Με ιδιαίτερη λαμπρότητα και έντονη θρησκευτική συγκίνηση τιμάται και φέτος στην Κρήτη η μεγάλη γιορτή της Κοιμήσεως της Θεοτόκου. Στην Ιερά Μονή Μυρτιδιώτισσας Παλιανής, στο Βενεράτο, οι ημέρες αυτές αποκτούν ξεχωριστό χαρακτήρα, καθώς η ιστορική μονή γίνεται σημείο αναφοράς για εκατοντάδες προσκυνητές.
Η γιορτή της Παναγίας, γνωστή και ως «Πάσχα του καλοκαιριού», αποτελεί μία από τις σημαντικότερες στιγμές του εκκλησιαστικού έτους. Η περίοδος της νηστείας και της προετοιμασίας οδηγεί στη μεγάλη ημέρα της εορτής, όταν οι πιστοί συγκεντρώνονται στους ναούς για να τιμήσουν τη Θεοτόκο και να συμμετάσχουν στις ιερές ακολουθίες.
Στην Παλιανή, η παράδοση διατηρείται αναλλοίωτη μέσα στους αιώνες. Η μονή, με ιστορία που χάνεται στα βάθη του χρόνου, εξακολουθεί να αποτελεί έναν ζωντανό πνευματικό χώρο, όπου η καθημερινότητα των μοναχών είναι άρρηκτα δεμένη με την προσευχή και τη λατρεία.
Ξεχωριστή στιγμή των εορτασμών αποτελεί η περιφορά του Επιταφίου της Παναγίας. Με τον ναό να φωτίζεται από τα κεριά των προσκυνητών, ψάλλονται τα εγκώμια και ακολουθεί η λιτάνευση, δημιουργώντας ένα ιδιαίτερα συγκινητικό σκηνικό. Πρόκειται για ένα έθιμο που παραπέμπει στις ημέρες του Πάσχα και αποτελεί μία από τις πιο χαρακτηριστικές παραδόσεις του Δεκαπενταύγουστου.
Καθ’ όλη τη διάρκεια του Αυγούστου, η μονή βρίσκεται σε διαρκή πνευματική εγρήγορση. Οι παρακλήσεις προς την Παναγία πραγματοποιούνται καθημερινά, ενώ ιδιαίτερη θέση στο προσκύνημα κατέχει η περίφημη Αγία Μυρτιά, το ιστορικό δέντρο που βρίσκεται στον χώρο της μονής και συνδέεται με την παράδοση και την ευλάβεια των πιστών.
Από νωρίς το πρωί μέχρι αργά το βράδυ, η Παλιανή υποδέχεται ανθρώπους κάθε ηλικίας που φτάνουν για να ανάψουν ένα κερί, να προσευχηθούν και να προσκυνήσουν. Ανάμεσά τους βρίσκονται πολλές οικογένειες, αλλά και νέοι άνθρωποι, που συνεχίζουν να αναζητούν μέσα από τα έθιμα και την Ορθόδοξη παράδοση μια ουσιαστική σύνδεση με τις ρίζες του τόπου.
Κάτω από το φως των κεριών, τους ήχους των ψαλμών και τη σιωπή που διακόπτεται από τις δεήσεις των πιστών, ο Δεκαπενταύγουστος στην Παλιανή αποκτά μια ξεχωριστή μυσταγωγία. Είναι η στιγμή που η πίστη συναντά την παράδοση και η Κρήτη θυμάται, μέσα από τα δικά της έθιμα, γιατί η γιορτή της Παναγίας παραμένει μέχρι σήμερα το «Πάσχα του καλοκαιριού».
