Με ξεχωριστό τρόπο βιώνεται ο Δεκαπενταύγουστος στα Χανιά, όπου η θρησκευτική παράδοση συναντά την κρητική φιλοξενία και τα καλοκαιρινά ανταμώματα. Από τα μοναστήρια και τα ξωκκλήσια μέχρι τα χωριά της ενδοχώρας, οι ημέρες γύρω από τη γιορτή της Κοίμησης της Θεοτόκου αποκτούν ιδιαίτερο χρώμα.
Οι εκκλησίες και οι μονές σε ολόκληρο τον νομό γεμίζουν από πιστούς, ντόπιους αλλά και επισκέπτες που επιλέγουν να συμμετάσχουν στις λειτουργίες και τους εορτασμούς. Η Αγία Τριάδα των Τζαγκαρόλων και το Γουβερνέτο στο Ακρωτήρι, η Μονή Γωνιάς στο Κολυμπάρι, η Χρυσοσκαλίτισσα στο Λιβυκό, η Τριμάρτυρη στην πόλη των Χανίων και η Παναγία στην Ίμπρο είναι ορισμένα μόνο από τα σημεία όπου η θρησκευτική κίνηση κορυφώνεται στις 14 και 15 Αυγούστου.
Την ίδια ώρα, στα χωριά της ενδοχώρας οι προετοιμασίες έχουν ξεκινήσει εδώ και ημέρες. Οι δρόμοι, οι πλατείες και τα σπίτια ασπρίζονται, ενώ οι οικογένειες ετοιμάζουν τα παραδοσιακά εδέσματα για τα τραπέζια της γιορτής. Οι παλαιότεροι μεταφέρουν στους νεότερους συνταγές και μυστικά της κρητικής κουζίνας, διατηρώντας ζωντανά έθιμα που περνούν από γενιά σε γενιά.
Ο Δεκαπενταύγουστος, άλλωστε, δεν είναι μόνο μια θρησκευτική γιορτή για τους κατοίκους των Χανίων. Είναι και μια αφορμή για επιστροφή στις ρίζες, για συναντήσεις συγγενών και φίλων και για επανασύνδεση ανθρώπων που μπορεί να έχουν χαθεί μέσα στους γρήγορους ρυθμούς της καθημερινότητας.
Κεντρική θέση στους εορτασμούς έχουν φυσικά τα παραδοσιακά πανηγύρια. Περισσότερα από 30 μεγάλα γλέντια πραγματοποιούνται αυτές τις ημέρες σε διάφορες περιοχές του νομού, ενώ ακόμη περισσότερες είναι οι μικρότερες οικογενειακές και τοπικές εκδηλώσεις. Η λύρα και το λαούτο δίνουν τον ρυθμό, τα τραπέζια γεμίζουν και οι χοροί συνεχίζονται με συρτό, πεντοζάλι, σούστα και σιγανό.
Για τους ανθρώπους των χωριών, η γιορτή της Παναγίας έχει έντονο συμβολισμό. Η Κοίμηση της Θεοτόκου δεν αντιμετωπίζεται ως ημέρα πένθους, αλλά ως μια γιορτή πίστης, ελπίδας και προσδοκίας. Μετά τον Εσπερινό και τη Θεία Λειτουργία, η θρησκευτική κατάνυξη δίνει τη θέση της στο αντάμωμα και στο γλέντι.
Τα τραπέζια του Δεκαπενταύγουστου γίνονται πολλές φορές και τόπος συμφιλίωσης. Παλιές διαφορές αφήνονται στην άκρη, συγγενείς και φίλοι ξανασμίγουν και η κοινή παρουσία στη γιορτή λειτουργεί ως αφορμή για ένα νέο ξεκίνημα.
Έτσι, στα Χανιά ο Δεκαπενταύγουστος λειτουργεί ως μια μεγάλη γέφυρα ανάμεσα στο παρελθόν και το σήμερα. Η πίστη, τα έθιμα, η μουσική, το φαγητό και κυρίως η ανθρώπινη συντροφιά συνθέτουν ένα σκηνικό που κάθε Αύγουστο αναδεικνύει την ιδιαίτερη ταυτότητα της χανιώτικης υπαίθρου και κρατά ζωντανή την παράδοση του τόπου.
Πηγή: ΑΠΕ-ΜΠΕ
