Εφημερεύοντα
Κίνηση
Καιρός
Στην τελική ευθεία εισέρχεται το επόμενο δεκαήμερο η διαδικασία για την ενεργοποίηση των τεσσάρων συμβάσεων υδρογονανθράκων της κοινοπραξίας Chevron – HELLENiQ Energy, καθώς αναμένεται να πέσουν οι υπογραφές μεταξύ των αναδόχων και του Ελληνικού Δημοσίου, ανοίγοντας άμεσα τον δρόμο για την κύρωσή τους από τη Βουλή.
Οι εξελίξεις αυτές δρομολογούνται σε ένα περιβάλλον αυξημένων γεωπολιτικών εντάσεων, καθώς οι συμφωνίες αναμένεται να υπογραφούν στη σκιά του εντεινόμενου ρήγματος στις σχέσεις Ευρώπης–Ηνωμένων Πολιτειών, με αιχμή τις εξελίξεις γύρω από τη Γροιλανδία – ένα σκηνικό που επισκίασε και τις εργασίες της φετινής Διάσκεψης του Νταβός.
Πρόκειται για τις συμβάσεις που αφορούν τα θαλάσσια οικόπεδα «Νότια της Πελοποννήσου», «Α2», «Νότια της Κρήτης Ι» και «Νότια της Κρήτης ΙΙ», οι οποίες έχουν ήδη λάβει το «πράσινο φως» από το Ελεγκτικό Συνέδριο. Με την ολοκλήρωση της υπογραφής τους, το υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας προγραμματίζει την άμεση κατάθεσή τους στη βουλή προκειμένου να κυρωθούν και να τεθούν σε πλήρη ισχύ. Σύμφωνα με αρμόδιες πηγές, η τήρηση των χρονοδιαγραμμάτων θεωρείται κρίσιμη, καθώς η κύρωση από τη Βουλή αποτελεί απαραίτητη προϋπόθεση για να περάσει το έργο στο επόμενο, καθοριστικό στάδιο των ερευνών.
Μέχρι στιγμής παραμένει ασαφές αν για την υπογραφή των συμβάσεων θα υπάρξει φυσική παρουσία στελεχών της Chevron στην Αθήνα ή αν η διαδικασία θα ολοκληρωθεί με άλλο τρόπο, χωρίς ιδιαίτερη τελετή.
Τα επόμενα βήματα στα οικόπεδα
Μετά την κύρωση των συμβάσεων, η κοινοπραξία Chevron – HELLENiQ Energy θα προχωρήσει στην εξειδίκευση των ερευνητικών εργασιών ανά οικόπεδο, με έμφαση στις σεισμικές έρευνες ιδιαίτερα στις θαλάσσιες περιοχές νότια της Κρήτης, όπου εντοπίζεται και το μεγαλύτερο γεωλογικό ενδιαφέρον.
Τα δεδομένα που θα συλλεχθούν θα καθορίσουν και την επιλογή των πλέον ώριμων στόχων για ενδεχόμενες ερευνητικές γεωτρήσεις σε επόμενη φάση.
Το επιχειρησιακό πλάνο των εταιρειών τοποθετεί το δεύτερο εξάμηνο του 2026 ως κρίσιμο σημείο για την εξέλιξη των ερευνών. Τότε, τα εξειδικευμένα σκάφη της Chevron αναμένεται να αναπτύξουν δραστηριότητα στις θαλάσσιες ζώνες νότια της Πελοποννήσου και της Κρήτης, με αντικείμενο τη σεισμική αποτύπωση των γεωλογικών δομών. Παράλληλα, στο Ιόνιο προβλέπεται να κατευθυνθεί το πλωτό γεωτρύπανο που χρησιμοποιεί η Energean στις εργασίες της στο Ισραήλ, σηματοδοτώντας τη μετάβαση στην επόμενη φάση του προγράμματος.
Άμεσα προβλέπεται να ολοκληρωθεί και η αλλαγή του μετοχικού σχήματος στην παραχώρηση, με την ExxonMobil να αποκτά πλειοψηφική συμμετοχή 60%, κατόπιν εξαγοράς ποσοστών από την Energean και την HELLENiQ ENERGY. Η σχετική συμφωνία, η υπεγράφη τον Νοέμβριο στο Ζάππειο παρουσία δύο Aμερικανών υπουργών ανοίγοντας ένα νέο κεφάλαιο στο μπλοκ του Ιονίου.
Η Energean, διατηρώντας τον ρόλο του διαχειριστή της παραχώρησης κατά την ερευνητική περίοδο, προγραμματίζει την υποβολή αιτήματος για παράταση του ερευνητικού προγράμματος, προκειμένου να εξασφαλιστεί ο αναγκαίος χρόνος για την προετοιμασία και την εκτέλεση της ερευνητικής γεώτρησης. Το νομικό επιτελείο της εταιρείας ολοκληρώνει την διαδικασία με το αίτημα να υποβάλλεται εντός του επόμενου μήνα.
Σε εκκρεμότητα η απόφαση της ExxonMobil
Την ίδια στιγμή σε εκκρεμότητα παραμένει η απόφαση της ExxonMobil, καθώς τον Απρίλιο λήγει η δεύτερη παράταση του ερευνητικού προγράμματος της αμερικανικής εταιρείας στην παραχώρηση «Δυτικά της Κρήτης». Η ExxonMobil καλείται να αποφασίσει αν θα αιτηθεί νέα παράταση πέραν του προβλεπόμενου συμβατικού πλαισίου ή αν θα επιστρέψει την παραχώρηση στο Ελληνικό Δημόσιο. Σε περίπτωση υποβολής αιτήματος για νέα παράταση, όπως ισχύει και για την Energean σε αντίστοιχες περιπτώσεις, αυτό θα πρέπει να εγκριθεί είτε με πράξη του Υπουργικού Συμβουλίου είτε μέσω νομοθετικής ρύθμισης.
Συνέχεια της ερευνητικής δραστηριότητας στην Ελλάδα
Η προοπτική έναρξης ερευνητικών γεωτρήσεων στα τέλη του 2026 ή στις αρχές του 2027 θα σηματοδοτούσε, σύμφωνα με αρμόδιες πηγές, τη συνέχιση και ουσιαστική κλιμάκωση της ερευνητικής δραστηριότητας υδρογονανθράκων στη χώρα. Σε αυτό το πλαίσιο, η δραστηριότητα των διεθνών ομίλων έρχεται να προστεθεί και να συνεχίσει επί της ουσίας την παρουσία και τη δράση της Energean στην Ελλάδα, η οποία τα τελευταία χρόνια αποτελεί τον βασικό πυλώνα παραγωγής και έρευνας υδρογονανθράκων.
Ενεργειακή και γεωστρατηγική διάσταση
Η είσοδος της Chevron στην Ελλάδα, σε συνέχεια της ήδη καταγεγραμμένης παρουσίας της ExxonMobil, προσδίδει ιδιαίτερη βαρύτητα στο ελληνικό πρόγραμμα ερευνών υδρογονανθράκων. Κυβερνητικά στελέχη εκτιμούν ότι, υπό τις παρούσες διεθνείς συνθήκες, η παρουσία αμερικανικών ενεργειακών κολοσσών στην Ανατολική Μεσόγειο αποκτά πρόσθετο γεωστρατηγικό βάρος, ενισχύοντας τη θέση της Ελλάδας στον περιφερειακό ενεργειακό χάρτη.
Ο υπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας Σταύρος Παπασταύρου έχει δηλώσει ότι σε περίπτωση εμπορικής ανακάλυψης κοιτασμάτων, τα οφέλη για το Δημόσιο εκτιμάται ότι θα είναι σημαντικά, τόσο σε επίπεδο δημοσίων εσόδων όσο και σε όρους ενεργειακής ασφάλειας, με την κυβέρνηση να υπογραμμίζει ότι πρόκειται για μια μακροπρόθεσμη επένδυση με πολλαπλές οικονομικές και γεωπολιτικές προεκτάσεις.