Οι χρηματικές ενισχύσεις από γονείς, παππούδες και γιαγιάδες προς παιδιά και εγγόνια είναι συνηθισμένη πρακτική. Ωστόσο, η μεταφορά χρημάτων δεν σημαίνει αυτόματα ότι είναι και φορολογικά αδιάφορη. Οι φορολογικές αρχές εξετάζουν πλέον με ιδιαίτερη προσοχή τις τραπεζικές κινήσεις, ενώ σε αρκετές περιπτώσεις οι φορολογούμενοι καλούνται να αποδείξουν από πού προήλθαν τα χρήματα και ποιος ήταν πραγματικά ο δωρητής.
Το βασικό «κλειδί» είναι το αφορολόγητο όριο των 800.000 ευρώ, το οποίο ισχύει από το 2021 για γονικές παροχές και δωρεές μεταξύ προσώπων που ανήκουν στην Α΄ κατηγορία συγγένειας. Υπάρχει όμως μία κρίσιμη προϋπόθεση: όταν πρόκειται για χρηματικά ποσά, η μεταφορά πρέπει να πραγματοποιείται με τρόπο που να αποδεικνύεται μέσω χρηματοπιστωτικού ιδρύματος.
Τι ισχύει για γονείς, παιδιά και εγγόνια
Η νομοθεσία προβλέπει αφορολόγητο έως 800.000 ευρώ για χρηματικές δωρεές και γονικές παροχές μεταξύ συγγενών Α΄ κατηγορίας, όπως γονείς και παιδιά.
Το γεγονός όμως ότι τα χρήματα πέρασαν από τραπεζικό σύστημα δεν αρκεί σε κάθε περίπτωση. Η ΑΑΔΕ έχει διευκρινίσει ότι για να εφαρμοστεί το αφορολόγητο πρέπει να προκύπτει η μεταφορά από τον λογαριασμό του δωρητή στον λογαριασμό του δικαιούχου.
Αντίθετα, όταν χρησιμοποιούνται μετρητά, ακόμη και αν αυτά καταλήξουν σε τραπεζικό λογαριασμό, μπορεί να μην αναγνωριστεί το αφορολόγητο.
Χαρακτηριστική υπόθεση με 668.566 ευρώ
Χαρακτηριστική είναι υπόθεση που εξετάστηκε από τη Διεύθυνση Επίλυσης Φορολογικών Διαφορών.
Μητέρα είχε μεταφέρει συνολικά 668.566 ευρώ προς όφελος της κόρης της, με μέρος των χρημάτων να χρησιμοποιείται για την εξόφληση υποχρεώσεων της επιχείρησής της.
Ο φορολογικός έλεγχος θεώρησε ότι επρόκειτο για άτυπη δωρεά και επέβαλε φόρο και πρόστιμο, καθώς δεν είχε προηγηθεί δήλωση δωρεάς.
Η ΔΕΔ αναγνώρισε τελικά ότι περίπου 235.000 ευρώ είχαν μεταφερθεί απευθείας από τραπεζικό λογαριασμό της μητέρας στον λογαριασμό της κόρης. Για το συγκεκριμένο ποσό εφαρμόστηκε το αφορολόγητο των 800.000 ευρώ.
Διαφορετική ήταν η αντιμετώπιση για περίπου 433.350 ευρώ, τα οποία η μητέρα κατέβαλε σε μετρητά για την εξόφληση υποχρεώσεων της κόρης. Για αυτό το τμήμα δεν αναγνωρίστηκε το αφορολόγητο και επιβλήθηκε φόρος 10%, μαζί με την προβλεπόμενη επιβάρυνση για τη μη υποβολή δήλωσης.
Γιατί τα μετρητά μπορούν να κοστίσουν ακριβά
Η συγκεκριμένη υπόθεση δείχνει τη σημασία του τρόπου με τον οποίο πραγματοποιείται η χρηματική δωρεά.
Για τις δωρεές μεταξύ συγγενών Α΄ κατηγορίας, η φορολογική απαλλαγή των 800.000 ευρώ συνδέεται με την αποδεδειγμένη μεταφορά των χρημάτων μέσω χρηματοπιστωτικών ιδρυμάτων. Η απλή κατάθεση μετρητών δεν αντιμετωπίζεται με τον ίδιο τρόπο.
Έτσι, ακόμη και όταν πρόκειται για γονέα και παιδί και το ποσό είναι κάτω από τις 800.000 ευρώ, μπορεί να προκύψει φόρος εάν δεν τηρηθούν οι προβλεπόμενες διαδικασίες.
Όταν η εφορία θεωρεί ότι υπάρχει «ενδιάμεσος»
Ιδιαίτερη προσοχή δείχνουν οι φορολογικές αρχές και σε περιπτώσεις όπου χρησιμοποιείται τρίτο πρόσωπο προκειμένου να μειωθεί ή να μηδενιστεί η φορολογική επιβάρυνση.
Σε μία υπόθεση, για παράδειγμα, χρήματα εμφανίστηκαν ως δωρεά από κόρη προς τον πατέρα της, ενώ στην πραγματικότητα τα στοιχεία του ελέγχου έδειχναν ότι τα χρήματα προέρχονταν από τον σύζυγο της κόρης.
Ο λόγος ήταν ότι ο γαμπρός ανήκει σε διαφορετική κατηγορία συγγένειας από την κόρη και η απευθείας δωρεά προς τον πεθερό θα φορολογούνταν διαφορετικά.
Οι ελεγκτές εξέτασαν τα εισοδήματα των εμπλεκόμενων προσώπων, τις κινήσεις των λογαριασμών και την προέλευση των χρημάτων. Διαπιστώθηκε, μεταξύ άλλων, ότι η κόρη δεν διέθετε εισοδήματα που να δικαιολογούν τη συγκεκριμένη δωρεά, ενώ τα χρήματα συνδέονταν με τον λογαριασμό και τα εισοδήματα του συζύγου της.
Και οι δωρεές μέσω εγγονιών μπαίνουν στο μικροσκόπιο
Ανάλογη ήταν και άλλη υπόθεση που αφορούσε 10.000 ευρώ.
Η γιαγιά μετέφερε το ποσό στην εγγονή της και η μεταφορά δηλώθηκε ως δωρεά, χωρίς να προκύψει φόρος λόγω του αφορολόγητου ορίου.
Μόλις λίγες ημέρες αργότερα, όμως, η εγγονή μετέφερε αντίστοιχο ποσό στη μητέρα της.
Ο φορολογικός έλεγχος θεώρησε ότι οι δύο κινήσεις αποτελούσαν ουσιαστικά μία ενιαία διευθέτηση, με πραγματική δικαιούχο τη μητέρα. Η τελευταία, ως νύφη της αρχικής δωρήτριας, ανήκει σε διαφορετική φορολογική κατηγορία και δεν καλύπτεται από το αφορολόγητο των 800.000 ευρώ.
Έτσι επιβλήθηκε φόρος 20% και πρόστιμο για τη μη υποβολή δήλωσης.
Τι πρέπει να προσέχουν οι φορολογούμενοι
Το βασικό συμπέρασμα είναι ότι το αφορολόγητο των 800.000 ευρώ δεν σημαίνει ότι κάθε χρηματική ενίσχυση από γονείς ή παππούδες είναι αυτομάτως αφορολόγητη.
Οι φορολογούμενοι θα πρέπει να προσέχουν:
- τη συγγενική σχέση μεταξύ δωρητή και δικαιούχου,
- τον τρόπο μεταφοράς των χρημάτων,
- την ύπαρξη τραπεζικών αποδεικτικών στοιχείων,
- την υποβολή της σχετικής δήλωσης δωρεάς,
- αλλά και το αν οι διαδοχικές μεταφορές δημιουργούν εικόνα τεχνητής φορολογικής διευθέτησης.
Ιδιαίτερα όταν πρόκειται για μεγάλα ποσά, η προσεκτική τήρηση της διαδικασίας είναι απαραίτητη, καθώς ένας φορολογικός έλεγχος μπορεί να εξετάσει όχι μόνο την τυπική μορφή της συναλλαγής, αλλά και την πραγματική προέλευση και τον τελικό αποδέκτη των χρημάτων.
Πηγή: newmoney.gr
