Πριν καν ξεκινήσουν οι επίσημες εργασίες της Συνόδου Κορυφής στις Βρυξέλλες, στους διαδρόμους του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου είχαν ήδη σχηματιστεί συμμαχίες, αντιπαραθέσεις και στρατόπεδα γύρω από το νέο Πολυετές Δημοσιονομικό Πλαίσιο της Ευρωπαϊκής Ένωσης, που αποτελεί το βασικό διακύβευμα της επόμενης περιόδου.
Οι προτεραιότητες και οι ελληνικές θέσεις
Το νέο ευρωπαϊκό δημοσιονομικό πλαίσιο έχει ιδιαίτερη σημασία για την Ελλάδα, καθώς από αυτό θα εξαρτηθεί η πορεία της πολιτικής συνοχής, της Κοινής Αγροτικής Πολιτικής και ευρύτερων χρηματοδοτικών εργαλείων που στηρίζουν την ανάπτυξη των κρατών-μελών.
Την ίδια στιγμή, στην Αθήνα ξεκινούν ήδη οι προετοιμασίες ενόψει της ελληνικής προεδρίας της ΕΕ το δεύτερο εξάμηνο του 2027, όταν οι διαπραγματεύσεις για τον προϋπολογισμό αναμένεται να βρίσκονται σε κρίσιμη φάση.
Διπλωματικές επαφές και παρασκήνιο
Ιδιαίτερη βαρύτητα δόθηκε στη συνάντηση του Κυριάκου Μητσοτάκη με τον Βολοντίμιρ Ζελένσκι, με πληροφορίες να αναφέρουν ότι συζητήθηκε και το περιστατικό με ουκρανικό drone που εντοπίστηκε στη Λευκάδα. Η συζήτηση εντάσσεται σε ένα ευρύτερο πλαίσιο επαφών και διπλωματικών κινήσεων της Αθήνας το τελευταίο διάστημα.
Παράλληλα, ενδιαφέρον προκάλεσε η επαφή του Έλληνα πρωθυπουργού με τον Πέτερ Μαγιάρ στο περιθώριο των εργασιών του Ευρωπαϊκού Λαϊκού Κόμματος. Ο Ούγγρος πολιτικός, που εμφανίζεται ως πιθανός διάδοχος του Βίκτορ Όρμπαν, φέρεται να ζήτησε να ενημερωθεί για το οικονομικό και μεταρρυθμιστικό «μοντέλο» της πρώτης περιόδου διακυβέρνησης της Νέας Δημοκρατίας, με έμφαση στις φορολογικές αλλαγές και τον αντίκτυπό τους στην ανάπτυξη και τη δημοσιονομική σταθερότητα.
Διαφωνίες και εκκρεμότητες στην ευρωπαϊκή ατζέντα
Η πρώτη ημέρα της Συνόδου κάθε άλλο παρά ήρεμη ήταν, καθώς πίσω από τις κλειστές πόρτες συνεχίστηκαν έντονες διαβουλεύσεις για ζητήματα που θεωρούνταν σχεδόν συμφωνημένα.
Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελεί η ενταξιακή πορεία της Ουκρανίας. Παρά τις προσδοκίες για μια πιο θετική πολιτική εικόνα, παραμένουν διαφωνίες, ενώ η πρόταση για ένα ενδιάμεσο καθεστώς σύνδεσης της χώρας με την ΕΕ επαναφέρει τη συζήτηση σε νέα βάση, χωρίς ακόμη κοινή γραμμή μεταξύ των κρατών-μελών.
Ορισμένες πρωτεύουσες εμφανίζονται επιφυλακτικές, γεγονός που μεταθέτει πιθανές αποφάσεις για μεταγενέστερη Σύνοδο, ενδεχομένως τον Οκτώβριο.
Στο περιθώριο, επανήλθε και η συζήτηση για τις σχέσεις της ΕΕ με τη Ρωσία, χωρίς να υπάρχει επίσημο θέμα στην ατζέντα, αλλά με εμφανείς αποκλίνουσες απόψεις μεταξύ των κρατών-μελών.
Το μέτωπο της συνοχής και ο ευρωπαϊκός προϋπολογισμός
Ιδιαίτερη πολιτική σημασία είχε η συνάντηση των χωρών που συμμετέχουν στο λεγόμενο «μπλοκ της συνοχής». Η κοινή τους στάση θεωρείται σαφές μήνυμα ότι οι πολιτικές συνοχής και η Κοινή Αγροτική Πολιτική πρέπει να διατηρηθούν ισχυρές στο νέο δημοσιονομικό πλαίσιο.
Το μήνυμα που εκπέμπεται είναι ότι οι νέες ευρωπαϊκές προτεραιότητες, όπως η άμυνα και η ανταγωνιστικότητα, δεν πρέπει να οδηγήσουν σε αποδυνάμωση των πολιτικών που στηρίζουν την ευρωπαϊκή σύγκλιση.
Νέες γεωπολιτικές πιέσεις και ενεργειακή διάσταση
Από σήμερα, στην ευρωπαϊκή ατζέντα προστίθενται και οι εξελίξεις στη Μέση Ανατολή, με έμφαση στην ασφάλεια της ναυσιπλοΐας στα Στενά του Ορμούζ και τις πιθανές επιπτώσεις στις διεθνείς αγορές ενέργειας.
Σε αυτό το περιβάλλον αυξημένης αβεβαιότητας, οι διαπραγματεύσεις για τον νέο ευρωπαϊκό προϋπολογισμό περνούν από το επίπεδο των γενικών αρχών στη σκληρή φάση των πολιτικών συγκρούσεων.
Τα μηνύματα από την Αθήνα
Από τις Βρυξέλλες, ο Κυριάκος Μητσοτάκης έστειλε δύο βασικά μηνύματα: η ελεύθερη ναυσιπλοΐα στα Στενά του Ορμούζ αποτελεί κρίσιμο ζήτημα για την Ευρώπη, ενώ η πρόσφατη μείωση των διεθνών τιμών πετρελαίου θα πρέπει να αποτυπωθεί άμεσα στις τιμές καυσίμων, προς όφελος νοικοκυριών και επιχειρήσεων.
Η Σύνοδος Κορυφής εξελίσσεται σε ένα σύνθετο παζλ διαπραγματεύσεων, όπου ο νέος ευρωπαϊκός προϋπολογισμός, οι γεωπολιτικές εντάσεις και οι ενεργειακές πιέσεις συνθέτουν ένα ιδιαίτερα απαιτητικό περιβάλλ
