Σε μια εβδομάδα κρίσιμων αποφάσεων για το κόστος της ενέργειας εισέρχεται η κυβέρνηση, καθώς πλησιάζει η έναρξη διάθεσης του πετρελαίου θέρμανσης και εντείνονται οι πιέσεις για τη στήριξη νοικοκυριών και επιχειρήσεων ενόψει του χειμώνα.
Ο Κυριάκος Μητσοτάκης καλείται να ισορροπήσει ανάμεσα στην ανάγκη για οικονομική ενίσχυση των πολιτών και στη διατήρηση της δημοσιονομικής σταθερότητας. Παράλληλα, η ελληνική πλευρά επιδιώκει μεγαλύτερα περιθώρια ευελιξίας από την Ευρωπαϊκή Ένωση, προκειμένου να χρηματοδοτήσει πρόσθετα μέτρα στήριξης χωρίς να διαταραχθεί η εμπιστοσύνη των αγορών.
Οι ανακοινώσεις για το πετρέλαιο θέρμανσης
Την Τετάρτη 14 Οκτωβρίου αναμένονται οι ανακοινώσεις της κυβέρνησης για τα μέτρα που θα αφορούν το πετρέλαιο θέρμανσης, μία ημέρα πριν από την έναρξη διάθεσής του.
Σύμφωνα με τις πληροφορίες που έχουν γίνει γνωστές, εξετάζεται ένα συνδυαστικό πακέτο παρεμβάσεων, το οποίο θα περιλαμβάνει επιδότηση στην αντλία με τη συμμετοχή του κράτους και των διυλιστηρίων, καθώς και αύξηση του επιδόματος θέρμανσης.
Οι σχεδιαζόμενες παρεμβάσεις αποσκοπούν στη συγκράτηση της αρχικής τιμής κάτω από τα 1,75 ευρώ ανά λίτρο. Στα σενάρια που εξετάζονται περιλαμβάνονται έκπτωση περίπου 30 λεπτών ανά λίτρο και αύξηση του επιδόματος θέρμανσης κατά 15% έως 20%. Ωστόσο, τα τελικά ποσά αναμένεται να καθοριστούν με βάση τις εξελίξεις στις διεθνείς τιμές ενέργειας.
Η διαπραγμάτευση στην Ευρωπαϊκή Ένωση
Το ενδιαφέρον μεταφέρεται στη συνέχεια στις Βρυξέλλες, όπου στις 15 και 16 Οκτωβρίου θα πραγματοποιηθεί το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο. Ο Έλληνας πρωθυπουργός αναμένεται να θέσει εκ νέου το ζήτημα της μεγαλύτερης δημοσιονομικής ευελιξίας για τη χρηματοδότηση προσωρινών μέτρων αντιμετώπισης της ενεργειακής κρίσης.
Η ελληνική πρόταση προβλέπει, μεταξύ άλλων, ειδικό χειρισμό των πρόσθετων εσόδων από τον ΦΠΑ που προκύπτουν λόγω της αύξησης των ενεργειακών τιμών. Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή, ωστόσο, εμφανίζεται επιφυλακτική απέναντι σε νέες εξαιρέσεις από τους δημοσιονομικούς κανόνες.
Παρά τις επιφυλάξεις, το ενδεχόμενο πολιτικού συμβιβασμού παραμένει ανοιχτό. Ο πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου, Αντόνιο Κόστα, έχει ζητήσει από τους ηγέτες των κρατών-μελών να δώσουν κατευθύνσεις για προσωρινά και στοχευμένα μέτρα ανακούφισης πολιτών και επιχειρήσεων.
Στο μεταξύ, η Ελλάδα και η Ιταλία επιδιώκουν μεγαλύτερα περιθώρια δημοσιονομικών παρεμβάσεων, ενώ έξι ευρωπαϊκές χώρες —Γερμανία, Ιταλία, Ισπανία, Πολωνία, Αυστρία και Πορτογαλία— έχουν θέσει στο τραπέζι το ενδεχόμενο φορολόγησης των υπερκερδών των ενεργειακών επιχειρήσεων. Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή εξετάζει την πρόταση, χωρίς μέχρι στιγμής να έχει επιτευχθεί συμφωνία.
Πρόσθετος δημοσιονομικός χώρος για ενεργειακές επενδύσεις
Η Ελλάδα έχει ήδη εξασφαλίσει την έγκριση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για επέκταση της εθνικής ρήτρας διαφυγής σε δαπάνες που αφορούν την ενεργειακή ανθεκτικότητα. Σύμφωνα με όσα ανακοίνωσε ο Κυριάκος Μητσοτάκης, η ρύθμιση δημιουργεί πρόσθετο δημοσιονομικό χώρο σχεδόν ενός δισεκατομμυρίου ευρώ έως το 2028.
Οι σχετικές παρεμβάσεις αφορούν, μεταξύ άλλων, την εγκατάσταση αντλιών θερμότητας και ηλιακών θερμοσιφώνων για 100.000 δικαιούχους, την αποθήκευση καθαρής ενέργειας και την ενεργειακή αναβάθμιση σχολείων και δημόσιων κτιρίων.
Ωστόσο, η συγκεκριμένη ευελιξία αφορά επενδύσεις που ενισχύουν μακροπρόθεσμα την ενεργειακή ανθεκτικότητα και όχι τις άμεσες επιδοτήσεις καυσίμων, τις οποίες διεκδικεί η ελληνική κυβέρνηση.
Παράλληλα, προβλέπεται στήριξη της ενεργοβόρου βιομηχανίας με ποσό έως 95 εκατομμύρια ευρώ, με στόχο τον περιορισμό του ενεργειακού κόστους για την παραγωγή και την αποφυγή νέων επιβαρύνσεων στις τιμές των προϊόντων.
Οι δημοσιονομικές εφεδρείες και τα όρια των παρεμβάσεων
Ο πρωθυπουργός έχει τονίσει ότι η πορεία της ελληνικής οικονομίας επιτρέπει τη διατήρηση δημοσιονομικών εφεδρειών για την αντιμετώπιση ενδεχόμενων δυσκολιών κατά τη διάρκεια του χειμώνα.
Στο πλαίσιο αυτό, έχει θέσει ως προτεραιότητες τη στήριξη στο πετρέλαιο θέρμανσης, στο ντίζελ και στη βενζίνη, επισημαίνοντας παράλληλα ότι δεν είναι δυνατόν να ικανοποιηθούν όλα τα αιτήματα για οικονομική ενίσχυση.
Την ίδια στιγμή, οι αναταράξεις στις ευρωπαϊκές αγορές ομολόγων και η άνοδος του κόστους δανεισμού περιορίζουν τα περιθώρια κινήσεων για τις κυβερνήσεις, οι οποίες καλούνται να χρηματοδοτήσουν νέα μέτρα χωρίς να επιβαρύνουν υπερβολικά τους προϋπολογισμούς τους.
Οι επόμενες ημέρες αναμένεται να καθορίσουν τόσο το εύρος της στήριξης για το πετρέλαιο θέρμανσης όσο και τις δυνατότητες πρόσθετων παρεμβάσεων σε ευρωπαϊκό επίπεδο.
Πηγή: newmoney.gr
