Εφημερεύοντα
Κίνηση
Καιρός
Την επιτακτική ανάγκη άμεσης προώθησης του Νότιου Οδικού Άξονα Κρήτης (ΝΟΑΚ), ενός έργου στρατηγικής σημασίας για τη συνδεσιμότητα, την οδική ασφάλεια και την αναπτυξιακή προοπτική της νότιας Κρήτης, έθεσε ο πρ. Υπουργός και Βουλευτής Ηρακλείου, Λευτέρης Αυγενάκης, με Επίκαιρη Ερώτησή του προς το Υπουργείο Υποδομών και Μεταφορών, η οποία απαντήθηκε από τον Υφυπουργό κ. Νίκο Ταχιάο.
Έργο Εθνικής Σημασίας – Όχι Περιφερειακής Προτεραιότητας
Ο Λευτέρης Αυγενάκης, στην τοποθέτησή του, υπογράμμισε πως ο ΝΟΑΚ δεν είναι απλώς ένας οδικός άξονας, αλλά μια κρίσιμη παρέμβαση που ενώνει περιοχές, ενισχύει την εδαφική συνοχή, εξασφαλίζει οδική ασφάλεια και ενεργοποιεί αναπτυξιακές δυνατότητες που έως σήμερα μένουν ανεκμετάλλευτες.
Σημείωσε πως παρά τη θετική βούληση του Υπουργείου και τη δέσμευση για συνεργασία με την Περιφέρεια Κρήτης και τους Δήμους Φαιστού, Γόρτυνας, Βιάννου και Αρχανών-Αστερουσίων, η συνάντηση αυτή δεν έχει προγραμματιστεί, παρότι από τον Νοέμβριο του 2025 έχουν υπάρξει σχετικές επιστολές.
Ισορροπημένη Ανάπτυξη – Τρία Έργα Κρίκοι Μίας Αλυσίδας
Όπως επεσήμανε, η ισόρροπη ανάπτυξη της Κρήτης απαιτεί τη συνδυασμένη υλοποίηση τριών βασικών έργων:
- Σύγχρονου Βόρειου Οδικού Άξονα Κρήτης (ΒΟΑΚ)
- Νέου Διεθνούς Αεροδρομίου στο Καστέλι
- Νότιου Οδικού Άξονα Κρήτης (ΝΟΑΚ)
Ο ΝΟΑΚ θα διασυνδέει περιοχές όπως η Μεσαρά, η Βιάννος, το Νότιο Ρέθυμνο και το Νότιο Λασίθι, με τις κεντρικές υποδομές του νησιού.
Η Απάντηση του Υφυπουργού Μεταφορών, Νίκου Ταχιάου – Έμφαση στον Ρόλο της Περιφέρειας και τη Συντονισμένη Πορεία των Μελετών
Στην τοποθέτησή του από το βήμα της Βουλής, ο Υφυπουργός Μεταφορών κ. Νίκος Ταχιάος αναγνώρισε τη σημασία και την αναγκαιότητα προώθησης του Νότιου Οδικού Άξονα Κρήτης (ΝΟΑΚ), επισημαίνοντας ότι: «Πραγματικά, ο ΝΟΑΚ αποτελεί προτεραιότητα – και μάλιστα μια προτεραιότητα την οποία και εσείς, κύριε συνάδελφε, υπηρετείτε με συνέπεια».
Αναφερόμενος στη θεσμική κατανομή αρμοδιοτήτων, ο κ. Ταχιάος διευκρίνισε: «Ο ΝΟΑΚ, θεσμικά, αποτελεί έργο αρμοδιότητας της Περιφέρειας Κρήτης. Δεν έχει περιέλθει στην ευθύνη του Υπουργείου Υποδομών και Μεταφορών, παρότι ορισμένες επιμέρους μελέτες που θα συμβάλουν στον συνολικό σχεδιασμό εκπονούνται από υπηρεσίες του Υπουργείου».
Αναφορικά με τον ρόλο του Οργανισμού Ανάπτυξης Κρήτης (ΟΑΚ), ανέφερε: «Ο ΟΑΚ, αν και εποπτευόμενος φορέας του Υπουργείου, δεν αποτελεί υπηρεσιακή του δομή. Πρόκειται για έναν οργανισμό στον οποίο συνυπάρχουν όλοι οι επιμέρους φορείς της Κρήτης και λειτουργεί με διακριτή θεσμική ανεξαρτησία».
Ο Υφυπουργός στάθηκε ιδιαίτερα στη σημασία του συντονιστικού ρόλου της Περιφέρειας: «Η συμμετοχή του Περιφερειάρχη Κρήτης, κ. Αρναουτάκη, στη συζήτηση για τον ΝΟΑΚ είναι καθοριστικής σημασίας. Είναι κρίσιμο να γίνει κατανοητό πως, θεσμικά, ο βασικός συντονιστικός και υλοποιητικός ρόλος ανήκει στην Περιφέρεια Κρήτης».
Σχετικά με την πρόοδο των διαδικασιών, υπογράμμισε: «Οι υπηρεσίες της Περιφέρειας είναι αυτές που συντονίζουν το σύνολο των απαιτούμενων μελετών, ώστε το έργο να μπορέσει να προχωρήσει με σαφή τεχνική βάση. Σε ό,τι αφορά τα έργα που έχει αναλάβει το Υπουργείο, προχωρούν κανονικά – είτε μέσω των υπηρεσιών του είτε μέσω του ΟΑΚ».
Ο κ. Ταχιάος επεσήμανε την ανάγκη στενής συνεργασίας και ρεαλιστικού χρονοπρογραμματισμού: «Υπάρχει σαφής διακριτή συμμετοχή των εμπλεκομένων φορέων στο σχεδιασμό και την εξέλιξη των έργων. Αναγνωρίζουμε ότι ο κύριος ρόλος ανήκει στην Περιφέρεια, γι’ αυτό και ο συντονισμός είναι αναγκαίος, ειδικά σε αυτή τη φάση».
Για τη χρηματοδότηση του ΝΟΑΚ, ο Υφυπουργός παρέμεινε προσεκτικός: «Είναι ακόμη πολύ πρώιμο να μιλήσουμε για χρηματοδότηση. Πρώτα πρέπει να ολοκληρωθούν οι απαραίτητες μελέτες. Αν με ρωτάτε εάν σήμερα μπορούν να χρηματοδοτηθούν τμήματα του ΝΟΑΚ ή πότε ακριβώς θα συμβεί αυτό, δεν μπορώ να σας απαντήσω με σαφήνεια».
Τέλος, αναφέρθηκε στη στρατηγική απόφαση που εκκρεμεί: «Πρέπει να ληφθεί μια απόφαση στρατηγικού χαρακτήρα: θα αντιμετωπιστεί ο ΝΟΑΚ ως ένα ενιαίο έργο, όπως ο ΒΟΑΚ, ή ως επιμέρους οδικά έργα που θα υλοποιούνται διαδοχικά; Αυτή είναι μια επιλογή που απαιτεί συνεργασία, σχεδιασμό και ευθυγράμμιση με την Περιφέρεια Κρήτης, η οποία –το επαναλαμβάνω– έχει την αποκλειστική αρμοδιότητα κατασκευής του συγκεκριμένου οδικού άξονα».
Από την Αναμονή στην Υλοποίηση
Στην τοποθέτησή του κατά τη δευτερολογία, ο πρ. Υπουργός επανήλθε με τέσσερα καθαρά ερωτήματα, ζητώντας σαφές χρονοδιάγραμμα, χρηματοδοτικό σχεδιασμό και πολιτική απόφαση για τα εξής τέσσερα βασικά τμήματα του ΝΟΑΚ:
- Κόμβος Καστελίου – Στόλοι
- Σε φάση ολοκλήρωσης μελέτης. Ζητείται προτεραιοποίησή του για άμεση ένταξη στο πρόγραμμα έργων.
- Στόλοι – Πραιτώρια
- Πλήρως ώριμο και μελετημένο τμήμα. Μπορεί να δημοπρατηθεί άμεσα, με προϋπολογισμό 19 εκατ. ευρώ.
- Πραιτώρια – Κόμβος Αρκαλοχωρίου
- Μη ώριμο μελετητικά, αλλά κρίσιμο για τη σύνδεση με το νέο Αεροδρόμιο Καστελίου. Ζητείται να ενταχθεί στα συνοδά έργα του αεροδρομίου και να ξεκινήσει η ανάθεση μελετών.
- Νέο Αεροδρόμιο Καστελίου – Βιάννος
- Ελλιπώς μελετημένο. Ιδιαίτερα απαιτητικό γεωτεχνικά λόγω των σεισμών στην περιοχή Αρκαλοχωρίου. Ζητείται η άμεση ένταξή του στον στρατηγικό σχεδιασμό.
Θεσμικός Διάλογος και Συνεργασία
Ο πρ. Υπουργός επανέλαβε με έμφαση πως η Κρήτη δεν μπορεί να συνεχίσει να αναπτύσσεται με δύο ταχύτητες. Χρειάζεται ισότιμη ενίσχυση και του νότου, με πράξεις – όχι απλώς υποσχέσεις.
Ζήτησε από την πολιτική ηγεσία να ξεκαθαρίσει:
- Πότε θα πραγματοποιηθεί η συνάντηση με την Περιφέρεια και τους Δήμους;
- Ποιο είναι το συνολικό χρονοδιάγραμμα για τα τέσσερα τμήματα του ΝΟΑΚ;
- Ποια τμήματα εντάσσονται στα συνοδά έργα του νέου Διεθνούς Αεροδρομίου Καστελίου;
- Ποια είναι η χρηματοδοτική προτεραιοποίηση για το ώριμο τμήμα Στόλοι – Πραιτώρια;
Το Μήνυμα: Από τη Συζήτηση στην Πράξη
Ο Λευτέρης Αυγενάκης τόνισε πως ο ΝΟΑΚ δεν είναι έργο του μέλλοντος, αλλά έργο του παρόντος.
Οι τοπικές κοινωνίες, οι Δήμαρχοι και οι φορείς έχουν ενώσει τη φωνή τους – αυτό που απομένει είναι η πολιτική βούληση για να ξεκινήσει η υλοποίηση.
Όπως δήλωσε, θα συνεχίσει να παρεμβαίνει κοινοβουλευτικά μέχρι την πλήρη ένταξη του ΝΟΑΚ στον εθνικό σχεδιασμό, υπογραμμίζοντας: «Η Κρήτη δεν ζητά προνόμια – ζητά ισονομία. Ο ΝΟΑΚ είναι αναπτυξιακό και κοινωνικό δικαίωμα για τη νότια Κρήτη.»