Συμφωνία πολιτιστικής ανταλλαγής Ελλάδας και Βουλγαρίας προβλέπει την επιστροφή στην Ελλάδα 48 ιστορικών κειμηλίων και την παράδοση στη Βουλγαρία λειψάνων που ταυτοποιήθηκαν ως εκείνα του τσάρου Σαμουήλ.
Τα πρωτόκολλα υπογράφηκαν στο Μουσείο Βυζαντινού Πολιτισμού στη Θεσσαλονίκη, παρουσία του πρωθυπουργού Κυριάκου Μητσοτάκη και του προέδρου της Βουλγαρίας Ρούμεν Ράντεφ. Στη Βουλγαρία θα παραδοθεί επίσης ανθρωπολογικό υλικό από τέσσερις σαρκοφάγους της Βασιλικής του Αγίου Αχιλλείου. Τα οστά είχαν ανασκαφεί στις Πρέσπες από τον καθηγητή Νικόλαο Μουτσόπουλο τη δεκαετία του 1960.
Τα 48 αντικείμενα, ανάμεσά τους εικόνες, σταυροί, άμφια, λειψανοθήκη και επισκοπικός θρόνος, αφαιρέθηκαν το 1917, κατά τον Α΄ Παγκόσμιο Πόλεμο, από τη Μητρόπολη Σερρών και Νιγρίτας και τις μονές Παναγίας Εικοσιφοίνισσας και Τιμίου Προδρόμου. Φυλάσσονταν ή εκτίθεντο στο Εθνικό Μουσείο Ιστορίας της Βουλγαρίας στη Σόφια. Θα παραμείνουν στο Βυζαντινό Μουσείο έως τις 5 Νοεμβρίου 2026 και κατόπιν θα επιστρέψουν στις ιστορικές τους εστίες.
Ο Ράντεφ είπε ότι οι προσπάθειες για την επιστροφή των λειψάνων είχαν αρχίσει από τη δεκαετία του 1960 και ευχαρίστησε τον Μουτσόπουλο, καθώς και τις πολιτικές και διπλωματικές ομάδες των δύο χωρών. Δήλωσε ότι ο Σαμουήλ, που στο παρελθόν χώριζε τους δύο λαούς, σήμερα τους ενώνει, εκφράζοντας την ελπίδα πως η συμφωνία θα ενισχύσει τη στρατηγική συνεργασία τους.
Ο Μητσοτάκης χαρακτήρισε τη συμφωνία ολοκλήρωση διαπραγμάτευσης που ξεκίνησε πριν από περίπου μισό αιώνα και πρώτο βήμα για την επιστροφή και άλλων πολιτιστικών αντικειμένων. Τόνισε ότι τα κειμήλια δεν πρέπει να αντιμετωπίζονται ως λάφυρα πολέμου. Η Ιερά Σύνοδος της Εκκλησίας της Ελλάδος χαιρέτισε την επιστροφή και ευχήθηκε να ακολουθήσουν συμφωνίες για άλλα εκκλησιαστικά αντικείμενα.
Στην ίδια ομιλία, ο πρωθυπουργός επανέλαβε ότι η Ελλάδα δεν αποδέχεται διευθετήσεις για τα Γλυπτά του Παρθενώνα που θα αναγνώριζαν ξένη κυριαρχία ή θα προέβλεπαν επιστροφή τους ως δανείου. Υποστήριξε ότι πρέπει να εκτίθενται μαζί και να διατηρούν άμεση οπτική επαφή με τον βράχο για τον οποίο σμιλεύτηκαν, συνδέοντας τη θέση αυτή με την ακεραιότητα του μνημείου.
Το περιεχομενο δημιουργηθηκε με την βοηθεια ΑΙ – powered by PIKIS AGENTS THE AI EXPERTS – www.pikistech.gr
