Γράφει η Ειρήνη Αντωνάκη
Η νέα νομοθεσία που προβλέπει την απαγόρευση της πρόσβασης παιδιών κάτω των 15 ετών στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, με έναρξη ισχύος την 1η Ιανουαρίου, φέρνει στο προσκήνιο την ανάγκη προστασίας των ανηλίκων από τους κινδύνους του ψηφιακού περιβάλλοντος.
Με αφορμή το νέο νομοθετικό πλαίσιο, στο «Θέμα Κρήτης» μίλησε ο Γιώργος Κορμάς, υπεύθυνος της Γραμμής Βοήθειας (Help-Line) του Ελληνικού Κέντρου Ασφαλούς Διαδικτύου, το οποίο λειτουργεί στο Ινστιτούτο Πληροφορικής του ΙΤΕ.
Διαδικτυακός εκφοβισμός και λανθασμένα πρότυπα
Όπως επισημαίνει ο κ. Κορμάς, η ανεξέλεγκτη χρήση των social media μπορεί να επηρεάσει την ψυχική υγεία και την κοινωνική ανάπτυξη των παιδιών, αυξάνοντας παράλληλα την έκθεσή τους σε περιστατικά διαδικτυακού εκφοβισμού, παρενόχλησης, ακόμη και σεξουαλικής κακοποίησης. Την ίδια στιγμή, η προβολή συγκεκριμένων προτύπων ζωής και η επιθυμία για αναγνωρισιμότητα μέσα από την ιδιότητα του influencer ενδέχεται να δημιουργούν μη ρεαλιστικές προσδοκίες και εντάσεις στο οικογενειακό περιβάλλον.
Ένα μέτρο προστασίας και για τους γονείς
Η απαγόρευση αποτελεί, σύμφωνα με την προσέγγιση που αναπτύσσεται, ένα έσχατο μέτρο προστασίας, το οποίο μπορεί να λειτουργήσει υποστηρικτικά και για τους γονείς. Πρόκειται για μια ευκαιρία να συζητήσουν με τα παιδιά τους για τους κινδύνους του διαδικτύου και να τα ενθαρρύνουν να αναπτύξουν ενδιαφέροντα και δραστηριότητες μακριά από τις οθόνες, όπως ο αθλητισμός, το θέατρο και η δημιουργική απασχόληση.
Η επιβεβαίωση ηλικίας και ο ρόλος των πλατφορμών
Σε ό,τι αφορά την πρακτική εφαρμογή του μέτρου, κομβικής σημασίας είναι η αποτελεσματική επιβεβαίωση της ηλικίας των χρηστών. Στο πλαίσιο αυτό, εξετάζεται η αξιοποίηση ψηφιακών εργαλείων, όπως το Kids Wallet στην Ελλάδα, καθώς και λύσεων σε ευρωπαϊκό επίπεδο, με στόχο την επαλήθευση της ηλικίας χωρίς την περιττή κοινοποίηση προσωπικών δεδομένων. Παράλληλα, παραμένει το ερώτημα κατά πόσο οι μεγάλες πλατφόρμες θα συμμορφωθούν ουσιαστικά με τους νέους περιορισμούς, ενώ καθοριστική θεωρείται η επιβολή αποτελεσματικών κυρώσεων σε περιπτώσεις παραβίασης της νομοθεσίας.
Οι παρακάμψεις και η ευθύνη των εταιρειών
Παρά τις πιθανές προσπάθειες παράκαμψης των περιορισμών, όπως η χρήση λογαριασμών γονέων ή μεγαλύτερων αδελφών, στόχος είναι να περιοριστεί ουσιαστικά η παρουσία των παιδιών στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης. Άλλωστε, οι εταιρείες διαθέτουν τεχνολογικά εργαλεία, ακόμη και συστήματα τεχνητής νοημοσύνης, τα οποία μπορούν να συμβάλουν στον εντοπισμό ανήλικων χρηστών και στην αποτελεσματικότερη προστασία τους.
Προτεραιότητα η ουσιαστική προστασία των παιδιών
Το ζητούμενο δεν είναι μόνο η θέσπιση απαγορεύσεων, αλλά κυρίως η ουσιαστική προστασία των παιδιών. Η συνεργασία γονέων, πολιτείας και ψηφιακών πλατφορμών είναι καθοριστική, ώστε οι ανήλικοι να μεγαλώνουν σε ένα ασφαλέστερο περιβάλλον και να έχουν περισσότερες ευκαιρίες για πραγματική κοινωνική επαφή και δραστηριότητες που ανταποκρίνονται στην ηλικία και τις ανάγκες τους.
