Η Παγκόσμια Ημέρα Αρθρίτιδας τιμάται κάθε χρόνο στις 12 Οκτωβρίου, με στόχο την ευαισθητοποίηση και την ενημέρωση για τις ρευματικές και μυοσκελετικές παθήσεις. Η ημέρα θεσμοθετήθηκε το 1996 και αποτελεί αφορμή για την ανάδειξη της σημασίας της έγκαιρης διάγνωσης, της κατάλληλης θεραπείας και της βελτίωσης της ποιότητας ζωής των ασθενών.
Φέτος, η Ελληνική Ρευματολογική Εταιρεία – Επαγγελματική Ένωση Ρευματολόγων Ελλάδος (ΕΡΕ-ΕΠΕΡΕ) εστιάζει στην ψωριασική αρθρίτιδα, ένα χρόνιο φλεγμονώδες ρευματικό νόσημα που δεν περιορίζεται στις αρθρώσεις, αλλά μπορεί να επηρεάσει διαφορετικά σημεία του σώματος, καθώς και τη συνολική υγεία και καθημερινότητα των ασθενών.
Για τα χαρακτηριστικά της νόσου, τα συμπτώματα που πρέπει να κινητοποιούν τους ασθενείς και τις σύγχρονες δυνατότητες αντιμετώπισής της μίλησαν στο Θέμα Κρήτης ο Δημήτριος Ζησόπουλος, αντιπρόεδρος της ΕΡΕ και στρατιωτικός ιατρός και η ρευματολόγος και η ταμίας της Ελληνικής Ρευματολογικής Εταιρείας – Επαγγελματικής Ένωσης Ρευματολόγων Ελλάδος Πηνελόπη Κωνσταντοπούλου,
Τι είναι η ψωριασική αρθρίτιδα και ποια συμπτώματα χρειάζονται προσοχή
Η ψωριασική αρθρίτιδα είναι ένα χρόνιο φλεγμονώδες νόσημα που μπορεί να προσβάλει τις αρθρώσεις, τη σπονδυλική στήλη, τους τένοντες και τα σημεία όπου οι τένοντες προσφύονται στα οστά. Συχνά συνδέεται με την ψωρίαση του δέρματος ή των νυχιών, χωρίς ωστόσο η παρουσία ψωρίασης να σημαίνει ότι θα εμφανίσουν όλοι οι ασθενείς και αρθρίτιδα.
Ιδιαίτερη σημασία έχει η αναγνώριση των συμπτωμάτων που μπορεί να υποδηλώνουν την εμφάνιση της νόσου. Ο επίμονος πόνος και το πρήξιμο σε μία ή περισσότερες αρθρώσεις, η πρωινή δυσκαμψία, ο πόνος στη μέση που βελτιώνεται με την κίνηση, ο πόνος στις πτέρνες, αλλά και το έντονο πρήξιμο ολόκληρου ενός δακτύλου αποτελούν ενδείξεις που χρειάζονται ιατρική αξιολόγηση.
Όπως επισημαίνεται, ο πόνος στις αρθρώσεις δεν πρέπει να θεωρείται ένα αναμενόμενο ή αμελητέο σύμπτωμα της ψωρίασης. Η έγκαιρη διάγνωση είναι καθοριστική, καθώς η επίμονη φλεγμονή μπορεί να προκαλέσει μόνιμες βλάβες στις αρθρώσεις.
Σύγχρονες θεραπείες και στόχος ο έλεγχος της νόσου
Παρότι σήμερα δεν υπάρχει οριστική ίαση για την ψωριασική αρθρίτιδα, υπάρχουν αποτελεσματικές θεραπευτικές επιλογές που μπορούν να περιορίσουν τη φλεγμονή, να μειώσουν τον πόνο και να προστατεύσουν τις αρθρώσεις.
Βασικός στόχος της θεραπείας είναι η ύφεση ή η επίτευξη πολύ χαμηλής ενεργότητας της νόσου, ώστε οι ασθενείς να διατηρούν τη λειτουργικότητά τους και να απολαμβάνουν καλύτερη ποιότητα ζωής.
Η αντιμετώπιση, ωστόσο, δεν αφορά αποκλειστικά τις αρθρώσεις. Η σύγχρονη προσέγγιση απαιτεί συνολική αξιολόγηση του ασθενούς, με συνεκτίμηση της κατάστασης του δέρματος και των νυχιών, του σωματικού βάρους, της ψυχικής υγείας και της καρδιαγγειακής κατάστασης.
Ο ρόλος του σωματικού βάρους και της ψυχικής υγείας
Το σωματικό βάρος αποτελεί έναν ακόμη σημαντικό παράγοντα στη διαχείριση της ψωριασικής αρθρίτιδας. Η παχυσαρκία συνδέεται με αυξημένη φλεγμονώδη δραστηριότητα και μπορεί να δυσκολέψει τον αποτελεσματικό έλεγχο της νόσου.
Για τον λόγο αυτό, η απώλεια βάρους σε άτομα με υπέρβαρο ή παχυσαρκία μπορεί να συμβάλει στη βελτίωση της συνολικής υγείας, της λειτουργικότητας και της πορείας της ψωριασικής νόσου. Δεν υποκαθιστά, ωστόσο, τη φαρμακευτική αγωγή, αλλά αποτελεί συμπληρωματικό μέρος της συνολικής θεραπευτικής προσέγγισης.
Εξίσου σημαντική είναι η ψυχική υγεία. Ο χρόνιος πόνος, η κόπωση, οι περιορισμοί στις καθημερινές δραστηριότητες και οι επιπτώσεις της ψωρίασης στην εικόνα του σώματος μπορούν να επιβαρύνουν την ψυχολογία των ασθενών. Το άγχος και η κατάθλιψη εμφανίζονται συχνότερα σε ανθρώπους με ψωριασική νόσο και δεν πρέπει να παραβλέπονται.
Η σχέση μεταξύ της νόσου και της ψυχικής υγείας είναι αμφίδρομη, καθώς η ενεργός φλεγμονή μπορεί να επιβαρύνει την ψυχολογία, ενώ η κατάθλιψη ενδέχεται να επηρεάσει την αντίληψη του πόνου, την κόπωση, τη σωματική δραστηριότητα και τη συνέπεια στην τήρηση της θεραπείας.
Ψωριασική αρθρίτιδα και καρδιαγγειακός κίνδυνος
Η χρόνια φλεγμονή, σε συνδυασμό με παράγοντες όπως η παχυσαρκία, η υπέρταση, ο διαβήτης και οι διαταραχές των λιπιδίων, συνδέεται με αυξημένο καρδιαγγειακό κίνδυνο.
Η προστασία της καρδιαγγειακής υγείας αποτελεί, επομένως, αναπόσπαστο μέρος της φροντίδας των ασθενών με ψωριασική αρθρίτιδα. Η τακτική παρακολούθηση της αρτηριακής πίεσης, του σωματικού βάρους, των λιπιδίων και του σακχάρου, η αποφυγή του καπνίσματος και η διατήρηση ενός δραστήριου τρόπου ζωής μπορούν να συμβάλουν στη μείωση των επιβαρυντικών παραγόντων.
Παράλληλα, η σωματική δραστηριότητα είναι σημαντική για τη διατήρηση της κινητικότητας, της μυϊκής δύναμης, του σωματικού βάρους και της καρδιαγγειακής υγείας. Το είδος και η ένταση της άσκησης χρειάζεται να προσαρμόζονται στις δυνατότητες και στην κατάσταση κάθε ασθενούς, σε συνεννόηση με τον θεράποντα ιατρό.
Η συνεργασία των ειδικοτήτων στη φροντίδα των ασθενών
Επειδή η ψωριασική νόσος μπορεί να επηρεάσει πολλαπλές πτυχές της υγείας, η αποτελεσματική αντιμετώπισή της συχνά απαιτεί τη συνεργασία διαφορετικών ειδικοτήτων.
Ο ρευματολόγος, ο δερματολόγος, ο παθολόγος ή γενικός ιατρός, καθώς και επαγγελματίες ψυχικής υγείας και διατροφής, μπορούν να συμβάλουν στη συνολική φροντίδα, ανάλογα με τις ανάγκες κάθε ασθενούς.
Το ζητούμενο δεν είναι μόνο η ανακούφιση από τον πόνο στις αρθρώσεις, αλλά ο έλεγχος της φλεγμονής, η προστασία των αρθρώσεων, η αντιμετώπιση της ψωρίασης και η παράλληλη διαχείριση παραγόντων που επηρεάζουν τη συνολική υγεία.
Το κεντρικό μήνυμα της ενημερωτικής δράσης της Ελληνικής Ρευματολογικής Εταιρείας είναι σαφές: η ψωριασική αρθρίτιδα δεν αφορά μόνο τον πόνο στις αρθρώσεις. Απαιτεί έγκαιρη αναγνώριση των συμπτωμάτων, κατάλληλη θεραπεία και ολιστική προσέγγιση, με επίκεντρο τον άνθρωπο και τις συνολικές ανάγκες του.
