Με χαμηλότερες προσδοκίες για την πορεία της κατανάλωσης ολοκληρώνεται σήμερα, 31 Αυγούστου, η θερινή εκπτωτική περίοδος, με την αγορά να αφήνει πίσω της έναν ακόμη δύσκολο κύκλο και τις μικρομεσαίες επιχειρήσεις να ζητούν αλλαγές στο μοντέλο των προσφορών.
Η εικόνα που έχει διαμορφωθεί μέχρι στιγμής δεν αφήνει περιθώρια για ιδιαίτερη αισιοδοξία. Η επιστροφή των καταναλωτών από τις καλοκαιρινές διακοπές δεν φαίνεται να αρκεί για να αλλάξει ουσιαστικά τα δεδομένα, καθώς οι αγορές εξακολουθούν να γίνονται με αυστηρά κριτήρια και το διαθέσιμο εισόδημα να λειτουργεί ως βασικό «φρένο».
Οι έμποροι περιγράφουν μια αγορά στην οποία οι καταναλωτές περιορίζονται στα απολύτως απαραίτητα ή αναζητούν μεγάλες μειώσεις τιμών, ιδιαίτερα σε είδη ένδυσης και υπόδησης. Με βάση τις εκτιμήσεις του Εμπορικού και Βιομηχανικού Επιμελητηρίου Πειραιώς, ο συνολικός τζίρος των θερινών εκπτώσεων αναμένεται να διαμορφωθεί περίπου στα 7 δισ. ευρώ. Ένα ιδιαίτερα καλό κλείσιμο θα μπορούσε να ανεβάσει το ποσό στα 7,1 δισ. ευρώ, ωστόσο το αρχικό σενάριο για 7,4 δισ. ευρώ φαίνεται πλέον δύσκολο να επιτευχθεί.
Οι μικρομεσαίοι βλέπουν την αγορά να υποχωρεί
Τα στοιχεία από τους εμπορικούς συλλόγους αποτυπώνουν την ένταση της πίεσης.
Στον Εμπορικό Σύλλογο Πειραιώς, περισσότερες από τις μισές επιχειρήσεις, σε ποσοστό 55%, δήλωσαν ότι κατέγραψαν χαμηλότερο τζίρο σε σύγκριση με πέρυσι. Περίπου μία στις τρεις κινήθηκε στα ίδια επίπεδα, ενώ μόλις το 12% παρουσίασε αύξηση. Για το 73% των επιχειρήσεων, ο σημαντικότερος λόγος για την υποτονική εικόνα είναι η μειωμένη αγοραστική δύναμη των καταναλωτών.
Ανάλογη είναι η εικόνα και στην Αθήνα. Σε έρευνα του Εμπορικού Συλλόγου Αθηνών, στην οποία συμμετείχαν 409 μικρομεσαίες επιχειρήσεις λιανεμπορίου, το 71,3% ανέφερε ότι ο φετινός τζίρος είναι χαμηλότερος από τον περσινό.
Οι έμποροι ζητούν αλλαγές στο καθεστώς των προσφορών
Με το κλείσιμο των εκπτώσεων, η συζήτηση μεταφέρεται πλέον στον τρόπο με τον οποίο λειτουργεί συνολικά το εκπτωτικό μοντέλο. Οι μικρομεσαίες επιχειρήσεις υποστηρίζουν ότι η δυνατότητα συνεχών προσφορών έχει περιορίσει τη σημασία των θεσμοθετημένων εκπτωτικών περιόδων.
Τα ευρήματα της έρευνας του Εμπορικού Συλλόγου Αθηνών είναι χαρακτηριστικά: το 98% των επιχειρήσεων ζητά αλλαγή του ισχύοντος θεσμικού πλαισίου για προσφορές και εκπτώσεις, ενώ το 93,4% εκτιμά ότι οι συνεχείς προσφορές λειτουργούν κυρίως υπέρ των μεγάλων επιχειρήσεων, των πολυεθνικών και των ηλεκτρονικών πλατφορμών.
Το ίδιο ποσοστό θεωρεί ότι η θέσπιση αυστηρότερων κανόνων θα μπορούσε να επαναφέρει το ενδιαφέρον των καταναλωτών στις επίσημες εκπτωτικές περιόδους.
Ο πρόεδρος του Εμπορικού Συλλόγου Αθηνών, Θάνος Τσαγγάρης, υποστηρίζει ότι οι εκπτώσεις θα πρέπει να αποτελούν το τελευταίο στάδιο για τη διάθεση των εποχικών αποθεμάτων των μικρομεσαίων επιχειρήσεων. Όπως επισημαίνει, η δυνατότητα πραγματοποίησης προσφορών καθ’ όλη τη διάρκεια του έτους έχει ουσιαστικά αποδυναμώσει τον θεσμό.
Την ίδια στιγμή, το αυξημένο κόστος στέγασης, η ακρίβεια και τα λειτουργικά έξοδα περιορίζουν ακόμη περισσότερο τα περιθώρια τόσο των νοικοκυριών όσο και των μικρών επιχειρήσεων.
Ονομαστική αύξηση, πραγματική μείωση
Η δυσκολία της αγοράς αποτυπώνεται και στα στοιχεία της ΕΣΕΕ. Η ανάλυση του Ινστιτούτου της δείχνει ότι κατά το δεύτερο τρίμηνο του 2026 ο κύκλος εργασιών στο λιανικό εμπόριο, χωρίς να υπολογίζονται τρόφιμα, οχήματα και καύσιμα, μειώθηκε σε πραγματικούς όρους κατά 3,7% σε σχέση με το ίδιο διάστημα του 2025.
Σε ονομαστικές τιμές, ωστόσο, καταγράφηκε αύξηση 1,2%. Η διαφορά αυτή δείχνει ότι η άνοδος των εσόδων δεν αντανακλά μεγαλύτερο όγκο πωλήσεων, αλλά συνδέεται σε μεγάλο βαθμό με τις αυξημένες τιμές.
Στο πρώτο εξάμηνο του 2026, ο πραγματικός κύκλος εργασιών στις συγκεκριμένες κατηγορίες λιανικής υποχώρησε κατά 2,3%. Οι πολύ μικρές επιχειρήσεις σημείωσαν πτώση 3,4%, ενώ στις μικρές επιχειρήσεις η μείωση ανήλθε σε 1,7%. Αντίθετα, οι μεσαίες επιχειρήσεις παρουσίασαν αύξηση 3,7%.
Οι επιδόσεις διαφέρουν σημαντικά και ανά κλάδο. Ανοδική πορεία εμφάνισαν τα ιατρικά και ορθοπεδικά είδη, τα ρολόγια και κοσμήματα, τα σιδηρικά και χρώματα, καθώς και οι ηλεκτρικές οικιακές συσκευές. Στον αντίποδα, μεγαλύτερες απώλειες καταγράφηκαν στα κλωστοϋφαντουργικά προϊόντα, τα βιβλία, τα έπιπλα και τα φωτιστικά, ενώ οι πωλήσεις υποδημάτων παρέμειναν σχεδόν αμετάβλητες.
Τουρισμός και εμπόριο δεν κινούνται στον ίδιο ρυθμό
Παράλληλα, τα στοιχεία δείχνουν ότι η ενίσχυση του τουρισμού δεν μεταφράζεται αυτόματα σε αντίστοιχη αύξηση του τζίρου του λιανεμπορίου.
Κατά το πρώτο εξάμηνο του 2026, η εισερχόμενη τουριστική κίνηση αυξήθηκε κατά 15,4%, ενώ οι τουριστικές εισπράξεις ενισχύθηκαν κατά 14,8%. Παρ’ όλα αυτά, η επίδοση αυτή δεν αποτυπώθηκε στον ίδιο βαθμό στις πωλήσεις του εμπορικού κλάδου.
Έτσι, διαμορφώνεται μια αγορά δύο ταχυτήτων: από τη μία πλευρά οι μεγαλύτερες επιχειρήσεις, τα οργανωμένα δίκτυα και το ηλεκτρονικό εμπόριο εμφανίζουν μεγαλύτερες αντοχές και από την άλλη οι μικρότερες επιχειρήσεις καλούνται να αντιμετωπίσουν υψηλότερα λειτουργικά κόστη, περιορισμένη κατανάλωση και εντονότερο ανταγωνισμό.
Με τη λήξη των θερινών εκπτώσεων, το ζητούμενο πλέον δεν είναι μόνο το ύψος του φετινού τζίρου, αλλά το πώς θα κινηθεί η αγορά τους επόμενους μήνες.
Οι φορείς του εμπορίου ζητούν μεγαλύτερη σταθερότητα και σαφείς κανόνες στις προσφορές, αλλά και παρεμβάσεις που θα περιορίσουν τα φορολογικά και ασφαλιστικά βάρη και θα ενισχύσουν την αγοραστική δύναμη των νοικοκυριών.
Ο πρόεδρος της ΕΣΕΕ, Σταύρος Καφούνης, αποδίδει τη δύσκολη εικόνα στη συρρίκνωση του διαθέσιμου εισοδήματος, στο αυξημένο κόστος για διατροφή, στέγαση και ενέργεια, αλλά και στη μεταβολή των καταναλωτικών συνηθειών. Σημαντικό μέρος της πίεσης, σύμφωνα με την ΕΣΕΕ, προέρχεται και από τη μεταφορά τζίρου προς μεγάλες διεθνείς ψηφιακές πλατφόρμες.
Το τέλος των εκπτώσεων, επομένως, δεν κλείνει απλώς έναν ακόμη εμπορικό κύκλο. Ανοίγει τη συζήτηση για το μοντέλο με το οποίο θα λειτουργήσει η αγορά το επόμενο διάστημα και για το αν οι μικρομεσαίες επιχειρήσεις μπορούν να αντέξουν σε ένα περιβάλλον όπου οι προσφορές, ο ανταγωνισμός και η μειωμένη αγοραστική δύναμη έχουν γίνει πλέον μόνιμα χαρακτηριστικά.
Πηγή: ΑΠΕ-ΜΠΕ
