Γράφει η Ειρήνη Αντωνάκη
Το 3ο Διεθνές Συνέδριο Smart Islands, που πραγματοποιήθηκε στη Γαύδο από τις 21 έως τις 24 Σεπτεμβρίου, ανέδειξε τις συνεργασίες που αναπτύχθηκαν, τις επιστημονικές προτάσεις που κατατέθηκαν για το μέλλον του νησιού, αλλά και την ανάγκη ο αναπτυξιακός σχεδιασμός να βρίσκεται σε ισορροπία με την προστασία του φυσικού περιβάλλοντος και τις ανάγκες της τοπικής κοινωνίας. Η Γαύδος επιχειρεί να χαράξει τον δικό της δρόμο προς το μοντέλο του «Έξυπνου Νησιού», με στόχο όχι μόνο την αξιοποίηση της τεχνολογίας, αλλά κυρίως τη δημιουργία των προϋποθέσεων για μια βιώσιμη και λειτουργική ζωή καθ’ όλη τη διάρκεια του χρόνου. Με αφορμή τη συμμετοχή της Γαύδου στο συνέδριο, μίλησε στο «Θέμα Κρήτης» η δήμαρχος του νησιού, Ευαγγελία Στεφανάκη.
Τεχνολογία για μια πιο λειτουργική Γαύδο
Η κ. Στεφανάκη εξηγεί ότι για ένα μικρό και ακριτικό νησί, όπως η Γαύδος, «Έξυπνο Νησί» σημαίνει αξιοποίηση των σύγχρονων τεχνολογιών για τη διευκόλυνση της καθημερινότητας, καλύτερες συγκοινωνίες και συνδεσιμότητα, αποτελεσματικότερη διαχείριση του νερού, αλλά και σταδιακή στροφή προς πιο πράσινες μορφές ενέργειας.
Τηλεμετρία για καλύτερη διαχείριση του νερού
Στον τομέα της ύδρευσης, παρά τους περιορισμένους υδάτινους πόρους, η Γαύδος καλύπτει τις ανάγκες της. Παράλληλα, βρίσκεται σε εφαρμογή πρόγραμμα τηλεμετρίας, μέσω του οποίου παρακολουθούνται διαδικτυακά η ποσότητα και η ποιότητα του νερού στις δεξαμενές, γεγονός που επιτρέπει τον ταχύτερο εντοπισμό πιθανών διαρροών. Ωστόσο, παραμένει ζητούμενο η εξεύρεση τρόπων για την αύξηση της διαθέσιμης ποσότητας νερού.
Ανάγκη για ολοκληρωμένο ενεργειακό σχεδιασμό
Η κ. Στεφανάκη επισημαίνει ότι σημαντικές προκλήσεις υπάρχουν και στον τομέα της ενέργειας. Μέχρι σήμερα έχουν γίνει επιμέρους παρεμβάσεις, όπως γεωτρήσεις που λειτουργούν με φωτοβολταϊκά και η χρήση ηλεκτρικών οχημάτων για την καθαριότητα. Ωστόσο, απαιτούνται πιο ολοκληρωμένα βήματα και ένας συνολικός σχεδιασμός για την ενεργειακή διαχείριση ενός μη διασυνδεδεμένου νησιού, όπως η Γαύδος.
Το δημογραφικό στο επίκεντρο
Την ίδια στιγμή, στο επίκεντρο βρίσκεται και το δημογραφικό ζήτημα. Η διατήρηση μιας ζωντανής τοπικής κοινωνίας δεν μπορεί να στηρίζεται αποκλειστικά στον τουρισμό. Για να επιλέξει μια οικογένεια να εγκατασταθεί μόνιμα στη Γαύδο, χρειάζεται κατοικία, εργασία, αλλά και πρόσβαση σε υπηρεσίες και ευκαιρίες για τα παιδιά της. Η δημιουργία αυτών των προϋποθέσεων αποτελεί βασική προϋπόθεση για να παραμείνει το νησί ζωντανό και τους δώδεκα μήνες του χρόνου.
Ψηφιακή συνδεσιμότητα και «ψηφιακοί νομάδες»
Ιδιαίτερη σημασία έχει, όπως επισημαίνει η κ. Στεφανάκη, και η ψηφιακή συνδεσιμότητα, η οποία μπορεί να δημιουργήσει νέες δυνατότητες για απομακρυσμένες περιοχές. Η συζήτηση για τους «ψηφιακούς νομάδες» συνδέεται με την προοπτική άνθρωποι να μπορούν να εργάζονται εξ αποστάσεως, επιλέγοντας να ζουν σε ένα φυσικό και ήρεμο περιβάλλον όπως αυτό της Γαύδου. Για να γίνει όμως αυτό πραγματικότητα, απαιτούνται σημαντικές ψηφιακές υποδομές, οι οποίες σήμερα δεν είναι επαρκείς και θα πρέπει να ενταχθούν στον μελλοντικό σχεδιασμό.
Το όραμα για τη Γαύδο της επόμενης δεκαετίας
Το όραμα για τη Γαύδο των επόμενων πέντε έως δέκα ετών δεν συνδέεται απαραίτητα με την αύξηση του αριθμού των τουριστών. Αντίθετα, η επιτυχία θα μπορούσε να μετρηθεί από το αν στο νησί θα υπάρχουν οικογένειες που θα έχουν επιλέξει να ζουν μόνιμα, χωρίς να αντιμετωπίζουν καθημερινά την αγωνία για βασικές ανάγκες και αγαθά.
Τέλος, όπως τονίζει η κ. Στεφανάκη, στόχος είναι μια Γαύδος που θα μπορεί να προσφέρει στους κατοίκους της τις βασικές δυνατότητες και υπηρεσίες που μπορεί να βρει κάποιος σε ένα αστικό κέντρο, αξιοποιώντας παράλληλα την τεχνολογία και τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά του νησιού, χωρίς να χάσει τον φυσικό της χαρακτήρα.
