Γράφει η Ειρήνη Αντωνάκη
Μια ξεχωριστή έκθεση αφιερωμένη στην ιστορία και τη μνήμη του μικρασιατικού ελληνισμού φιλοξενείται την Κυριακή 22 και τη Δευτέρα 23 Νοεμβρίου στο Καστέλλι Πεδιάδας, στον Δήμο Μινώα Πεδιάδας. Μέσα από σπάνια κειμήλια, ιστορικά έγγραφα, φωτογραφίες, φορεσιές, σχολικά βιβλία και εκκλησιαστικά αντικείμενα, οι επισκέπτες θα έχουν την ευκαιρία να γνωρίσουν πτυχές της ζωής των Ελλήνων της Μικράς Ασίας και να ταξιδέψουν σε μια εποχή που άφησε βαθύ αποτύπωμα στην ιστορία και τη συλλογική μνήμη. Η έκθεση φιλοδοξεί να αναδείξει την αξία της διατήρησης της ιστορικής κληρονομιάς και να κρατήσει ζωντανές τις μνήμες και τις παραδόσεις που μεταφέρονται από γενιά σε γενιά.
Για την έκθεση μίλησε στο Θέμα Κρήτης ο Νίκος Καραμπουρνιώτης, πρώην πρόεδρος του Συνδέσμου Μικρασιατών Προσφύγων Χαλανδρίου «Οι Ρίζες», ο οποίος ασχολείται με την ανάδειξη και τη διατήρηση της μικρασιατικής ιστορικής μνήμης και είναι υπεύθυνος για το αρχειακό υλικό.
Ένα ταξίδι στην ιστορία του μικρασιατικού ελληνισμού
Μια σημαντική προσπάθεια διάσωσης και ανάδειξης του μικρασιατικού πολιτισμού ξεδιπλώνεται μέσα από την έκθεση σπάνιων κειμηλίων, ιστορικών εγγράφων και αντικειμένων που διασώζουν τη μνήμη του ελληνισμού της Μικράς Ασίας, ο οποίος είχε παρουσία στην περιοχή για περισσότερα από 3.000 χρόνια.
Κειμήλια που διασώθηκαν από τον ξεριζωμό
Στην έκθεση, όπως εξηγεί ο κ. Καραμπουρνιώτης, παρουσιάζονται εκκλησιαστικά, σχολικά, στρατιωτικά και λαογραφικά αντικείμενα. Πολλά από αυτά έφτασαν στην Ελλάδα μαζί με τους πρόσφυγες, ενώ άλλα εντοπίστηκαν και επαναπατρίστηκαν μέσα από δημοπρασίες και αγορές, ακόμη και από την Αμερική. Ιδιαίτερη θέση έχουν τα σπάνια ιστορικά έγγραφα, τα οποία αποτελούν πολύτιμα τεκμήρια τόσο της καθημερινής ζωής των Μικρασιατών όσο και των διωγμών που υπέστησαν.
Σπάνια αρχεία με ιδιαίτερη ιστορική αξία
Ξεχωριστό ενδιαφέρον παρουσιάζουν οι προσφυγικές εφημερίδες, ορισμένες από τις οποίες δεν εντοπίζονται ούτε στις μεγαλύτερες δημόσιες βιβλιοθήκες και αρχειακές συλλογές της χώρας, καθώς και μοναδικά σχολικά βιβλία και μαθητικοί έλεγχοι από τα ελληνικά σχολεία της Μικράς Ασίας. Πρόκειται για υλικό με ιδιαίτερη ιστορική και ερευνητική αξία, που φωτίζει πτυχές της εκπαίδευσης, της κοινωνικής ζωής και της καθημερινότητας του ελληνισμού πριν από τον ξεριζωμό.
Οι ιστορικοί δεσμοί της Μικράς Ασίας με την Κρήτη
Η έκθεση αποκτά ιδιαίτερη σημασία και για την Κρήτη, όπως τονίζει ο κ. Καραμπουρνιώτης, καθώς πολλοί Μικρασιάτες πρόσφυγες εγκαταστάθηκαν στο νησί, δημιούργησαν οικογένειες και μετέφεραν μαζί τους τις παραδόσεις και την πολιτιστική τους κληρονομιά. Παράλληλα, τιμάται η μνήμη των Κρητών που πολέμησαν στο μικρασιατικό μέτωπο, αναδεικνύοντας τους ιστορικούς δεσμούς των δύο τόπων.
Η ανάγκη να μη χαθεί η ιστορική μνήμη
Όπως επισημαίνεται, μεγάλο μέρος αυτού του πολύτιμου υλικού έχει χαθεί με το πέρασμα των χρόνων, εξαιτίας της άγνοιας, της αδιαφορίας ή ακόμη και της καταστροφής αντικειμένων που θα μπορούσαν να αποτελούν σήμερα σημαντικά ιστορικά τεκμήρια. Για τον λόγο αυτό, ιδιαίτερη βαρύτητα δίνεται στην αυθεντικότητα, την ιστορική τεκμηρίωση και τη διάσωση κάθε αντικειμένου, ώστε να διαφυλαχθεί η αξία του για τις επόμενες γενιές.
Μια μνήμη που πρέπει να παραμείνει ζωντανή
Το μήνυμα της έκθεσης είναι να διατηρηθεί ζωντανή η μνήμη του μικρασιατικού ελληνισμού, η ιστορία, η πίστη και η πολιτιστική του ταυτότητα. Μια προσπάθεια που δεν απευθύνεται μόνο στους ανθρώπους με μικρασιατική καταγωγή, αλλά σε όλους, καθώς πίσω από κάθε κειμήλιο κρύβεται μια ανθρώπινη ιστορία, μια ζωή που ξεριζώθηκε και μια μνήμη που δεν πρέπει να χαθεί.















