο παρελθόν έχουν υπάρξει περιπτώσεις ανάκλησης πρεσβευτών, όπως εκείνη της Μάρι Γιοβάνοβιτς από την Ουκρανία το 2019, κατά την πρώτη προεδρική θητεία του Τραμπ.
Η επιλογή της Γκιλφόιλ είχε εξαρχής συνδεθεί με τις προσωπικές και πολιτικές σχέσεις της με τον Αμερικανό πρόεδρο και τον στενό κύκλο του. Η αποχώρησή της αναμένεται να ανοίξει εκ νέου τη συζήτηση για τα κριτήρια με τα οποία επιλέγονται πρόσωπα για κρίσιμες διπλωματικές θέσεις.
Για την Ελλάδα, προτεραιότητα παραμένει η ομαλή συνέχεια της συνεργασίας με τις ΗΠΑ. Η επόμενη επιλογή του Λευκού Οίκου για την πρεσβεία στην Αθήνα, αλλά και η διαχείριση των καταγγελιών που έχουν δει το φως της δημοσιότητας, θα καθορίσουν σε σημαντικό βαθμό το κλίμα των επόμενων μηνών στις ελληνοαμερικανικές σχέσεις.
Πηγή: protothema.gr
