Την ακύρωση της εγκατάστασης radar στον λόφο Παπούρα, ζητά το ΤΕΕ/ΤΑΚ

Επιστολή προς τα υπουργεία Πολιτισμού και Περιβάλλοντας, απέστειλε το Τμήμα Ανατολικής Κρήτης του Τεχνικού Επιμελητηρίου Ελλάδας, εκφράζοντας την έντονη αντίθεσή του στην επικείμενη εγκατάσταση συστημάτων αεροναυτιλίας (ραντάρ) στην κορυφή του βουνού Παπούρα, στο πλαίσιο των συνοδών έργων του νέου Διεθνούς Αερολιμένα Καστελλίου.

Όπως τονίζεται στην επιστολή, η σχεδιαζόμενη εγκατάσταση radar στην περιοχή με βαριές παρεμβάσεις όπως εκρηκτικές λατομεύσεις εγκυμονεί άμεσο και σοβαρό κίνδυνο για την ακεραιότητα του μνημείου και του πολιτισμικού τοπίου.

Παράλληλα παραβιάζει την ουσία του Αρχαιολογικού Νόμου 4858/2021 (άρθρο 10), το άρθρο 24 του Συντάγματος, καθώς και τις αρχές διεθνών συνθηκών όπως η Σύμβαση της Γρανάδας και το πνεύμα της Σύμβασης του Faro, που επιτάσσουν την προστασία και ανάδειξη της πολιτιστικής κληρονομιάς και του αυθεντικού τοπίου.

Το ΤΕΕ/ΤΑΚ καλείόλους τους αρμόδιους φορείς να:

1. Ακυρώσουν οριστικά τον σχεδιασμό εγκατάστασης radar στο όρος Παπούρα.
2. Εκπονήσουν άμεσα τροποποίηση της περιβαλλοντικής μελέτης, προκειμένου να
   εντοπιστεί εναλλακτική θέση εγκατάστασης, εκτός του αρχαιολογικού συνόλου.
3. Εξασφαλίσουν την πλήρη συνέχιση και ολοκλήρωση των αρχαιολογικών ερευνών χωρίς παρεμπόδιση ή κίνδυνο.
4. Θεσμοθετήσουν την προστασία και ανάδειξη του Παπούρα ως επισκέψιμου αρχαιολογικού χώρου, επενδύοντας στον πολιτιστικό τουρισμό και την τοπική ταυτότητα.

Αναλυτικά η επιστολή:

«Με την παρούσα επιστολή εκφράζουμε την έντονη αντίθεσή μας στην επικείμενη εγκατάσταση συστημάτων αεροναυτιλίας (ραντάρ) στην κορυφή του βουνού Παπούρα, στο πλαίσιο των συνοδών έργων του νέου Διεθνούς Αερολιμένα Καστελλίου.

Ο αρχαιολογικός χώρος Παπούρας είναι ένας εξαιρετικής σημασίας αρχαιολογικός χώρος, στον οποίο έχουν έρθει στο φως σημαντικότατα προϊστορικά ευρήματα, με κυριότερο ένα μνημείο μοναδικής αρχιτεκτονικής σύλληψης που χρονολογείται γύρω στο 1800 π.Χ. Πρόκειται για κυκλική κατασκευή με ομόκεντρους δακτυλίους, γεωμετρικά και χωρικά οργανωμένη με εντυπωσιακή ακρίβεια.

Το εύρημα αυτό επανακαθορίζει τον χάρτη του μινωικού πολιτισμού στην περιοχή και ενδέχεται να συνδέεται με διαχρονική ιερή χρήση του τόπου, λόγω της γειτνίασής του με το λατρευτικό σπήλαιο του Αφέντη Χριστού.

Η σχεδιαζόμενη εγκατάσταση radar στην περιοχή με βαριές παρεμβάσεις όπως εκρηκτικές λατομεύσεις εγκυμονεί άμεσο και σοβαρό κίνδυνο για την ακεραιότητα του μνημείου και του πολιτισμικού τοπίου. Τέτοιου είδους καταστροφικές παρεμβάσεις παραβιάζουν την ουσία του Αρχαιολογικού Νόμου 4858/2021 (άρθρο 10), το άρθρο 24 του Συντάγματος, καθώς και τις αρχές διεθνών συνθηκών όπως η Σύμβαση της Γρανάδας και το πνεύμα της Σύμβασης του Faro, που επιτάσσουν την προστασία και ανάδειξη της πολιτιστικής κληρονομιάς και του αυθεντικού τοπίου.

Η πρόσφατη δημόσια δήλωση περί τετελεσμένης απόφασης, πριν από την επίσημη γνωμοδότηση του Κεντρικού Αρχαιολογικού Συμβουλίου, δημιουργεί εύλογους προβληματισμούς ως προς τη θεσμική διαφάνεια και την επιστημονική εγκυρότητα των διαδικασιών. Δεν μπορεί, σε ένα κράτος δικαίου, η πρόοδος να ταυτίζεται με την καταστροφή.

Κατόπιν των ανωτέρω, καλούμε όλους τους αρμόδιους φορείς να:

1. Ακυρώσουν οριστικά τον σχεδιασμό εγκατάστασης radar στο όρος Παπούρα.
2. Εκπονήσουν άμεσα τροποποίηση της περιβαλλοντικής μελέτης, προκειμένου να
   εντοπιστεί εναλλακτική θέση εγκατάστασης, εκτός του αρχαιολογικού συνόλου.
3. Εξασφαλίσουν την πλήρη συνέχιση και ολοκλήρωση των αρχαιολογικών ερευνών χωρίς παρεμπόδιση ή κίνδυνο.
4. Θεσμοθετήσουν την προστασία και ανάδειξη του Παπούρα ως επισκέψιμου αρχαιολογικού χώρου, επενδύοντας στον πολιτιστικό τουρισμό και την τοπική ταυτότητα.

Ο σεβασμός στην πολιτιστική μας κληρονομιά δεν αποτελεί εμπόδιο στην ανάπτυξη, αλλά προϋπόθεση για να έχει αυτή ταυτότητα, μέτρο και διάρκεια. Αν ο αρχαιολογικός χώρος Παπούρα δεν προστατευτεί, τότε ακυρώνεται στην πράξη κάθε έννοια στρατηγικού σχεδιασμού για τη διατήρηση του ιστορικού μας αποθέματος».