Tους ακριβείς όρους λειτουργίας και χρηματοδότησης του νέου επενδυτικού “κουμπαρά” για τα παιδιά καθορίζει το νομοσχέδιο του υπουργείου Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών που τέθηκε σε δημόσια διαβούλευση.
Το νέο προϊόν που θα ενεργοποιηθεί το 2027 θα είναι ένας μακροχρόνιος επενδυτικός λογαριασμός, η τελική αξία του οποίου θα εξαρτάται από τις επιλογές της οικογένειας και την πορεία των αγορών. Προβλέπονται τέσσερις επενδυτικές επιλογές ενώ τα χρήματα θα παραμένουν κατά κανόνα “κλειδωμένα” εκτός συγκεκριμένων εξαιρέσεων έως τη συμπλήρωση του 18ου έτους της ηλικίας του δικαιούχου. Οι διατάξεις καλύπτουν όλα τα στάδια, από το άνοιγμα του λογαριασμού και την καταβολή εισφορών έως την επιλογή επενδύσεων και την ανάληψη των κεφαλαίων μετά την ενηλικίωση. Παράλληλα, προσδιορίζουν ποιοι μπορούν να ανοίγουν λογαριασμό και να καταθέτουν χρήματα, πώς θα χορηγείται η κρατική ενίσχυση και με ποιους όρους θα προστατεύονται τα κεφάλαια.
Δημιουργία του Ατομικού Επενδυτικού Λογαριασμού Ανηλίκων
Για κάθε παιδί που γεννιέται στην Ελλάδα ή αποκτά δικαίωμα υπαγωγής στον λογαριασμό, ο ασκών τη γονική μέριμνα ή την επιμέλεια μπορεί να ανοίξει έναν μοναδικό Ατομικό Επενδυτικό Λογαριασμό Ανηλίκου. Η αίτηση υποβάλλεται στον πάροχο, εφόσον το παιδί δεν έχει συμπληρώσει το δεύτερο έτος της ηλικίας του. Η διαδικασία ολοκληρώνεται μέσω της διαλειτουργικότητας των πληροφοριακών συστημάτων του υπουργείου Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, της ΑΑΔΕ, του Μητρώου Πολιτών του υπουργείου Εσωτερικών και άλλων αρμόδιων δημόσιων αρχών.
Διαχείριση του λογαριασμού
Μέχρι την ενηλικίωση του δικαιούχου, τη διαχείριση του Α.Ε.Λ.Α. ασκεί το πρόσωπο ή τα πρόσωπα που έχουν τη γονική μέριμνα ή την επιμέλεια, αποκλειστικά προς το συμφέρον του παιδιού. Δεν απαιτείται σχετική βεβαίωση με δικαστική απόφαση.
Οι ασκούντες τη γονική μέριμνα ή την επιμέλεια επιλέγουν ελεύθερα πάροχο ή αυτοδιαχείριση. Η διαχείριση μπορεί να αφορά αυτοδιαχειριζόμενο επενδυτικό λογαριασμό, επενδυτικό προϊόν ή υπηρεσία πιστωτικού ιδρύματος ή επιχείρησης παροχής επενδυτικών υπηρεσιών, καθώς και ασφαλιστικό ή επενδυτικό προϊόν ασφαλιστικής επιχείρησης. Η επιλογή δεν επηρεάζει τη φορολογική μεταχείριση, το δικαίωμα κρατικής συνεισφοράς ή τη δυνατότητα μεταφοράς του λογαριασμού και των περιουσιακών στοιχείων του.
Εισφορές και συνεισφορά του Δημοσίου
Στον Α.Ε.Λ.Α. μπορούν να καταβάλλουν εισφορές φυσικά πρόσωπα, με συνολικό όριο 10.000 ευρώ ανά λογαριασμό και ημερολογιακό έτος.
Το Δημόσιο καταβάλλει υπέρ κάθε δικαιούχου ποσό ίσο με το 100% των επιλέξιμων εισφορών, έως 1.200 ευρώ ανά ημερολογιακό έτος. Το ανώτατο ποσό αυξάνεται κατά 10% ανά πενταετία.Η κρατική συνεισφορά καταβάλλεται κάθε μήνα για εισφορές έως 100 ευρώ. Αν καταβληθούν μεγαλύτερα ποσά ορισμένους μήνες και μικρότερα άλλους, γίνεται ετήσια εκκαθάριση για τις εισφορές που καταβλήθηκαν έως τις 31 Δεκεμβρίου του αντίστοιχου έτους. Η ΑΑΔΕ πιστώνει τη συνεισφορά στον Α.Ε.Λ.Α. εντός 30 ημερολογιακών ημερών από την οριστική πίστωση της επιλέξιμης εισφοράς.
Επενδυτικοί κανόνες
Τα κεφάλαια του Α.Ε.Λ.Α. επενδύονται αποκλειστικά σε επιλέξιμα χρηματοπιστωτικά μέσα και επενδυτικά προϊόντα. Σε αυτά περιλαμβάνονται αμοιβαία κεφάλαια και διαπραγματεύσιμα αμοιβαία κεφάλαια (ETF) που είναι Οργανισμοί Συλλογικών Επενδύσεων σε Κινητές Αξίες (ΟΣΕΚΑ), καθώς και μετοχές και ομόλογα που διαπραγματεύονται σε ρυθμιζόμενες αγορές της Ευρωπαϊκής Ένωσης ή του Ευρωπαϊκού Οικονομικού Χώρου. Επιτρέπονται επίσης καταθέσεις και αμοιβαία κεφάλαια χρηματαγοράς, εντός του προβλεπόμενου ορίου μετρητών.
Εξαιρούνται προϊόντα υψηλού κινδύνου ή πολύπλοκα χρηματοοικονομικά προϊόντα, προϊόντα χωρίς υποκείμενο περιουσιακό στοιχείο ή με υψηλού κινδύνου ή πολύπλοκο υποκείμενο, καθώς και κρυπτοστοιχεία και προϊόντα που εξαρτώνται από αυτά. Στις εξαιρέσεις περιλαμβάνονται επίσης μετοχές που διαπραγματεύονται μόνο σε πολυμερείς μηχανισμούς διαπραγμάτευσης, προϊόντα μόχλευσης, παράγωγα εκτός ΟΣΕΚΑ, δομημένα προϊόντα και συμμετοχές σε οργανισμούς εναλλακτικών επενδύσεων.
Η διακράτηση μετρητών δεν μπορεί να υπερβαίνει το 5% της συνολικής αξίας του χαρτοφυλακίου. Εξαιρούνται προσωρινές αποκλίσεις που οφείλονται σε τεχνικούς λόγους, εισφορές ή μεταφορές κεφαλαίων. Ως μετρητά νοούνται συνολικά οι καταθέσεις και τα αμοιβαία κεφάλαια χρηματαγοράς.
Προεπιλεγμένη επενδυτική επιλογή και εγγύηση κεφαλαίου
Αν οι ασκούντες τη γονική μέριμνα ή την επιμέλεια δεν επιλέξουν επενδυτική στρατηγική, τα κεφάλαια τοποθετούνται σε προεπιλεγμένη επιλογή. Πρόκειται για επενδυτικό προϊόν μακροχρόνιου ορίζοντα και συντηρητικού προφίλ, με εγγύηση κεφαλαίου τόσο για τις εισφορές όσο και για την κρατική συνεισφορά. Η επιλογή προσαρμόζεται στον χρόνο που απομένει έως τη συμπλήρωση του 18ου έτους. Το συνολικό ετήσιο κόστος της δεν μπορεί να υπερβαίνει το 0,50% της αξίας του ενεργητικού.
Κάθε πάροχος υποχρεούται να διαθέτει τουλάχιστον ένα προϊόν με μηχανισμό εγγύησης κεφαλαίου για κάθε επενδυτικό προφίλ. Η επιλογή εγγυημένου προϊόντος, ωστόσο, δεν είναι υποχρεωτική για τη λήψη της κρατικής ενίσχυσης. Η κοστολόγησή του βασίζεται σε αντικειμενικά και διαφανή κριτήρια κινδύνου, όπως η μεταβλητότητα του χαρτοφυλακίου, το επίπεδο κάλυψης και ο χρόνος έως την ενηλικίωση.
Αναλήψεις και δικαιώματα μετά την ενηλικίωση
Τα κεφάλαια του Α.Ε.Λ.Α. δεν μπορούν να αναληφθούν πριν από τη συμπλήρωση του 18ου έτους της ηλικίας του δικαιούχου. Κατ’ εξαίρεση, ανάληψη επιτρέπεται σε περίπτωση θανάτου του γονέα ή του ασκούντος τη γονική μέριμνα ή την επιμέλεια, θανάτου του δικαιούχου ή σοβαρών λόγων υγείας του, οι οποίοι πιστοποιούνται από δημόσιο νοσοκομείο.
Πριν από την ενηλικίωση δεν επιτρέπεται η ενεχυρίαση, εκχώρηση, κατάσχεση ή άλλη επιβάρυνση των δικαιωμάτων του δικαιούχου επί του Α.Ε.Λ.Α., με την επιφύλαξη ειδικότερων διατάξεων αναγκαστικού δικαίου. Αν πραγματοποιηθεί ανάληψη, το ποσό επιστρέφεται αυτόματα από τον πάροχο στο Δημόσιο.
Με τη συμπλήρωση του 18ου έτους, ο Α.Ε.Λ.Α. μετατρέπεται σε προσωπικό περιουσιακό δικαίωμα του δικαιούχου. Εκείνος μπορεί να αναλάβει όλα τα κεφάλαια, να τα μεταφέρει σε δικό του καταθετικό ή επενδυτικό λογαριασμό ή να αναλάβει μέρος τους και να μεταφέρει το υπόλοιπο σε έναν από αυτούς τους λογαριασμούς. Η ανάληψη ή μεταφορά κεφαλαίων δεν αποτελεί φορολογητέα πράξη.
Φορολογική αντιμετώπιση και εποπτεία
Οι εισφορές έως 10.000 ευρώ ανά φορολογικό έτος δεν αποτελούν φορολογητέο εισόδημα για τον ανήλικο και δεν συνυπολογίζονται για τον υπολογισμό εισοδηματικών ή άλλων κριτηρίων κοινωνικών παροχών. Το ίδιο ισχύει για την ετήσια συνεισφορά του Δημοσίου. Οι εισφορές εξαιρούνται από τον φόρο δωρεών και γονικών παροχών του Κώδικα Φορολογίας Περιουσίας, ενώ τα εισοδήματα από μερίσματα, τόκους και υπεραξία μεταβίβασης τίτλων απαλλάσσονται από τον φόρο.
Πάροχοι μπορούν να είναι πιστωτικά ιδρύματα, επιχειρήσεις παροχής επενδυτικών υπηρεσιών, ασφαλιστικές επιχειρήσεις ή άλλα χρηματοπιστωτικά ιδρύματα που δικαιούνται να προσφέρουν τις σχετικές υπηρεσίες στην Ελλάδα. Εποπτεύονται από τις αρμόδιες αρχές βάσει του κανονιστικού πλαισίου τους, ενώ η ΑΑΔΕ ελέγχει αν τηρούνται οι προϋποθέσεις υπαγωγής στο καθεστώς του Α.Ε.Λ.Α.
Πηγή: capital.gr
